کتاب واکاوی مهمترین مسائل اجتماعی شهر ایلام جلد 7 اثر یارمحمد قاسمی نشر هامون نو

هر جامعه ای متناسب با شرایط، فرهنگ، رشد و انحطاط خود با انواعی از انحرافات و مشکلات روبه روست که تاثیرات مخربی بر روی فرایند ترقی آن جامعه دارد. شناخت چنین عواملی می تواند مسیر حرکت جامعه را بسوی ترقی و تعامل هموار سازد بطوریکه علاوه بر درک عمل آنها و جلوگیری از تداوم آن عمل با ارئه راه حل هایی به سلامت جامعه کمک نمود. آسیب یا کجروی اجتماعی به هر نوع عمل فردی یا جمعی اطلاق می شود که در چارچوب اصول اخلاقی و قواعد عام عمل جمعی جامعه محل فعالیت کنشگر قرار نمی گیرد و لذا با منع قانونی و قبح اخلاقی و اجتماعی مواجه می گردد. به همین دلیل، کجروان سعی دارند کجروی های خود را از دید ناظران قانون، اخلاق عمومی و نظم اجتماعی پنهان نمایند. زیرا در غیر این صورت با تعقیب قانونی، تکفیر اخلاقی و طرد اجتماعی روبه رو می شوند. آسیب های اجتماعی امری تصادفی نیستند بلکه امری قانونمند بوده و این قانونمندی ریشه در تاریخ، نظام اجتماعی جامعه، نظام شخصیتی افراد و... دارد. بنابراین آسیب های اجتماعی پدیده هایی واقعی، متغیر، قانونمند و قابل کنترل و پیشگیری هستند. آسیب های اجتماعی در هر جامعه ای یکی از عمده ترین عامل تهدید کننده نظام اجتماعی تلقی می شود. بنیان هر جامعه به همنوایی اعضایش با ارزش ها و هنجارهای آن متکی است. اگر اعضای جامعه از هنجارهای اجتماعی تخطی نمایند جامعه نمی تواند به آسانی کارکردهای خود را انجام دهد، بنابراین دچار بی سازمانی و بی نظمی می شود. بطور کلی کنترل پذیری آسیب های اجتماعی با شناخت علمی و تولید دانش های لازم انجام می گیرد. در این گزارش بخشی از آسیب های اجتماعی استان ایلام با استفاده نظرات کارشناسان و فعالان حوزه خانواده با تاکید بر قشر زنان، کودکان و مردان خانواده توصیف شده است.

توضیحات اضافه:مسائل اجتماعی مطرح شده در این کارگاه عبارتند از: • اعتیاد به مواد مخدر: اعتیاد پدیده ای پیچیده و چند عاملی است که از دیدگاه های مختلف زیستی، روان شناسی، اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته و یکی از مسائلی است که در بین جوامع از شیوع بالایی برخوردار است. بطور کلی نتایج تحقیقات انجام شده در مورد مساله اعتیاد در استان ایلام نشان می دهد که اعتیاد بعنوان پدیده ای مذکرگزین، جوان گزین (در گروه سنی ۳۵-۲۰ سال)؛ تحصیلات دیپلم و کمتر از دیپلم؛ متاهل؛ بیکار- شغل آزاد قرار دارند(سایه میری و همکاران، ۱۳۹۵؛ فیض اللهی، ۱۳۸۷؛ دانش و همکاران، ۱۳۹۳). • طلاق: میزان خالص طلاق در استان ایلام طی سی سال گذشته رو به افزایش بوده است. از ۹۲ واقعه طلاق در سال ۱۳۶۵ به ۸۲۲ واقعه طلاق در سال ۱۳۹۵. نرخ طلاق شهری همواره بیشتر از نرخ طلاق در مناطق روستایی استان بوده است. طی دوره¬های ۷۵ تا ۹۵ درصد رشد سالانه طلاق در استان ایلام به شدت افزایش پیدا کرده است. طی سال¬های ۹۵-۹۰ این نسبت در استان در حال افزایش بوده است. در سال ۹۵ در برابر هر ۱۰۰ ازدواج در استان ۶/۱۳ واقعه طلاق ثبت شده است. در استان ایلام از سال ۱۳۸۵ به این سو طول مدت زناشویی در سال های اول (عمدتاً تا ۴ سال اول) زندگی بسیار کم شده است. به عبارتی درصد