کتاب غنی سازی اوقات فراغت جوانان به واسطه ورزش اثر فریبا جلیلیان نشر فرزانگان دانشگاه

اوقات فراغت جزء جدایی‌ناپذیر زندگي روزمره در دنياي امروز است. جوانان جامعـه چگونـه آن را سـپري می‌کنند؟ اين امر درباره فرهنگ رايج جامعه كه هم امكاناتي را در اختيـار افـرادِ خـود می‌گذارد، هـم محدودیت‌هایی بر اساس ارزش‌ها و هنجارهاي جاري جامعه را دارد، صدق می‌کند. ازاین‌رو از سـويي، بين چگونگي گذران اوقات فراغت افراد جوامع مختلف و از سـوي ديگـر، در يـك جامعـه بـين طبقـات مختلف اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و حتي سنين مختلف، تفاوت در چگونگي گذران اوقـات فراغـت آنان وجود دارد. در حال حاضر یکی از موضوعات مطرح و قابل‌توجه که جوامع مختلف پیشرفته و جهان درحال‌توسعه به‌خصوص از سوی دست‌اندرکاران تعلیم و تربیت و صاحب‌نظران علوم اجتماعی با آن روبه‌رو هستند، فراهم آوردن امکانات مناسب برای تأمین نیازهای نوجوانان و جوانان جهت گرایش به فعالیت‌های تفریحی و سالم جهت چگونگی گذران اوقات فراغت است. اوقات فراغت بخش بسیار مهمی از زندگی جوانان است. این امر فرصت‌های زیادی را برای آن‌ها فراهم می‌کند تا نقش‌های اجتماعی و فعالیت‌های مختلف را امتحان کنند. اوقات فراغت نوعی زمینه آموزشی برای تمرین بسیاری از مهارت‌های زندگی مانند مقابله و حل تعارضات، تحمل و رفتار دموکراتیک، احترام متقابل و توسعه مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی است. اربی و تولمن  اوقات فراغت را به‌عنوان فرصتی برای بیان، آرامش، تمرین خویشتن‌داری، رشد شخصی و یادگیری در محیطی با استرس کم‌تر نسبت به محیط آموزشی می‌بینند. برخی از اثرات مثبت بیان‌شده فعالیت‌های اوقات فراغت نوجوانان و جوان عبارت‌اند از: توسعه اجتماعی - عاطفی و تعامل ( حفظ دوستی و تفریح و اجتماعی شدن) ، توسعه حرفه‌ای و تعامل ( مهارت‌های لازم برای استخدام، درک و دستیابی به شغل حرفه‌ای) ، توسعه فیزیکی و تعامل ( سلامت) ، توسعه شناختی و تعامل ( تفکر انتقادی، حل مسئله) و توسعه و تعامل مدنی (تأثیر شخصی بر محیط اجتماعی و مسئولیت نسبت به دیگران) . حدوداً نیمی از ساعات بیداری نوجوانان و جوانان آزاد است، بنابراین بسیار مهم است که این زمان آزاد را درست سپری کنند چراکه می‌تواند اثر مهمی در رشد آنان داشته باشد. فعالیت‌های اوقات فراغت تأثیر زیادی بر شکل‌گیری هویت جوانان دارد. با توجه به تحقیقات انجام‌شده، فعالیت‌های اوقات فراغت و همچنین دیگر الگوهای زندگی، تأثیر زیادی بر سلامت روانی و فیزیکی نوجوانان دارند چون می‌تواند موجب شکل‌گیری مهارت‌های ارتباطی با بروز مشکلات رفتاری می‌شود. با این‌حال، انتخاب فعالیت‌ها در زمان آزاد و نه کاملاً غیرشرطی، به عوامل عینی ( میراث فرهنگی محیط محدود و گسترده، عرضه موجود و در دسترس بودن محتوای خاص و غیره)  بستگی داد. نسل نوجوان و جوان با توجه به خصوصیات سنی خود به دنبال مد، تنوع و زیبایی، هیجان و جذابیت است و اگر مسئولان، خانواده‌ها و مربیان کشور برای گران‌بهاترین اوقات فراغت این قشر عظیم جامعه با توجه به این ویژگی‌ها و علایق، برنامه‌ریزی درستی نکنند، طبیعی است که این نسل را در مقابل آن تهاجم گسترده واکسینه نکرده‌اند و همواره بروز هرگونه وضعیتی قابل پیش‌بینی است؛ بنابراین پاسخ دادن به نیازهای متنوع جوانان در زمینه اوقات فراغتشان از جنبه اخلاقی و تربیتی حائز اهمیت بسیار است.