فئودور داستایوفسکی نویسندهی رمانهای معروف جنایت و مکافات، قمارباز، شب های روشن و آثار بزرگ دیگر یک بار تا پای اعدام رفت، چهار سال در اردوگاه کار اجباری زندانی بود، یکی از خطرناکترین محکومان بود، قمارباز قهاری بود و بعضی از بزرگترین رمانهای تاریخ را زیر فشار بدهی نوشت. با اینکه نزدیک به ۱۵۰ سال از مرگ او میگذرد اما کتاب های داستایوفسکی هنوز زندهاند. چون درباره تاریکترین بخشهای انسان نوشته شدند.
در این مطلب با زندگی و معروفترین رمانها، آثار کمتر شناختهشده و نوشتههای ناتمام داستایوفسکی آشنا میشویم.
داستایوفسکی کیست؟ زندگینامه و بیوگرافی فئودور داستایوفسکی
فئودور داستایوفسکی در سال ۱۸۲۱ در مسکو به دنیا آمد. پدرش پزشک بیمارستان فقرا بود و او در ساختمانی کنار بیمارستان بزرگ شد و فقر و رنج آدمها را به چشم دید. هنوز ۲۴ سالش نشده بود که اولین رمانش، بیچارگان، او را یک شبه به چهره تازه ادبیات روسیه تبدیل کرد. تقریبا در همان سالها اولین نشانههای صرع در او ظاهر شد.
داستایوفسکی در ۲۵سالگی به جمع روشنفکرانی پیوست که دور هم جمع میشدند، کتابهای ممنوع میخواندند و درباره آزادی و تغییر جامعه روسیه حرف میزدند. حکومت که این نشستها را بیخطر نمیدانست در ۲۷سالگی بازداشتشان کرد و چند ماه بعد حکم اعدام گرفتند. صبح یکی از روزهای سرد دسامبر او را همراه زندانیان دیگر به میدان بردند و اولین گروه را تیرباران کردند. داستایوفسکی منتظر نوبتش بود که یکهو فرمان بخشش تزار رسید. معلوم شد اعدام نمایشی بوده.
اعدام داستایوفسکی
به جای اعدام، چهار سال به زندان و کار اجباری در سیبری فرستادنش. ۳۲ سالگی از زندان بیرون آمد، اما باید چند سال هم در ارتش سیبری خدمت میکرد. تازه در ۳۷سالگی اجازه پیدا کرد به بخش اروپایی روسیه برگردد. مردی که بازگشت، دیگر نویسنده جوان و زود مشهور بیچارگان نبود. زندان، صرع و زندگی در میان محکومان جهان او را برای همیشه عوض کرده بود.
اما دردسرهایش با آزادی تمام نشد. در سالهای بعد، قمار بخش زیادی از درآمدش را بلعید و بدهیها او را وادار کرد قراردادهای سختی با ناشران ببندد. گاهی مجبور بود کتابی را در زمانی بسیار کوتاه تمام کند. کتاب قمارباز یکی از همین کتابها بود. رمانی که تا حد زیادی از تجربه شخصی خودش میآمد و آن را با کمک آنا گریگوریونا، تندنویس جوانی که بعدها همسرش شد، به پایان رساند.
آنا فقط همسر داستایوفسکی نبود. حسابوکتابهایش را مرتب کرد، با ناشران طرف شد و زندگی مالی و حرفهای او را تا حد زیادی نجات داد. بسیاری از شاهکارهای دوره پایانی زندگی داستایوفسکی، از جمله ابله، شیاطین و برادران کارامازوف، در سالهای زندگی مشترک آنها نوشته شدند.
علت مرگ داستایوفسکی چه بود؟
داستایوفسکی در ۵۹ سالگی در سنپترزبورگ از دنیا رفت. او سالها صرع داشت اما در نهایت ریههایش باعث مرگش شدند. با اینکه سالها مشکل تنفسی داشت اما سیگاری قهاری بود.
۵۸ سالش بود که به آمفیزم ریوی مبتلا شد. بیماریای مزمن که در آن بافت ریه آسیب میبیند و نفس کشیدن به تدریج سخت میشود. همسرش، نوشته که او برای برداشتن جاقلمیای که روی زمین افتاده بود، خم شد و کمی بعد خونریزی شروع شد. داستایوفسکی در فاصله کوتاهی سه بار خونریزی شدید کرد و پزشکان پس از خونریزی دوم، امید چندانی به نجاتش نداشتند.
