کتاب تهدید علیه بهداشت عمومی در جامعه اثر حوریا رفاهی نشر فرزانگان دانشگاه

سلامت و بهداشت عمومی اشاره به علم و هنر پیشگیری از بیماری، طولانی کردن عمر و ارتقاء سلامت انسان از طریق تلاش‌های سازمان یافته و انتخاب آگاهانه جامعه، سازمان‌ها، دولتی و خصوصی، جوامع و افراد دارد. تجزیه و تحلیل سلامت جمعیت و عوامل تهدید کننده آن پایه ای برای بهداشت عمومی است. عموم در این مسئله می‌تواند کوچکتر از یک مشت مردم، یک روستای سالم یا می‌تواند به بزرگی چندین قاره در یک مورد همه گیر باشد. سلامت  و بهداشت خوب بودن فیزیکی، ذهنی و اجتماعی می‌باشد و بنابر تعریف سازمان بهداشت جهانی سلامتی صرفاً به معنی کمبود بیماری یا ضعف نیست. نابسامانی‌های موجود در طبیعت و آلودگی‌های زیست محیطی که بدون تردید ناشی از بهره‌وری‌ نادرست انسان از طبیعت و منابع آن در سایه مسایل اقتصادی و صنعتی می‌باشد؛موضوعی به نام«بحران‌ زیستمحیطی»که یک معضل همه جانبه و فراگیر در عرصه‌های ملی و فراملی و بین المللی قلمداد می‌شود را به وجود آورده است و در این رهگذر توجه طرفداران و علاقمندان محیط زیست را در سطح‌ داخلی و خارجی اعم از دولت‌ها، نهادها و سازمان‌های عمومی و دولتی، اشخاص و اندیشمندان و متخصصین و نیز مجامع و سازمانهای منطقه‌ای و بین المللی را به خود معطوف داشته است. انسان موجودی است که در بروز اختلال در این نظم و ایجاد نابسامانی و زیان در قلمرو متصرفات خویش نقش به سزایی را ایفا نموده است و به جای بهره‌مندی‌ از طبیعت و مواهب مستقر در آن و به خدمت گرفتن امکانات و توانمندی‌های آن، در موارد بسیاری با اقدامات خود در جهت نابودی و تخریب و نیز آلایندگی‌های گوناگون آن گام برداشته است. در گذشته‌های دور آدمی خود را با محیط پیرامونش سازگار نموده بود، ولی به تدریج هر اندازه که به‌ زمان کنونی نزدیک می‌شویم بر این همزیستی مسالمت‌آمیز خدشه وارد شده است تا آنجا که امروزه شاهد انجام اقداماتی علیه محیط زیست و نعمت‌های همراه با آن هستیم. بنابر سنجش یکی از اندیشمندان به نام‌ جی. تی. میلر، انسان گذشته همراه با طبیعت بوده است نه ضد طبیعت، ولی متاسفانه این دگرگونی نابهنجار پدید آمده و این‌روند همچنان نیز ادامه یافته است. سابق بر این، محیط زیست با لحاظ محدودیت‌های‌ اکولوژیکی همراه بوده است و در این راستا مقوله‌هایی چون استفاده از مصالح ساختمانی و بومی، صرفه‌جویی‌ در منابع، توسعه متناسب و سازگار با حیط، قنات‌ها، بادگیرها، بهره‌مندی درست از آب و گیاه به منظور پالایندگی هوا و ساخت مناظر مطبوع، به وجود آوردن باغ و باغچه‌ها در محیط مسکونی و فضای عمومی در شهرها و اطراف آنها که از علل تأثیرگذار در حفاظت از محیط زیست شهری به شمار می‌رود؛مورد توجه‌ بوده است. از یک‌سو فناوری‌های نوین انسان را از یک سلسله امکانات‌ و توانمندی‌های بهره‌مند ساخته است، و از سویی دیگر به او و محیط زیست او که مبنای استقرار و استمرار موجودات زنده به ویژه آدمی و حیات آنان می‌باشد، خسارات قابل توجهی وارد کرده است. مانند: آلودگی هوای شهرها و اطراف آنها که از سوخت وسایل نقلیه، کارخانه‌ها و. . . ناشی می‌شود و سبب کاسته شدن از فضای سبز درون و برون شهری، کاهش اکسیژن و بروز اختلالات و بیماری های‌ گوناگون روانی و جسمی ....... می‌گردند. آلوده شدن آبها با مصارف مختلف از راه‌هایی چون ورود فاضلاب‌های صنعتی و غیر صنعتی و افزوده‌ شدن زباله‌ها و . . .  که از یک‌سو موجبات مرگ‌ومیر آبزیان را فراهم ساخته است و از سوی دیگر بر سلامتی‌انسانها اثر ناگوار بر جای گذارده است.