کتاب یادواره ی هایپِیشیا اثر برایان ترنت نشر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان

تاسوس در هفدهمین سالروز تولدش، طبق قانون رومی‌ها، از آن روز مرد خوانده می‌شد. او هایپیشیا را در اسکندریه ملاقات کرد. او در آن صبح خانه‌اش را ترک کرد و قدم‌زنان بر جاده‌ی سنگ‌فرش در کنار رود نیل گام برداشت. پاییز به اسکندریه رسیده بود و شب‌ها سرد شده بودند اما گرمای روزهای مصر هرگز به آخر نمی‌رسید و تاسوس هوای مرطوب را در حال قدم زدن به‌درون کشید. فصل سیلاب‌های نیل بود و نیل چون ماری ساخته‌شده از باران‌های آفریقا از درون ورم کرده بود. آفتاب صبحگاهی خانه‌های ساخته‌شده از آهک را که در کناره‌ی جاده‌ی نیل وجود داشتند و به‌شکلی نامنظم دیده می‌شدند، روشن می‌ساخت. تاسوس بر اثر برق دردناک نور خیره‌کننده پلک زد. اسکندریه مقتدر در مصر سفلی و در جایی که نیل همانند بادبزن بانوان گسترده شده بود، به مدیترانه می‌ریخت، واقع شده است. در‌ این موقع از سال کانال‌ها لبریز شده و دلتا به لحافی سبز و گلدار تبدیل می‌شود و نوید زندگی تازه می‌دهد. مسیحیان محلی، چون کافران قدیم که‌ این زمان را به بازگشت آزیریس نسبت می‌دادند،‌ این فصل را به‌عنوان اشاره‌ای به رستاخیز مسیح می‌دانند. همه‌ی مردم اسکندریه با کمی اختلاف‌نظر‌ این رود فناناپذیر که همه‌چیز را - از آب تازه گرفته تا ماهیگیری پرمنفعت - به آن‌ها می‌داد، ستایش می‌کردند. هنگامی‌که در بهار رود به عقب بازمی‌گشت، لای و لجن سیاهی باقی می‌ماند که خاک مزارع را غنی می‌کرد و باعث برداشت پررونقی می‌شد. اسکندریه ۲۳ کیلومترمربع وسعت داشت. پرندگان مهاجر می‌توانستند منظره‌ی فواره‌های سنگی، تئاترهایی که به شکل کلوزیوم ساخته شده بودند، مغازه‌های فروش کارهای دستی و محلات پرجمعیت را ببینند. این تنها دنیایی بود که تاسوس می‌شناخت و تنها دنیایی بود که آن را می‌خواست. بعداز مصر همه‌چیز تاریک و مهیب و ترسناک بود. یک سال قبل ‌از تولد او، امپراتوری روم مصر را به‌کمک دو پسر امپراتور تئودوسیوس به دو نیمه‌ی شرقی و غربی تقسیم کرده بود تا حاکمان رومی و کنسانتینوپل بتوانند بر آن‌ها حکمرانی کنند.‌ این فداکاری و ازجان‌گذشتگی برای نجات تمدن بسیار لازم بود. چهار قبیله‌ی بربر بر شهرهای غربی مسلط بودند، دهات را به آتش می‌کشیدند و با اعمال زور اقتصادی بیمار داشتند. پنج سال پیش خود روم به‌دست ویزیگوت‌ها افتاد که بدترین قبیله‌ی بربرها بودند. پاره‌پاره شدن غرب به‌دست‌ این مهاجمان ریش‌دار گریزناپذیر می‌نمود.‌ این فاجعه امواج تکان‌دهنده‌ای را به باقی‌مانده‌ی دنیای متمدن رساند. مردم زاری‌کنان می‌گفتند: "غرب سقوط کرد. بربرها‌ ایتالیا را گرفتند. اما حداقل ما در ‌اینجا، در جنوب امپراتوری غربی، درامان هستیم. خدا ما را در پناه خود بگیرد و بیامرزد!» تاسوس در هفده سالگی قامتی متوسط بود و اندامی باریک و نحیف داشت. چشمانش که در اعماق کاسه‌ی چشم قرار داشت، قهوه‌ای بود و یک پرده تیره‌تر از مویش - که به مدل رومی اصلاح شده - بود. او چاه زنخدان داشت و گویی بینی‌اش را تراشیده بودند که برای صورتش نه بزرگ بود و نه کوچک. لب‌هایش حالتی دوستانه داشت و شادابی پوستش از سلامتی او حکایت می‌کرد. صورتش به‌خوبی تراشیده شده بود. پیراهن و شلوار آبی آسمانی بر تن داشت و زُناری بر کمر. پیاده از خانه‌اش در منطقه‌ی درجه سوم شهر تا کتابخانه‌ی بزرگ سی دقیقه راه بود. تا لحظه‌ی دیدار او با مسئول کتابخانه باتوجه به ساعت آفتابی بسیار دقیق، پانزده دقیقه مانده بود. تاسوس که از بی‌قیدی خود درباره‌ی مدیریت زمان عصبانی شده بود، آهسته شروع به دویدن کرد و ازمقابل بندر غربی - که کشتی‌های بازرگانی بیگانه در آنجا دیده می‌شدند و علائم تجاری آن‌ها با نسیم دریا به اهتزاز درآمده بود - عبور کرد. با خود اندیشید که "دیر نخواهم رسید، اما چین‌های ناشی از نگرانی در چهره‌اش دیده می‌شد. تا چند دقیقه دیگر می‌توانست ساختمان کتابخانه را که در بالای تپه و بالاتر از دربار امپراتور قرار داشت، ببیند. کتابخانه‌ی بزرگ دراز و مثلثی‌شکل بود و ‌ایوانی داشت که سایبانی از ستون و سرستون‌ها آن را محافظت می‌کرد. سقفی سه‌گوش از جنس برنز که زیر نور آفتاب برق می‌زد، ساختمان را می‌پوشاند. محوطه‌ی جلو با ردیفی از ستون‌های مرمرین محصور شده بود که فضای محوطه را به زیبایی تزیین می‌کرد. یک ردیف پله از سنگ مرمر دیده می‌شد که از محوطه‌ی محصور به‌طرف کتابخانه می‌رفت.‌ این پله‌ها با ظرافت به‌شکل دیواره‌ای از زمرد ساخته شده بودند. -از متن کتاب-