کتاب حمل و نقل بین المللی اثر رحیم محترم نشر شرکت چاپ و نشر بازرگانی

حمل‌ونقل در واقع واژه‌ای عربی است که در زبان فارسی نیز رایج‌شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد. معادل فارسی این مفهوم واژه" ترابری" می‌باشد.در یک تعریف ساده ترابری عبارت است از انتقال انسان و کالا از جایی به‌جای دیگر. این واژه از پیشوند پارسی ترا به‌معنی فراسو و آن‌سو، و واژه بری از فعل بردن ساخته شده است. ترابری از دید واژگانی به‌معنی بردن به آن‌سوی دیگر است. تاریخ حمل‌ونقل عمری برابر با زندگی انسان دارد. نیازهای انسانی و بشری موجب ایجاد شبکه راه‌های ارتباطی، وسایل ارتباطات و پیام‌رسانی، حمل‌ونقل انسان و کالا شده است. همراه با تکامل بشر و پیشرفت تمدن و دانش، صنعت حمل‌ونقل نیز تکامل یافته به‌طوری‌که بشر از طریق راه رفتن، به‌دوش کشیدن، به‌کار گرفتن و اهلی کردن حیوانات، استفاده از چرخ و ابزار ساده، قطار، خودرو، کامیون، هواپیما و دیگر وسایل پیشرفته‌تر حمل‌ونقل، در صدد تأمین نیازهای مربوط به جابه‌جایی خود و کالاها بر‌آمده است. حمل‌ونقل حرفه‌ای تاریخچه‌ای طولانی دارد و ریشه‌های آن را می‌توان در تمدن‌های باستانی از جمله ایران، مصر، چین، روم و مناطق قفقاز یافت. به‌عنوان نمونه اولین شناوری‌که می‌توان به آن کشتی اطلاق نمود به مصر باستان بر‌می‌گردد که قدمت آن حدود ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح می‌باشد. هخامنشیان و به‌ویژه داریوش تلاش زیادی جهت رشد و تکامل صنعت حمل‌ونقل ایران انجام داده‌اند. در اعصار بعد نیز تلاش زیادی جهت گسترش ارتباطات و صنعت حمل‌ونقل و توسعه راه‌های زمینی و دریایی انجام گرفت. در عصر حاضر نیز با گسترش روز‌افزون تجارت و مبادله بین‌المللی، بین حمل‌ونقل از اهمیتی بیش‌از‌پیش برخوردار می‌باشد. درصد زیادی از بهای تمام‌شده کالاها صرف حمل‌ونقل شده و جابه‌جایی کالا در مرزهای بین‌المللی از پیچیدگی‌ها و ریسک‌های زیادی برخوردار می‌باشد. بنابراین بهبود شبکه حمل‌ونقل می‌تواند عامل مهمی جهت کاهش بهای تمام‌شده کالاها و خدمات، رشد تجارت و در نهایت رسیدن به سطح بالای توسعه اقتصادی باشد. این بهبود مزایای زیادی را به‌همراه دارد از جمله مزایای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، تکنولوژیکی و غیره.