کتاب صوتی فوتبال علیه دشمن با صدای عادل فردوسی‌پور
Loading

چند لحظه ...
کتاب مثنوی معنوی

کتاب مثنوی معنوی

نسخه الکترونیک کتاب مثنوی معنوی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق اپلیکیشن رایگان فیدیبو در دسترس است. همین حالا دانلود کنید

معرفی کامل کتاب مثنوی معنوی را رایگان بشنوید

با کد تخفیف hifidibo این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۳۶۰ تومان ارزان‌تر بخرید!

نقد و بررسی کتاب مثنوی معنوی

کتاب‌ها و داستان‌ها هر کدام در دوره‌ای خلق شده‌اند و بازه‌ی زمانی خاصی را روایت می‌کنند. اما بعضی از کتاب‌ها مستقل از زمان و مکان هستند، خلق شده‌اند تا جهانیان برای همیشه بتوانند از آنها بهره ببرند. قصه‌هایی که بیش از 700 سال از عمر آن‌ها می‌گذرد اما همچنان خوانندنی و قابل کشف شدن هستند. یکی از این کتاب‌ها مثنوی معنوی اثر جاویدان مولانا جلال الدين شاعر و عارف ایرانی است. مولوی کتابش را به گلی تشبیه کرده است که اگرچه در آب و خاک ایران پرورش یافته، اما بوی عطرش مشام تمام جهانیان را آکنده می‌کند.

مثنوی معنوی، حکایات عرفانی

مولانا مثنوی معنوی را در 6 دفتر و 26000 بیت تالیف کرده است. مثنوی مولوی یکی از برترین کتاب‌های ادبیات عرفانی است که در قالب مثنوی سروده شده است.

او در این کتاب مجموعه‌ای از حکایت‌های پند آموز را مبتنی بر  فرهنگ ایرانی و دینی گرد آورده است. کتاب به درخواست یکی از شاگردان مولوی «حسام‌الدین حسن چلبی» بین سال‌های 662 تا 672 هجری قمری تالیف شده است به این صورت که مولانا شعرها را می‌سروده و چلبی آن‌ها را مینوشته است. متاسفانه دفتر ششم کتاب به دلیل فوت مولانا نیمه تمام ماند و داستان آن به طور کامل روایت نشده است.

مولانا در این باره به پسرش گفته است :«دیگر اشتر نطقم بخفت و پس از من کسی دیگر خواهد آمد و ناگفته‌ها را خواهد گفت.» در قرن 11 همانطور که مولانا گفته بود «شیخ نجیب الدین رضا تبریزی» داستان شاهزاده سوم را با عنوان «شهروان معتبر» سرود و «شیخ علینقی اصطهباناتی» آن را نوشت.

در تالیف «دفتر دوم» نیز تاخیری دو ساله افتاد که دلیل آن هم گوشه نشینی «حسام‌الدین حسن چلبی» به علت فوت همسرش و یا «صلاح الدین زرکوب قونوی» بوده است. مولانا درباره‌ی اینکه چرا کاتب دیگری را برای خود در دوران گوشه‌نشینی مولانا انتخاب نکرده است اشعار زیر را سروده است:

خواب بیداری است چون با دانش است             وای بیداری که با نادان نشست

چونکه زاغان خیمه بر بهمن زدند          بلبلان پنهان شدند و تن زدند

زآنکه بی گلزار بلبل خامش است           غیبت خورشید بیداری کش است

 

درون‌مایه مثنوی معنوی عرفانی است و مثل کتاب‌های دیگر صوفیان، حکایت‌ها و تمثیل‌هایی از زبان پیامبران، چوپانان، پادشاهان، بردگان و حتی حیوانات برای آموزش تصوف روایت شده است. 424 حکایت مختلف بدون ترتیب خاصی در کتاب آورده شده است و خلاصه‌ای از 6 دفتر در 18 بیت ابتدایی کتاب آمده است که به «نی‌نامه» معروف شده است.

مولانا برای سرودن اشعار خود از قرآن و احادیث الهام گرفته است. آیات قرآن در سراسر کتاب مشهود است و بیش از 1200 آیه در ابیات استفاده شده است. گاهی یک، دو و یا سه کلمه از قرآن در مصرع به کار رفته است و گاهی حتی یک مصرع کامل از متن قرآن (البته با کمی تغییر برای حفظ وزن عروضی مثنوی) استخراج شده است.

