فیدیبو نماینده قانونی انتشارات نگاه و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب جستارهایی درباره‌ی توماس مان

کتاب جستارهایی درباره‌ی توماس مان

نسخه الکترونیک کتاب جستارهایی درباره‌ی توماس مان به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب جستارهایی درباره‌ی توماس مان

جرج لوکاچ، نقاد و پژوهشگر مارکسیست پژوهش‌های بی‌همتایی در حوزه‌های مختلف اندیشه دارد. در این اثر او به توماس مان، زندگی و آثار وی می‌پردازد و تحلیلی ناب و یگانه از آثار و اندیشه این متفکر و رمان‌نویس بزرگ ارائه داده است که برای علاقمندان به ادبیات، کاری بس خواندنی و جذاب می‌باشد.

ادامه...

بخشی از کتاب جستارهایی درباره‌ی توماس مان

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



یادداشت مترجم

رابطه ی توماس مانِ رمان نویس و جرج لوکاچِ منتقد و نظریه پرداز ادبی، که به تعبیری «رابطه ی عاشقانه ی فکری» وصف شده، بسیار پُرگره و آکنده از ابهام هایی است که اگر روزی مجموعه ی نامه های این دو بزرگ منتشر می شد، شاید پرتوی بر آن می افکند. توماس مان یکی از قهرمانان رمان بزرگ خود کوه جادو را از روی شخصیّت و سلوک فکری و رفتاری لوکاچ در هیئت لئونفتا قالب ریزی کرد. سراسر رمان کوتاه امّا بسیار بلند آوازه ی خود مرگ در ونیز را بر شالوده ی جستار «شیوه ی زندگی بورژوایی و هنر برای هنر» - از مجموعه ی جستارهای لوکاچ، روح و شکل - نوشت و با ذوق زدگی گفت که گویی لوکاچ این جستار را درباره ی من نگاشته است و حتّی یک بار در این نوشته آشکارا از من نام برده است؛ و لوکاچ، متقابلاً، نوشت که اگر چه دو سنخِ اصلیِ هنرمندِ خلّاق و منتقد، دو قطب مخالف اند، در عین حال یکدیگر را تکمیل و تتمیم می کنند؛ و آن چه آن ها را به عنوان نمایندگان راستین یا در واقع نمونه نمای این دو وجه مخالف و متضاد ممتاز و متمایز می کند این است که شاعر همواره از خود سخن می گوید و هیچ اهمیّت نمی دهد که چه می سراید؛ منتقد افلاطونی مشرب هرگز یارای آن ندارد که درباره ی خود با صدای بلند بیندیشد؛ او زندگی خود را فقط می تواند از رهگذر آثار دیگران بیازماید، و با فهم و دریافت دیگران به خویشتن خود نزدیک می شود؛ با همه ی این احوال، دریغ که این مایه نزدیکی فکری، آن هم در عصری که نیروهای تاریکی و تباهیِ مکنون در فرهنگ آلمانی با قوّت هر چه تمام تر سر بر می آوردند، سبب نشد که این پیوند درونی صورت رابطه ی بیرونی و نزدیک به خود بگیرد. با همه ی عشق شیفته واری که لوکاچ به کار و هنر توماس مان می ورزید و با وجود احترام بی حدّ اما با فاصله ی توماس