لیست بهترین کتاب های داستایوفسکی
کتاب جنایت و مکافات
جنایت و مکافات معروف ترین اثر داستایوفسکی و یکی از مهم ترین رمان های تاریخ ادبیات است. جنایت و مکافات داستان راسکولنیکف، دانشجوی فقیر و منزوی سنپترزبورگ است که خود را انسانی استثنایی میداند. کسی که شاید برای رسیدن به هدفی بزرگ، حق عبور از قانون و اخلاق را داشته باشد. او برای آزمودن این اندیشه مرتکب قتل میشود. اما پس از جنایت، به جای احساس قدرت با تب، ترس، سوءظن و عذاب وجدان روبهرو میشود. درحالیکه بازپرس پرونده آرامآرام به او نزدیک میشود، آشنایی با سونیا راه اعتراف و بازگشت را پیش رویش میگذارد. جنایت و مکافات بیش از آنکه داستان پیدا کردن یک قاتل باشد، روایت جنگ مجرم با وجدان خودش است.
کتاب شب های روشن داستایوفسکی
شب های روشن داستایوفسکی داستانی کوتاه و عاشقانه درباره مرد جوان و تنهایی است که در خیابانهای سنپترزبورگ با دختری به نام ناستنکا آشنا میشود. آنها در چند شب باهم حرف میزنند و مرد کمکم به ناستنکا دل میبندد. با اینحال، ناستنکا در انتظار بازگشت مرد دیگری است. راوی داستان میان امید، خیال و واقعیت گرفتار میشود و برای مدتی کوتاه گمان میکند تنهاییاش به پایان رسیده است.
از روی این کتاب فیلم معروف شب های روشن به کارگردانی فرزاد موتمن هم ساخته شده.
کتاب برادران کارامازوف
برادران کارامازوف آخرین رمان کامل داستایوفسکی و از نظر بسیاری از منتقدان، بزرگ ترین اثر اوست. داستان حول خانواده آشفته کارامازوف شکل میگیرد: پدری خودخواه و فاسد و پسرانی که هر کدام نماینده نوعی نگاه به زندگیاند.
دمیتری شخصیتی احساساتی و پرشور دارد. ایوان روشنفکری شکاک است که با مسئله شر و رنج انسانها درگیر شده. آلیوشا گرایش دینی و معنوی دارد و اسمردیاکف شخصیتی پیچیده و مرموز است.
بعد از قتل پدر، روابط پنهان خانواده آشکار میشود. رمان به موضوعاتی مانند مسئولیت، ایمان، اختیار، پدرکشی، عدالت و اخلاق میپردازد. برادران کارامازوف رمانی حجیم و چندلایه است.
کتاب ابله داستایوفسکی
شخصیت اصلی ابله داستایوفسکی شاهزاده میشکین است. مردی صادق، مهربان که بعد از مدتی درمان در سوئیس به روسیه بازمیگردد. جامعه اطراف او مهربانی و صداقتش را نوعی سادگی و حماقت تلقی میکند.
میشکین وارد روابط پیچیدهای با ناستاسیا فیلیپوونا و آگلایا میشود. تلاش او برای نجات دیگران، به جای آنکه به آرامش منتهی شود، مجموعهای از بحرانها و سوءتفاهمها را به وجود میآورد.
کتاب شیاطین داستایوفسکی
شیاطین داستایوفسکی که با اسمهای جن زدگان و تسخیرشدگان هم ترجمه شده، سیاسی ترین رمان اوست. داستان درباره گروهی از جوانان انقلابی است که به نام آرمانهای سیاسی، به توطئه، فریب و خشونت روی میآورند.
شخصیتهایی مانند استاوروگین، پیوتر ورخوونسکی، شاتوف و کیریلوف هرکدام بخشی از بحران فکری و اخلاقی جامعه روسیه را نمایندگی میکنند. این رمان هم نقد افراطگرایی سیاسی است و هم مطالعهای روانشناختی درباره قدرت، پوچی و میل به ویرانکردن.
کتاب یادداشت های زیرزمینی
یادداشت های زیرزمینی روایت مردی منزوی، خشمگین و گرفتار تناقض است که از جامعه فاصله گرفته و مدام افکار و رفتارهای خود را تحلیل میکند.
مرد زیرزمینی هم خواهان ارتباط با دیگران است و هم هر رابطهای را از بین میبرد. او از تحقیرشدن میترسد اما خودش دیگران را تحقیر میکند. آزادی را میخواهد اما توان استفاده از آن را ندارد.