در بعضی از ابیات هم بدون استفاده از لغات قرآنی، تنها به صورت تلمیح از معانی آیات در سرودن شعر بهره گرفته شده است. از آنجایی که بسیاری از ابیات کتاب برگرفته از قرآن است «حکیم سبزواری» مثنوی معنوی را «تفسیر انفسی قرآن» نامیده است. علاوه بر این مولانا از روایات و احادیث امامان معصوم نیز استفاده کرده است، «بدیع الزمان فروزانفر» بیش از 700 بیت از کتاب را بر اساس احادیث دسته بندی کرده است.

عرفان در مثنوی معنوی

 مولانا به وحدت وجود اعتقاد داشته است و همه جهان را جلوه‌ای از خداوند می‌داند. همچنین بر این باور است که همه چیز به سمت خدا و مبدا خود باز خواهد گشت. در ابیات زیر مولانا به این موضوع اشاره کرده است:

جزءها را روی‌ها سوی کل است             بلبلان را عشق با روی گل است

آنچه از دریا به دریا می‌رود                  از همانجا کامد، آنجا می‌رود

در اندیشه‌های مولانا اگرچه تمام موجودات و جهان جلوه‌ای از پرودگار هستند اما، انسان در جهان بینی مولانا عالم کبیر است و جهان عالم صغیر. انسان از نظر مولانا مهم‌ترین موجود روی زمین است ولی موجودی غریب و تنهاست. انسان با اشیا نامانوس است و مولوی این موضوع را به خوبی در ابیات آغازین دفتر اول «نی‌نامه» بیان کرده است.

گفتار مولانا در مثنوی

مثنوی معنوی دارای سه دسته از ابیات است که به عام، خاص و اخص تقسیم‌بندی می‌شوند. اشعار «عام» شامل حکایت‌هایی است که برای همه سروده شده است و هرکسی می‌تواند در حد فهم خود از آنها بهره گیرد. اکثر کتاب شامل اینگونه ابیات است. اشعار «خاص» بیشتر خطاب به یاران نزدیک مولانا بوده و فهم آن‌ها برای مخاطبان سخت است. ابیات «اخص» بسیار مشکل و مبهم هستند که بر اساس قرآن یا مضامین دیگری هستند و بسیاری از آن‌ها همچنان هم تفسیر نشده‌اند.

 تمامی ابیات مثنوی معنوی نیز عرفانی نیستند، مضامین سیاسی و اجتماعی نیز در کتاب به چشم می‌خورد. این مسائل نیز در قالب داستان‌ها و حکایاتی روایت شده است. به عنوان مثال مولانا با ذکر داستانی از عرب بادیه نشین او را تاثیرپذیر از پادشاهان می‌داند. یا در داستانی دیگر از حاکمان زورگو و اشتباهاتشان انتقاد می‌کند.

شیخ بهایی در مدح مولانا و مثنوی معنوی این شعر را سروده است:

من نمی‌گویم که آن عالیجناب              هست پیغمبر ولی دارد کتاب

مثنوی معنوی مولوی              هست قرآنی به لفظ پهلوی

 

جلال‌الدین محمد بلخی؛ خداوندگار عرفان پارسی

مولانا شاعر پارسی‌گوی، ملقب به رومی در سال 604 در شهر بلخ متولد شد و در سال 672 هجری قمری در قونیه به خاک سپرده شد. پدرش از بزرگان صوفیه، عارف و از پیروان امام محمد غزالی بود. بعد از هجوم قوم مغول و پادشاهی «محمد خوارزمشاه» پدر مولانا به قونیه کوچ کرد و قسم خورد که هرگز به بلخ باز نگردد. زمانی که مولانا 24 سال داشت پدرش فوت کرد و در همین زمان بود که مریدان پدرش از او خواستند که جای پدرش را پر کند. در 37 سالگی مولانا فقیه و دانشمند شهر بود تا اینکه با «شمس تبریزی» ملاقات کرد. از آن پس او مرید «شمس» شد و درس و مجلس وعظ را رها کرد و به شعر و سماع مشغول شد:

زاهد بودم ترانه گویم کردی                 سر حلقه بزم و باده‌جویم کردی

سجاده‌نشین با وقاری بودم                  بازیچه کودکان کویم کردی

 به دلیل تغییرات روحی شدیدی که مولانا پس از دیدار با «شمس» پیدا کرده بود شاگردان و مریدان او به «شمس» دشنام می‌دادند و به او حسودی می‌ورزیدند. این موضوع باعث شد تا شمس ابتدا به مدت کوتاهی و پس از آن برای همیشه مولانا را ترک کند. پس از ترک شمس، مولانا بسیار اندوهگین و شیدا شد. مولانا پس از دیدار شمس و مانوس شدن با او بود که تمامی اشعارش را سرود.