مان به کار و بار لوکاچ، با آن که توماس مان در دو نوبت مانع از استرداد و اخراج لوکاچ تبعیدی از آلمان و اتریش و تحویل او به حکومت فاشیستی دریاسالار هورتی در مجارستان شد، گرچه توماس مان استعداد درخشان لوکاچ را در جستارنویسی و نقد و تفسیر ادبی می ستود و او را مهم ترین منتقد روزگار می نامید، امّا جز یک دیدار کوتاه در ۱۹۲۲ و مکاتبه هایی که به طور معمول از جانب توماس مان مقرون به احتیاط و دوراندیشی بود، این رابطه آن قوام و دامنه را نیافت که در خور این نزدیکی فکری عمیق و عشق ورزی اندیشه ها بود. از این جاست که لوکاچ در جایی می نویسد: «باید بپذیرم که رابطه ی من با توماس مان تنها نقطه ی تاریک زندگی من است. غرضم از نقطه ی تاریک، به هیچ وجه چیزی منفی نیست، بلکه مرادم این است که عنصری گنگ و نامشخص و توجیه نشده در رابطه ی ما در کار است. و چون از نظر شخص من این موضوع بیش ترین اهمیت را دارد و سخت علاقه و توجّه مرا به خود جلب می کند، قابل فهم است که بخواهم این وهله ی درهم و کور و توجیه نشده روشن شود.» و مان در جایی نوشت: «این کمونیست که سخت دل بسته ی میراث بورژوایی است، و می تواند با افسون و هوشمندی درباره ی [ویلهلم] رابه، [گوتفرید] کِلر یا [تیودور] فونتانه بنویسد، پیش از این، در سلسله مقاله های خود در باب ادبیات آلمان در عصر امپریالیسم، با تیزهوشی و حرمت درباره ی من سخن گفته است». با این همه، از آن جا که رابطه ی مان و لوکاچ پیوندی فکری و معنوی بود و به گفته ی خود توماس مان «نقدی که از خصیصه ی اعترافی بی بهره باشد، بی ارج است؛ نقدِ به راستی عمیق و پُرشور و شَغَبْ، به تعبیر ایبسن، همان شعر است: نهادن نَفْس خود در بوته ی آزمایش»، نقد لوکاچ، خاصه از کارِ مان، نوعی خود - اعترافی صریح بود. پنداری این دو بزرگ جهان رمان و نقد ادبی آیینه های روبه رو بودند، خاصه که در مرگ در ونیز این تشبّه طابق النعل بالنعل یک سر در یک طراز قرار می گیرد.
مجموعه ی حاضر در بر دارنده ی زبده ی مقاله ها و جستارها و نوشته ها و تاملات لوکاچ است درباره ی توماس مان و کار و هنر او، و به گمانم هر آن چه لوکاچ مجال یافته درباره ی مان بنویسد در این مجموعه گرد آمده باشد. حال که بیش تر آثار توماس مان به فارسی درآمده و ترجمه ی رمان بزرگ او، یوسف و برادرانش، در آستانه ی انتشار است، بی گمان بهتر و جامع تر می توان در پرتوِ نقد ادبی به کار سترگ مان در داستان نویسی سده ی بیستم پرداخت.
باز می ماند یادآوری این نکته که افزوده های مترجم میان دو قلاب[...] آمده و همه ی پانوشت ها از مترجم است مگر آن که عکس آن تصریح شده باشد.