این کتاب کوتاه یکی از اولین آثار مهم ادبیات اگزیستانسیالیستی به شمار میآید و تاثیر زیادی بر نویسندگان و فیلسوفان بعدی گذاشته است.
کتاب قمارباز داستایوفسکی
کتاب قمارباز داستایوفسکی درباره آلکسی ایوانویچ، معلم جوانی است که در خانوادهای روس در یکی از شهرهای اروپایی کار میکند. او به پولینا علاقه دارد اما رابطه آنها آمیخته به عشق، غرور و آزار متقابل است.
آلکسی بهتدریج گرفتار بازی رولت روسی میشود و تصور میکند با یک برد بزرگ میتواند سرنوشت خود را تغییر دهد. اما اعتیاد به قمار قدرت تصمیمگیری و روابط او را نابود میکند.
کتاب بیچارگان داستایوفسکی
بیچارگان داستایوفسکی یا مردم فقیر اولین رمان نویسنده است. کتاب در قالب نامههای میان ماکار دووشکین، کارمندی فقیر، و واروارا، دختر جوانی که نسبت خانوادگی دوری با او دارد، روایت میشود.
این دو شخصیت از زندگی روزمره، فقر، تحقیر و امیدهای کوچک خود مینویسند. بیچارگان نشان میدهد که فشار اقتصادی چگونه عزتنفس و روابط انسانی را تحتتأثیر قرار میدهد.
کتاب نازنین داستایوفسکی
نازنین داستایوفسکی داستان مردی است که در کنار پیکر همسر جوانش نشسته و گذشته زندگی مشترکشان را مرور میکند.
راوی شخصیتی سلطهگر و خودفریب است. او رفتارهایش را توضیح میدهد و توجیه میکند اما خواننده بهتدریج فاصله میان روایت او و واقعیت را تشخیص میدهد.
از روی این کتاب نمایشی به اسم «به صرف بورش و خون» به کارگردانی صابر ابر چندین بار اجرا رفت که خیلی مورد استقبال قرار گرفت.
کتاب همزاد داستایوفسکی
شخصیت اصلی همزاد داستایوفسکی کارمندی به نام گالیادکین است که ناگهان با مردی کاملا شبیه خودش مواجه میشود. همزاد او برخلاف گالیادکین، اجتماعی، جسور و موفق است و آرامآرام جای او را در محیط کار و روابط اجتماعی میگیرد.
کتاب خاطرات خانه مردگان
خاطرات خانه مردگان بر اساس تجربه زندان داستایوفسکی در سیبری نوشته شده. راوی، اشرافزادهای محکوم، زندگی در میان زندانیان را شرح میدهد و داستان انسانهایی را بازگو میکند که هر کدام گذشته و انگیزهای متفاوت دارند.
کتاب تصویری یکدست و ساده از مجرمان ارائه نمیدهد. بعضی زندانیان بیرحماند، بعضی قربانی شرایط شدند و بعضی ترکیبی از خشونت، مهربانی و تناقضاند.
کتاب تحقیرشدگان و توهینشدگان
تحقیرشدگان و توهینشدگان یا با ترجمه دیگرش رنج کشیدگان و خوارشدگان داستان نویسنده جوانی به نام ایوان پتروویچ است که درگیر زندگی دو خانواده میشود. عشق، فقر، فداکاری و سوءاستفاده از قدرت، محورهای اصلی رماناند.
این کتاب از نظر ساختار به رمانهای عامهپسند قرن نوزدهم نزدیکتر است و نسبت به آثار فلسفیتر داستایوفسکی، روایت احساسی و پرحادثهتری دارد.
کتاب همیشه شوهر
همیشه شوهر درباره مردی است که با همسرانش رابطهای وابسته و تحقیرآمیز دارد و پس از مرگ همسرش به سراغ یکی از مردانی میرود که با او رابطه داشته است.
داستان با طنزی تلخ، حسادت، مردانگی آسیبدیده، انتقام و خودفریبی را بررسی میکند. این اثر کوتاه برای خوانندگانی مناسب است که به جنبه طنز سیاه آثار داستایوفسکی علاقه دارند.
بهترین آثار داستایوفسکی که تاریخی شدند
- جنایت و مکافات
این رمان اولین بار در سال ۱۸۶۶ بهصورت پاورقی منتشر شد و نسخه کتابی آن یک سال بعد چاپ شد.
