کمالگرایی چیست؟ آیا غلبه بر کمالگرایی کار درستی است؟ اگر کمالگرایی وجود نداشت، دنیا چگونه میشد؟ در دنیایی که در آن اثری از کمالگرایی نیست، کارها رو به بهبود پیش خواهند رفت یا وخامت؟ آیا فرد کمال گرا همان کسی نیست که خودش را وقف بهسازی و آبادانی کرده است؟ مگر نه اینکه کمالگرایی یعنی تلاش برای رسیدن به بهترینها؟ آیا اگر آرمانهای آکمالگرایانهی خود را کنار بگذاریم، به انسانهایی عاطل و منفعل تبدیل خواهیم شد؟
اول از همه اینکه اگر در کاری به کمال مطلوب نرسیم، لزوما به این معنی هم نیست که آن کار را ناقص یا در حد متوسط انجام دادهایم. درواقع، نقطهی مقابل کمال مطلوب، نقص یا حد وسط نیست. روانشناسان توصیه میکنند که تلاش برای رسیدن به برتری و تعالی بر تلاش برای رسیدن به کمال و تمامیت، ارجحیت دارد. این توصیه بههیچوجه نمیگوید که باید از آرزوها و خواستههایتان دست بکشید، بلکه کارکردش این است که نمیگذارد از محدودهی عقلانیت و واقعیت خارج شوید.
اگر واقعیت با انتظارات کمالگرایانهتان مطابقت نداشته باشد، (بیایید صادق باشیم: آیا هرگز واقعیت با انتظارات کمالگرایانهتان مطابقت داشته است؟!) احتمالا خودتان را سرزنش خواهید کرد و دلودماغتان را از دست خواهید داد. برای اینکه بتوانید دوباره از نو شروع کنید و اینبار به نتیجهی دلخواهتان نزدیکتر شوید، باید بپذیرید که تغییر واقعیت کار شما نیست، اما در عوض میتوانید بدون اینکه از استانداردهای دلخواهتان کوتاه بیایید، انتظاراتتان را بهگونهای تغییر بدهید که در چهارچوب واقعیت بگنجند تا اگر کاری طبق نقشهی پیشبینیشده پیش نرفت، راحتتر بتوانید اوضاع را در جهت بهبود سروسامان بدهید.
وقتی کارتان را با توجه به واقعیت پیش ببرید، یعنی چشمتان را روی اشتباهات و نواقص احتمالی نبندید، میتوانید با آگاهی و اطلاعات بیشتری جلو بروید تا اگر زمین خوردید، بتوانید مسیرتان را از نو با قدمهای مؤثرتری شروع کنید. به این ترتیب است که مسیر موفقیتتان را هموارتر خواهید کرد. بهجای اینکه بگویید: «این کار اصلا نتیجه نداد!»، میتوانید طور دیگری فکر کنید: «این کار هنوز نتیجه نداده!» یا «این کار تا یه جاهایی نتیجه داده، اما بعضی جاهاش خوب از آب درنیومده! حالا قدم بعدی چی میتونه باشه؟
- کمالگرایی را تشخیص بدهید:
بیشتر مردم حتی تشخیص نمیدهند که کمالگرا هستند، چه برسد به اینکه به فکر درمان کمالگرایی باشند. ممکن است به خودشان بگویند فقط استانداردهایشان بالاست و برای رسیدن به بهترینها تلاش میکنند، اما رسیدن به بهترینها با کمالگرایی فرق دارد.
برای اینکه بدانید کمالگرا هستید یا نه، به این سؤالات پاسخ دهید:
* برای رسیدن به استاندارهایتان دچار مشکل هستید؟
* خیلی ترس از شکست دارید؟
* فکر میکنید اشتباهات مثل میدان مین هستند؟
* بهخاطر حساسیت زیاد، مهلت تحویل کارتان میگذرد؟
* مردم بهتان میگویند انتظارات غیرواقعی دارید؟
- اگر پاسختان به هرکدام از این سؤالات مثبت است، شاید دچار کمالگرایی باشید و باید آن را جدی بگیرید.
* یاد بگیرید چطور انتقادپذیر باشید
هیچکس دوست ندارد از او انتقاد شود اما بعضی از مردم مهارت انتقادپذیری دارند، یعنی:
برایشان مهم است چهکسی ازشان انتقاد میکند و این سؤال برایشان پیش میآید که چرا آن شخص دارد ازشان انتقاد میکند.
هر نکتهای را که برای بهبودشان مفید است تشخیص میدهند و به کار میگیرند. انتقاداتی را که مفید نیستند بهراحتی نادیده میگیرند.