کتاب مدیریت بحران مردم پایه اثر هادی آخوند حفیظی نشر کلید پژوه

مخاطرات طبیعی یکی از مهمترین عوامل انهدامی سکونتگاه‌های انسانی شناخته شده‌اند. بررسی آثار سوانح طبیعی بر سکونتگاه‌های انسانی، بویژه شهرها از جمله مسائل مهم مورد توجه برنامه‌ریزان شهری است. کشور ایران به علت موقعیت جغرافیایی خود به طور مکرر با وقوع سوانح طبیعی و انواع بحران‌ها، با خسارات و چالش‌های فراوان روبه است که در صورت عدم برنامه‌ریزی ‌‌صحیح در حوزه پیشگیری و مقابله به موقع با بحران با تبعات به مراتب بیشتری مواجه خواهد بود. کشور ایران به علت موقعیت جغرافیایی خود بر اساس گزارش‌های سازمان‌های ملی و بین‌المللی، ایران به دلیل شرایط خاص طبیعی و جغرافیایی، جزء چند کشور اول بلاخیز جهان است. همچنین با توجه به زلزله‌هایی که در کشور ما رخ می‌دهد، مباحث مربوط به مدیریت سوانح طبیعی، مورد توجه و اهمیت بوده و از سویی حساسیت‌های منطقه‌ای و استراتژیک بر بروز بحران‌های مختلف در کشور می‌افزاید از این رو ضرورت توجه به مشارکت مردم در مدیریت و کنترل بحران‌ها، در اولویت قرار گرفته دارد. توجه به مشارکت مردم (در سطوح مختلف)، در مراحل آمادگی و پیشگیری و نیز رفع سوانح احتمالی ضروری است. با توجه به نوع حادثه، مکان، دامنه، وسعت و به طور کلی شرایط رخداد آن، نیاز به مشارکت افراد، نیروها و منابع بومی، متغیر است. در چنین وضعیتی، مؤثرترین عامل، تجهیز منابع انسانی و محلی است و تجربه نشان می‌دهد این مدل از مدیریت بحران با تکیه بر ظرفیت‌های مردمی نه تنها در بحران‌های طبیعی بلکه حتی در بحران‌های امنیتی و اجتماعی نیز موفق و موثر بوده است.