- برادران کارامازوف
آخرین رمان کامل داستایوفسکی بود و او حدود دو سال برای نوشتنش وقت گذاشت.
- ابله
- شیاطین
جرقه اصلی رمان از یک پرونده واقعی آمد. قتل دانشجویی به نام ایوانف بهدست اعضای یک گروه انقلابی افراطی.
- یادداشتهای زیرزمینی
این کتاب را بسیاری از منتقدان یکی از اولین آثار داستانی اگزیستانسیالیستی میدانند. اثری که سالها پیش از شکلگیری رسمی این فلسفه نوشته شد.
- خاطرات خانه مردگان
داستایوفسکی این کتاب را بر اساس چهار سال زندگی خودش در اردوگاه کار اجباری سیبری نوشت. جایی که زندانیان تقریبا همیشه در غل و زنجیر بودند.
تمام آثار داستایوفسکی به ترتیب محبوبیت آنها
محبوبیت کتابها در کشورها، دورهها و میان خوانندگان مختلف یکسان نیست. بااینحال میتوان آثار داستانی اصلی داستایوفسکی را تقریبا از مشهورترین و پرخواننده ترین آثار تا کتابهای کمتر شناختهشده مرتب کرد:
- جنایت و مکافات
- برادران کارامازوف
- شب های روشن
- ابله
- یادداشت های زیرزمینی
- قمارباز
- شیاطین یا جنزدگان
- بیچارگان
- نازنین
- خاطرات خانه مردگان
- همزاد
- تحقیرشدگان و توهینشدگان
- همیشه شوهر
- رویای آدم مضحک
- رویای عموجان
- نتوچکا نزوانوا
بهترین کتاب های داستایوفسکی برای شروع
برای شروع خواندن آثار داستایوفسکی بهتر است سراغ کتاب های کوتاه تر و کم پیچوخمتر او بروید. آثاری که شخصیتهای کمتری دارند و برخلاف بسیاری از رمانهای بلند روسی، خواننده را میان تعداد زیادی اسم، نام خانوادگی و لقبهای مختلف سرگردان نمیکنند.
- شب های روشن یکی از بهترین انتخابها برای شروع است. داستانی کوتاه، روان و عاطفی که شخصیتهای اصلی آن محدودند و خط داستانی سادهای دارد.
- نازنین
- قمارباز
- رویای آدم مضحک
درست ترین ترتیب خواندن کتاب های داستایوفسکی
ترتیب خواندن آثار داستایوفسکی بر اساس آثار کمحجمتر
۱.شبهای روشن
- نازنین
- قمارباز
- بیچارگان
- جنایت و مکافات
- خاطرات خانه مردگان
- یادداشتهای زیرزمینی
- ابله
- همیشه شوهر
- شیاطین
- برادران کارامازوف
ترتیب خواندن آثار داستایوفسکی بر اساس زمان نوشتن نویسنده:
- بیچارگان؛ ۱۸۴۶
- همزاد؛ ۱۸۴۶
- شبهای روشن؛ ۱۸۴۸
- نتوچکا نزوانوا؛ ۱۸۴۹، ناتمام
- رویای عموجان؛ ۱۸۵۹
- تحقیرشدگان و توهینشدگان؛ ۱۸۶۱
- خاطرات خانه مردگان؛ ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۲
- یادداشتهای زیرزمینی؛ ۱۸۶۴
- جنایت و مکافات؛ ۱۸۶۶
- قمارباز؛ ۱۸۶۶
- ابله؛ ۱۸۶۸ تا ۱۸۶۹
- همیشه شوهر؛ ۱۸۷۰
- شیاطین؛ ۱۸۷۱ تا ۱۸۷۲
- برادران کارامازوف؛ ۱۸۷۹ تا ۱۸۸۰
آثار ناتمام و منتشرنشده داستایوفسکی
نتوچکا نزوانوا
نتوچکا نزوانوا مهمترین رمان ناتمام داستایوفسکی است. او بخشهایی از آن را در سال ۱۸۴۹ منتشر کرد، اما بازداشت و فرستادهشدنش به سیبری ادامه نوشتن رمان را متوقف کرد.