در همان حال که مولانا در هجران و دوری شمس در بازار زرکوبان با صدای ضرب زرکوبان مشغول سماع شد، «صلاح‌الدین زرکوب» نیز شروع به سماع همراه مولانا کرد. پس از این مولانا شیفته صلاح‌الدین شد و با وجود اینکه سواد نداشت مولانا او را جانشین خود اعلام کرد. زندگی مولانا در سریالی با عنوان «جلال‌الدین» در سال 1393 از شبکه 1 سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد.

دانلود کتاب مثنوی معنوی و نسخه pdf آن در سایت فیدیبو امکان پذیر است و علاقمندان می‌توانند پس از دانلود کتاب، خوانندن کتاب را آغاز کنند.

دیگر آثار مولوی

مولانا دارای آثار منظوم و منثور گرانبهایی است. «دیوان شمس» و «رباعیات» در قالب شعر سروده شده‌اند و کتاب‌های «فیه ما فیه»، «مجالس سبعه» و «مکتوبات» نیز به نثر تالیف شده‌اند.

آثار دیگران درباره مثنوی معنوی

«رینولد نیکلسون» و «محمد علی موحد» تصحیح‌های معتبری درباره کتاب مثنوی معنوی نوشته‌اند. بعضی از نویسندگان نیز سعی در خلاصه کردن کتاب داشتند که مشهورترین خلاصه‌های مثنوی تالیف «ملاحسین واعظ کاشفی» با عنوان «لُب لُباب معنوی» و «مثنوی معنوی برای همه» نوشته «محمد جعفری مالواجردی» هستند. «جلال‌الدین همایی» نیز کتابی به نام «مولوی نامه» در دو جلد درباره مثنوی معنوی منتشر کرده است.  

در بخش‌هایی از کتاب می‌خوانیم

بشنو این نی چون شکایت می‌کند                   از جداییها حکایت می‌کند

  کز نیستان تا مرا ببریده‌اند                              در نفیرم مرد و زن نالیده‌اند

سینه خواهم شرحه شرحه از فراق                          تا بگویم شرح درد اشتیاق

هر کسی کو دور ماند از اصل خویش                باز جوید روزگار وصل خویش

من به هر جمعیتی نالان شدم                          جفت بدحالان و خوش‌حالان شدم

هرکسی از ظن خود شد یار من                         از درون من نجست اسرار من

سر من از ناله‌‌ی من دور نیست                      لیک چشم و گوش را آن نور نیست

تن ز جان و جان ز تن مستور نیست                لیک کس را دید جان دستور نیست

آتشست این بانگ نای و نیست باد                   هر که این آتش ندارد نیست باد

آتش عشقست کاندر نی فتاد                جوشش عشقست کاندر می فتاد

نی حریف هرکه از یاری برید                پرده‌هااش پرده‌های ما درید

همچو نی زهری و تریاقی کی دید                    همچو نی دمساز و مشتاقی کی دید

نی حدیث راه پر خون می‌کند              قصه‌های عشق مجنون می‌کند

محرم این هوش جز بیهوش نیست                   مر زبان را مشتری جز گوش نیست

در غم ما روزها بیگاه شد                              روزها با سوزها همراه شد

روزها گر رفت گو رو باک نیست            تو بمان ای آنک چون تو پاک نیست

مشخصات کتاب مثنوی معنوی

  • ناشر فیدیبو
  • تاریخ نشر ۱۳۹۶/۱۱/۱۷
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 9.29 مگابایت
  • تعداد صفحات صفحه

نظرات کاربران درباره کتاب مثنوی معنوی

زیبا ترین مجموعه شعر جهان
در ۲ سال پیش توسط علیرضا امانی ( | )
بسیار بسیار زیباست.فقط یک مسئله.بعضی بیت هارو متوجه نمیشم معنیش را.یا مفهومش را.جوریکه وسط داستان برام بریده میشه.کتابی ک همراه با معنی باشه برای مبتدیان شعر خوانی و مثنوی خوانی ندارید؟
در ۲ سال پیش توسط فاطمه جمالی ( | )
اگر کتاب های شعر رو نسخه صوتی اش رو بذارند خیلی خوب میشه، چون خوندن اونها سخته
در ۱ سال پیش توسط سعیده ( | )
کتاب زندگی که بصورت یک گنجینه مجانی در اختیار پارسی زبانان قرارگرفته.وهرکس به اندازه درکش میتونه از دریای معرفت مولانا جرعه ای برداره یا در این دریا محو شه
در ۲ سال پیش توسط man...esh ( | )
بی نظیر
در ۲ سال پیش توسط Hadis L ( | )
  • ۱
  • ۲
  • ۳
  • ۴
  • بعدی ›
  • آخرین ››