طلاق¬های ثبت شده در طی این سال ها زیاد است. از نظر زنان جوان ۱۵ تا ۲۹ ساله ایلامی، در سال ۱۳۹۲ مسائل اقتصادی و فقر مالی، اختلافات فرهنگی و عدم تفاهم و عدم اعتقاد به ادامه زندگی در چارچوب شکل سنتی از مهمترین عوامل طلاق در خانواده¬های ایلامی است. همانطور که مشاهده می¬شود در کنار عوامل اقتصادی نقش مسائل فرهنگی در طلاق در استان پر رنگ است. • بیکاری: نیروی انسانی به‌عنوان یکی از منابع اصلی تولید ارزش‌افزوده در کنار سایر عوامل تولید، نقشی اساسی در تولید ایفا می‌کند. هرکدام از عوامل تولید در جایگاه خود نقش خاصی دارند اما به نظر می‌رسد در دنیای کنونی نقش و اهمیت نیروی انسانی که وظیفه ترکیب عوامل تولید را بر عهده دارد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد. نرخ بیکاری تحصیل‌کرده‌ها کل کشور (۲۳ درصد) و نرخ بیکاری تحصیل‌کرده‌ها در استان ایلام (۴۷ درصد)، این پدیده را به‌عنوان یک مسئله اجتماعی تبدیل کرده است.(سرشماری عمومی نفوس و مسکن، مرکز آمار ایران) • کودکان کار • خودکشی: خودکشی (مرگ غیرمعمول) به عنوان یک کنش فردی، مسئله ای اجتماعی و تاریخی و در سطح جهانی، مطرح بوده است؛ اما به توجه به گسترش فزایندة آن در شرایط کنونی، مسئلة اجتماعی بودن آن، مبرهن و وجود آن سبب اختلال در نظم اجتماعی و در نهایت موجب ایجاد شرایط نامطلوب در جامعه می شود؛ به عبارت دیگر مسئله خودکشی از ملا ک های عینی و ذهنی بودن به عنوان یک مسئلة اجتماعی برخوردار می باشد. آمارها نشان می دهد که ایران سومین کشوری است که بعد از چین و هندوستان آمار خودکشی زنان آن در حال پیشی گرفتن از خودکشی مردان است(Mag.Net/News/…۲۰۰۶: ۱ http://herland به نقل از ریکو نارا،۱۳۹۳) بطور کلی آمارهای رسمی نشان دهنده آن است که زنان در مقایسه با مردان بیشتر به خودکشی اقدام می کنند و حتی در برخی مناطق نظیر ایلام، همدان، کرمانشاه، آذربایجان غربی، مازندران خودکشی های منجر به فوت در زنان بیشتر از مردان است. • بیمه تامین اجتماعی: نظام بیمه تامین اجتماعی برای نیل به اهدافی از جمله ایجاد امنیت و آرامش و همچنین تامین سطح مناسب معاش شکل گرفته است و به خاطر نقشی که در ارائه خدمات و حمایت های اجتماعی ایفا می¬نماید به عنوان شاخص و معیار عمده ایی در تحقق توسعه اجتماعی محسوب می¬شوند نظام بیمه تامین اجتماعی برای نیل به اهدافی از جمله ایجاد امنیت و آرامش و همچنین تامین سطح مناسب معاش شکل گرفته است و به خاطر نقشی که در ارائه خدمات و حمایت های اجتماعی ایفا می¬نماید به عنوان شاخص و معیار عمده ایی در تحقق توسعه اجتماعی محسوب می¬شوند. نسبت مرد به زن بیمه شده اصلی سازمان تامین اجتماعی در استان ایلام از ۴.۵ در سال ۱۳۹۱ به رقم ۴.۹ در سال ۱۳۹۵ رسیده است،در مقایسه با سال ۱۳۹۱ شاهد افزایش ۴/۰ درصدی هستیم که این رقم نشان می¬دهد به ازای هر زن بیمه شده در استان ۴.۹ مرد بیمه شده وجود دارد به این معنی که فاصله تعداد مردان بیمه شده و تعداد زنان بیمه شده بیشتر می¬شود که برای زنان وضعیت مطلوبی قلمداد نمی¬شود. بهترین وضعیت زنان بیمه شده نسبت به مردان در سال ۱۳۹۲ اتفاق افتاده که شاهد نسبت جنسی ۳.۸ هستیم به این معنی که به ازای هر زن بیمه شده ۳.۸ مرد بیمه شده اند