زندگی یک گناهکار بزرگ
زندگی یک گناهکار بزرگ نام یکی از بلندپروازانهترین پروژههای نانوشته داستایوفسکی بود. او قصد داشت این اثر را در قالب مجموعهای چندبخشی درباره زندگی انسانی بنویسد که میان گناه، شک، ایمان و رستگاری در حرکت است. داستایوفسکی در نامهای نوشته بود مسئله اصلی این پروژه، پرسشی است که تمام عمر ذهنش را درگیر کرده بود: وجود خدا. این رمان هیچگاه نوشته نشد و فقط طرحها و یادداشتهایی از آن باقی ماند.
بهترین جملات داستایوفسکی
آدمیزاد به همه چیز عادت میکند.
انسان در این دنیا باید بسیار رنج بکشد.
در حقیقت، در حقیقت این را به شما میگویم: اگر دانهٔ گندمی که روی زمین افتاده نمیرد، تنها میماند، ولی اگر بمیرد محصول فراوانی خواهد داد
کسی که دنبالِ دو تا خرگوش بدود، به هیچ کدام نمیرسد.
مردم بیشتر از هر چیز از این وحشت دارند که قدمِ تازهای بردارند یا حرفِ تازهای بزنند.
اگر زنی عاشق باشد… آخ، زن عاشق معایب و حتی بدجنسیهای مرد محبوبش را توجیه میکند، طوری که خود مرد هم تابهحال نتوانسته باشد چنین توجیهاتی برای بدیهایش بیاورد.
من استاد حرف زدن در سکوتم! کل زندگیام در سکوت حرف زدهام و در سکوت تراژدیهای زیادی را با خودم زندگی کردهام.
اگر آدم زیادی بداند، زود پیر میشود.
دروغ نگویید. کسی که دروغ میگوید و دروغهایش را هم باور میکند، دیگر هرگز نمیتواند حقیقت را دریابد، نه در خودش و نه در اطرافیانش، درنتیجه هم حرمت خودش را ازبین میبرد و هم حرمت دیگران را. وقتی کسی رعایت حرمت خودش و دیگران را نکند، دیگر کسی را دوست نخواهد داشت و در نبودن عشق، موقعی که میخواهد خود را سرگرم کند، به شهوت و گناه رو میآورد. آنوقت در فساد و تباهی، حالتی حیوانی پیدا میکند و همهٔ اینها از دروغ گفتن به خود و به دیگران ناشی میشود. کسی که حتی به خودش هم دروغ میگوید، اولین کسی است که به خودش توهین میکند.
بهترین ترجمه کتاب های داستایوفسکی از چه انتشاراتی است؟
نشر نگاه در میان مهم ترین کتاب های داستایوفسکی بیشترین ترجمه را کرده: جنایت و مکافات، ابله، شبهای روشن و برادران کارامازوف.
داستایوفسکی به انگلیسی Fyodor Dostoevsky نوشته میشود. او حدود ۱۶ رمان و داستان بلند دارد. آثاری که بارها و بارها به زبان های مختلف ترجمه شدند. برخی ترجمههای شناخته شده آثار داستایوفسکی عبارتاند از:
جنایت و مکافات
- ترجمه مهری آهی از انتشارات خوارزمی
- ترجمه اصغر رستگار از نشر نگاه
- ترجمه احد علیقلیان نشر مرکز
- ترجمه پرویز شهدی به سخن
ترجمه مهری آهی از انتشارات خوارزمی یکی از وفادارترین ترجمههای فارسی از جنایت و مکافات است اما نثر قدیمیتر و بعضی واژههای کمکاربردتری در آن استفاده شده. احد علیقلیان برای خواننده امروز روانتر است، اما از ترجمه انگلیسی پویر و والکونسکی انجام شده. ترجمه اصغر رستگار نیز بسیار روان و برنده جایزه کتاب سال است اما بهدلیل استفاده زیاد از اصطلاحات فارسی و لحن عامیانه، بعضی منتقدان آن را بیشتر نوعی بازآفرینی میدانند. ترجمه پرویز شهدی نیز خواندنی و امروزی است.