اکبر معصوم بیگی
بهار ۱۳۹۷

جُستارهایی درباره ی توماس مان

پیش گفتار

این بررسی ها، گرچه گرد هم آورده شده اند تا کتاب کوچکی را فراهم آورند، ادّعا نمی کنند که تصویر عمومی جامعی از سیر تحوّل فکری و هنری توماس مان به دست می دهند. مقصود از همه ی این بررسی ها البته افکندن پرتوی بر مسایل اساسی کار و بار اوست. بررسی نخست، به افتخار هفتاد سالگی او، نگرش دیالکتیکیِ همتافته ی توماس مان را به طبقه ی متوسط روشن می سازد، نگرشی که به عقیده من انگیزه ی اصلی اجتماعی و از این رو محرّک اصلی سراسر دوره ی کاری اوست. بررسی دوم به موضع او در قبال فرهنگ و هنر طبقه ی متوسط در رمان فاوستِ او می پردازد و نیز پرتوی که این رمان بر سراسر تحوّل او می افکند.
بررسی سوّم می کوشد سبک مان، پیوستگی و انسجام این سبک و نیز فاصله و اختلاف آن را با گرایش ها و روندهای معاصرش با دیدگاه تامّ او پیوند دهد. این رویکردْ تعیین کننده ی تاکیدهای ویژه ی این جستارهاست. در شرحی نظام مند از کار توماس مان، لوته در وایمار و به ویژه مجموعه ی رمان های یوسف، فقط اگر بخواهیم از مهمّ ترین آثار او یاد کنیم، باید با تفصیل بیش تری مورد بررسی قرار گیرند.
اگر این جستارها را در یک مجلّد کوچک منتشر کرده ام، دلیل هایی ذهنی و عینی داشته است که باید به کوتاهی این دلیل ها را توضیح دهم.
دلیل ذهنی من به سادگی این است که اکنون چندان نمی توانم امیدوار باشم که بررسی بسامان و همه جانبه ای از کارِ مان به دست دهم. بنابراین، انتشار این پژوهش ها به شکل کتاب نشانه ای از تسلیم و رضاست. و با این همه، گرچه تسلیم و رضا دردآور است، هم از لحاظ ذهنی و هم از لحاظ عینی، حس می کنم که از بابت نشر این جستارها عذر موجهی دارم. از لحاظ ذهنی، این جستارها، با وجودِ ناکامل بودن و خصیصه ی مقاله ای بودن شان، بحثی را به صورت زبده و چکیده عرضه می کنند که من در سراسر زندگی در بطن آن درگیر بوده ام. من هنوز به مدرسه می رفتم که نوشته های توماس مان نخستین تاثیر خود را در من گذاشت. مسئله ی تونیو کروگر (همراهِ موخره ی ایبسن) تاثیر بسیار مهمّی در تعیین خطوط اصلی کار دوره ی آغازین من نهاد. آن چه اهمیّت داشت نه پیوند مستقیم، تک تک ارجاع هایی که من به مان کرده ام یا حتّی نقد والاحضرت (که در این جا به صورت سندی تاریخی منتشر می شود)، بلکه کلّ حال و هوا و فضایی است که طیّ آن این مسئله ها طرح و راه حلّ های آن ها جست وجو می شوند. خودِ مان هنگامی این امر را آشکارا حس کرد که ضمن بحث درباره ی فرهنگ بورژوایی از کتاب جان و صورت (تا جایی که می دانم بی آن که با جستار دوره ی جوانی من به زبان مجاری برخوردی داشته باشد) یاد کرد. او درباره ی واکنش خود به استدلال های من نوشت: «یقین دارم که ما بر دانشی که صرفاً به حکم هستی مان به آفریدن آن یاری کرده ایم، حقّ خاصی داریم.»
با در نظر گرفتن واکنش های متفاوت ما به رویدادهای بسیار پراهمیت این روزگار، این نزدیکی معنوی می بایست به زودی درهم می شکست. هنگامی که مان خطوطی را نوشت که در بالا نقل شد، این نزدیکی دیگر وجود نداشت: ما در سراسرِ جنگ جهانیِ اوّلِ امپریالیستی مواضعی متضاد در پیش گرفتیم. توماس مان آرایی را اختیار کرد که در تاملات یک آدم غیر سیاسی شرحی از آن به دست داد؛ من به سوی مارکسیسم کشیده شدم و به حزب کمونیست پیوستم. در این فضا بود که نخستین و یگانه دیدار شخصی ما پیش آمد. به نظرم هنگامی که توماس مان در نامه اش به [ایگناس] زایپل(۱) تقابل مان را وصف می کند، بسیار مودب و ملایم و مهربان است: «من شخصاً لوکاچ را دیدم. او یک باره سراسر ساعتی را در وین به طرح نظریه هایش برای من گذراند. هنگامی که سخن می گفت حق با او بود. هر چند تاثیری که در من گذاشت کم و بیش گونه ای انتزاع مآبی مخوف بود...»
