کتاب سالنامه آمارهای جمعیتی سال 1398 اثر صدیقه امیدوار شلمانی نشر انتشارات سازمان ثبت احوال

کشور ما، از منظر مسائل جمعیتی دوران خاصی را طی میکند. از سویی، نسبت جمعیت فعال حدود دو سوم کل جمعیت است که این به معنای بهرهمندی جامعه از موهبت جمعیتی و قرار داشتن کشور در وضعیت پنجره جمعیتی است، که البته سالیان محدودی دارد. از سوی دیگر، برخی نشانگرهای جمعیتی، در وضعیت زنگ خطر قرار دارند: میزان کلی بارروی، میزان خام ولادت، میزان طلاق متأهلان به ویژه در گروههای سنی پایین و سن ازدواج داشتن سیستم کارآمد ثبت جمعیت، میتواند باعث نواخت این زنگ خطرها در وقتهای متقضی گردد. از سوی دیگر، برنامهریزان را به منابع کمیاب اطلاعات متقن درباره باشندگان محدودههای جغرافیایی برساند. اما دریغ که با وجود تمام سعیهای صورت گرفته در حداقل ۵۰ سال گذشته، هنوز تا رسیدن به سیستم ثبت جمعیتی «قابل اعتماد» راه باقی است. در گذار این راه، یکی ازگامهای اساسی که سازمان ثبت احوال کشور، مجدانه سعی در تحقق آن دارد، تکمیل ثبت خانواده در قالب «پایگاه اطلاعات سبیی و نسبی» است. این پایگاه در کنار «پایگاه نشانی و تغییرات آن»، پایهٔ اصلی «نظام ثبت جمعیت» را تشکیل میدهد. بهبود کیفی دادههای پایگاه اطلاعات جمعیت کشور البته رسالتی همیشگی است. در سالهای اخیر، سعی شد تا با پالایشهای مختلف، کیفیت دادههای پایگاه بهبود یابد. از جمله، شماره ملی (ID) به اسناد وفات اختصاص یافت و براینپایه اکنون میتوان علاوه بر اطلاع از زمان ولادت، به زمان مرگ افراد نیز درسامانههای احراز هویت دسترسی داشت. شاید مؤثرترین گام در تحقق ثبت جمعیت، تکمیل پایگاه اطلاعات کارت هوشمند ملی و صدور این کارت باشد. کارت هوشمند ملی علاوه بر ظرفیت شناسایی و احراز هویت، در بعد کلان، ظرفیت کشور برای بهینهسازی رویههای فناوریمحور را به شکل محسوسی ارتقاء بخشید و با تخصیص امضای دیجیتال، زمینهٔ لازم برای تمام الکترونیکی شدن تمامی خدمات را فراهم نمود.