ابله
- ترجمه مشفق همدانی نشر امیرکبیر
- ترجمه مهری آهی نشر خوارزمی
- ترجمه پرویز شهدی نشر مجید
- ترجمه رضا ستوده نشر نگاه
- ترجمه سروش حبیبی نشر چشمه
مهری آهی متن را از روسی ترجمه کرده. او زبان و ادبیات روسی را در دانشگاه مسکو خوانده بود ولی برای خواننده امروزی شاید سنگین باشد. مشفق همدانی از قدیمیترین ترجمههای فارسی ابله است و نثر نسبتا روانی دارد، اما مترجم بیشتر با زبان فرانسه کار میکرد و این ترجمه مستقیم از روسی نیست. ترجمه پرویز شهدی نیز روانتر و امروزیتر است، اما از زبان فرانسه به فارسی ترجمه شده است. ترجمه سروش حبیبی بهترین ترجمه ابله است. حبیبی از روسی کتاب را ترجمه کرده و جزء معتبرترین ترجمههای این کتاب است.
شب های روشن
از میان ترجمههای فارسی شب های روشن ترجمه سروش حبیبی از نشر ماهی بهترین انتخاب برای بیشتر خوانندگان است. این ترجمه مستقیما از زبان روسی انجام شده و در انتقال لحن عاطفی، ریتم جملهها و تفاوت صدای شخصیتها موفقتر است. ترجمه پرویز شهدی نثری روان دارد، اما از نسخه فرانسوی ترجمه شده است
برادران کارامازوف
- ترجمه صالح حسینی از انتشارات ناهید
- ترجمه مشفق همدانی نشر امیرکبیر
- ترجمه پرویز شهدی نشر مجید
- ترجمه احد علیقلیان از نشر مرکز
- ترجمه اصغر رستگار از نشر نگاه
برادران کارامازوف ترجمه احد علیقلیان از نشر مرکز برای بیشتر خوانندگان انتخاب مناسبتری است. هرچند این نسخه مستقیما از روسی ترجمه نشده، نثری روان و امروزی دارد و در انتقال تفاوت لحن شخصیتها، یکدستی متن و ارائه پانویسهای توضیحی موفقتر ارزیابی شده است. ترجمه اصغر رستگار از نشر نگاه نیز نثری روان، پانویسهایی مفصل و فهرستی کاربردی از شخصیتهای رمان دارد. ترجمه صالح حسینی ادبیتر و سنگینتر است، ترجمه پرویز شهدی نثری روان دارد اما از زبان فرانسوی انجام شده و ترجمه مشفق همدانی، با وجود جایگاه تاریخیاش، برای خواننده امروز قدیمیتر و آزادتر به نظر میرسد.
قمارباز
- ترجمه پرویز شهدی نشر به سخن
- ترجمه جلال آل احمد نشر نگاه
- ترجمه سروش حبیبی از نشر چشمه
- ترجمه صالح حسینی نشر نیلوفر
از میان ترجمههای فارسی قمارباز ترجمه سروش حبیبی از نشر چشمه برای بیشتر خوانندگان انتخاب مناسبتری است. این ترجمه مستقیما از زبان روسی انجام شده و در مقایسههای موجود، از نظر وفاداری به متن اصلی و روانی نثر، نسخه برتر معرفی شده است. ترجمه جلال آلاحمد از نسخه فرانسوی انجام شده و با وجود اهمیت تاریخی، ترجمه مستقیم نیست. ترجمههای پرویز شهدی و صالح حسینی نیز خواندنیاند، اما در مقایسه با نسخه سروش حبیبی معمولاً انتخاب اول به شمار نمیآیند.
ژانر کتاب های داستایوفسکی
آثار داستایوفسکی را نمیتوانیم فقط در یک ژانر قرار بدهیم. کتابهای او ترکیبی از چند گونه ادبیاند:
- رمان روانشناختی
.جنایت و مکافات، همزاد، نازنین و یادداشت های زیرزمینی
- ادبیات فلسفی
برادران کارامازوف و یادداشتهای زیرزمینی
- رمان اجتماعی
بیچارگان، تحقیرشدگان و توهینشدگان و خاطرات خانه مردگان
- رمان سیاسی
شیاطین مهمترین رمان سیاسی داستایوفسکی است.
راحت ترین راه خرید کتاب های داستایوفسکی
کتاب های داستایوفسکی را میتوانید بهراحتی در فیدیبو پیدا و خریداری کنید. برای هر کتاب یک نمونه رایگان در دسترس است. بنابراین میتوانید پیش از خرید، چند صفحه از ترجمههای مختلف را بخوانید، نثر مترجمها را با یکدیگر مقایسه کنید و نسخهای را انتخاب کنید که بیشتر با آن ارتباط میگیرید.
اگر حوصله یا فرصت خواندن آثار این نویسنده را ندارید میتوانید کتاب صوتی بشنوید:















