کتاب هشیاری اثر لن لنگر نشر بهجت

ناهشیاری نقطه مقابل هشیاری است. ناهشیاری ناشی از عدم توجه و آگاهی نسبت به زمینه، ذهن بسته، تک سویه نگری، انقیاد فکری، بی‌فکری و تکیه بر نگرش ها، رفتارها و دسته بندی های سنّتی است. وقتی کسی ناهشیار است، همانند ماشینی می ماند که قبلا برنامه ریزی شده و بر طبق ذهنیتی از پیش تعیین شده عمل می کند. در این صورت شخص درگیر یک نگرش غیرقابل انعطاف و یکسویه شده و از راهکارهای ممکن دیگر غافل می ماند. مثلا در ارتباط با سایرین نسبت به احساس آنها در هر لحظه هشیار نیست و در نتیجه قادر به ایجاد ارتباط مناسب و موثر با آنها نخواهد شد. ناهشیاری منجر به پیروی کورکورانه از قوانین و قواعد می شود و حال آنکه در هشیاری اگرچه قواعد و قوانین می توانند راهنمای عمل ما باشند اما از پیش حاکم بر رفتار و اعمال ما نخواهند بود. عناصر اصلی هشیاری شامل نوجویی، نوآوری، انعطاف نظر و توجه به زمینه در لحظه است. نوجویی، مستلزم کنجکاوی و داشتن ذهنی باز نسبت به محیط و اندیشه های جدید است. نوآوری به معنی توانایی و تمایل شخص در خلق نگرش و دسته بند‌ های جدید با رویکردی تازه و خلاق به جای تکیه بر نگرش و دسته بندی های قبلی است. انعطاف نظر به معنی توانایی توجه به پدیده‌ها از زوایای مختلف است. توجه در لحظه، معطوف به تعامل فعال با زمینه ها و تغییرات در لحظه است. در این صورت شخص به جزئیات محسوس و نامحسوس زمینه و تغییرات آن نظر می افکند. هشیاری منافع متعددی در بر دارد، از جمله در زمینه بهزیستی، ارتباط موثر، کسب و کار و فعالیت های هنری. اشخاصی که هشیاری بالایی داشته اند از کیفیت زندگی و سلامت روانی بیشتری برخوردار شده‌اند و در اجتماع از نظر دیگران جذّاب بوده اند. هشیاری همچنین با طول عمر بیشتر در ارتباط است. به طور کلی هشیاری با عملکرد بهتر در حیطه های مختلفی از جمله آموزش، کارآفرینی، رهبری، موسیقی، ورزش و حیطه‌های دیگر در ارتباط است. شخص هشیار نسبت به نیازهای واقعی و مبرم زندگی خویش و الویت و اهمیت هر یک از آن‌ها در هر لحظه، زمان و موقعیت هشیار است.