این بیگانگی متقابل دیرگاهی پایید. سال ها گذشت تا توماس مان گریبان خود را از چنبره ی آرای زمان جنگ خود برهاند و دریافت تازه اش از دموکراسی در کارش جلوه گر شود. برای من هم کم تر از این مدّت زمان نبرد تا خود را بیش از پیش چنان با جنبش انقلابی طبقه ی کارگر یگانه کنم که بتوانم از نگرش های انتزاعی و فرقه بازانه ی نخستین دوره ی مارکسیستی ام درگذرم. این تحولِ هم زمان [تحول مان و از آنِ من] شالوده ای برای کار نوتر، ژرف تر و عینی تر من در باب مان پی ریزی کرد. جستار دیدگاه توماس مان درباره ی میراث ادبی (در International Literature، ۱۹۳۳) صرفاً نخستین نقطه ی عطف این بحث و گفت وگوی تازه میان ماست. وقتی الآن به این جستار نگاه می کنم می بینم هنوز بسیار انتزاعی و از لحاظ دیالکتیکی کم مایه بوده است. (این جستار نیز به عنوان سندی بر سیر تحوّل من در خصوص این مسئله در این مجموعه آمده است). کشمکش های ادبی بر سر رئالیسم معاصر مرا هر چه بیش تر به سوی کار توماس مان کشید. جستارهای اواخر دهه ی سیِ من(۲) ردپاهای ساده ی این ارزیابی مجدد را بر خود دارند.
این همه لازم بود گفته شود تا به خواننده نشان دهم که حق به جانب من است که از لحاظ ذهنی، این جستارها را نه نوشته هایی پراکنده که با مجوّز مهرآمیز ناشر گرد هم آورده شده اند، بلکه کارنامکی می شمارم (آشکارا نه کامل، و مقاله گون) از سیر تحوّلی که دهه ها گسترش می یابد. و امیدوارم این تاریخچه ی شخصی زمینه هایی عینی به دست دهد برای برخورد این چنینی با آن ها. زیرا گمان ندارم فقط دغدغه ی شخصی ام بود که در دیالکتیک هنر و بورژوازی، جوهر توماس مان دوره ی نخست را مشاهده کرد. این جمع بندی صرفاً اظهارنظری درباره ی آن چیزی نیست که مان نویسنده می کوشید بیان کند؛ بلکه اساساً، گرچه البته در آن هنگام به شکل ابتدایی، مسئله ای کلیدی را در باب فرهنگ میرنده ی بورژوایی به طور کلّی بیان کرد، که می توان آن را به همان میزان در آثار مان مشاهده کرد که در تحلیل انتقادی من از این آثار.
از آن هنگام بیش از چهار دهه گذشته است. در این مدّت دو جنگ بزرگ و دوازده سال فاشیسم را پشت سر گذاشته ایم؛ مدّت بیش از سی سال سوسیالیسم وجود داشته و در اتحاد شوروی سخت بالیده است. راه توماس مان در طیّ این سال ها او را از تونیوکروگر به تراژدی آدریان لیورکون و به تراژدیِ هنرِ بورژواییِ نمونه نمایِ مدرن رهنمون شده است که به طور جدانشدنی با تراژدی تحول گمراه شده ی مردم آلمان پیوند دارد. اگر امروز، پس از سه دهه مشغله ی ذهنی نظری و عملی با مارکسیسم، کوشیده ام این تباهی و انحطاط ایدئولوژیکی بورژوازی را در کار واپسین نویسنده ی بزرگ بورژا تفسیر کنم، از لحاظ عینی به خود جرئت می دهم امیدوار باشم که تاملاتم هم بر هسته ی کار توماس مان و هم بحران فرهنگی روزگار ما انگشت نهاده باشد.

بوداپست، ژانویه ی ۱۹۶۳

زیستن یعنی در درون خود با اشباحِ نیروهای ظلمت درآویختن. نوشتن یعنی آزمودنِ ژرف ترین خودِ خویشتن.

ایبسن

نظرات کاربران درباره کتاب جستارهایی درباره‌ی توماس مان