کتاب داستانه کودکانه اولین بار در جهان در سال ۱۶۵۸ میلادی منتشر شد. زمانی که در ایران شاه عباس دوم صفوی حکومت میکرد و اصفهان پایتخت کشور بود. در ایران در سال ۱۲۷۰ خورشیدی اولین کتاب کودکان به اسم مثنوی الاطفال چاپ شد، یعنی ۲۳۳ سال بعد از اروپا.
البته بچههای ایرانی قبل از این هم با قصهها، متلها و لالاییهای شفاهی بزرگ میشدند. و احساس نیاز به قصهها و کتاب داستانه کودکانه احساس میشد. در این مطلب سراغ معرفی بهترین کتاب های کودکان میرویم. کتابهای کودکان که حالا تنوع بیشتری پیدا کردند و به صورت صوتی و کمیک هم منتشر میشود.
۵ کتاب داستان کودکانه با تصویر
کتابهای تصویری یا کمیک فقط برای بچههایی نیست که سواد خواندن و نوشتن ندارند بلکه کمیکها دستهای از کتابها هستند که حتی بزرگسالان هم مخاطب آن هستند.
مجموعه خانه درختی
اندی و تری در خانهای درختی زندگی میکنند که در هر جلد بزرگتر و عجیبتر میشود. این خانه ممکن است سالن بولینگ، آزمایشگاه، استخر کوسه یا دستگاههای عجیب داشته باشد. بیشتر ماجراها زمانی شروع میشوند که آنها باید کتاب تازهای تحویل بدهند. اما اتفاقی غیرمنتظره کارشان را به هم میریزد.
تصویرهای فراوان، شوخیهای تصویری و ماجراهای سریع، این مجموعه را برای کودکانی مناسب میکند که از کتابهای پرحجم میترسند یا حوصله توضیحهای طولانی را ندارند. بعضی از جلدهای خانه درختی:
- کتاب خانه درختی ۱۵۶ طبقه جلد ۱۲
- کتاب خانه درختی ۵۲ طبقه جلد ۴
- کتاب خانه درختی ۲۶ طبقه جلد ۲
- کتاب خانه درختی ۱۳ طبقه جلد ۱
تام گیتس
مجموعهی تام گیتس پسری مدرسهای است که به نقاشی، موسیقی، خوردن خوراکی و فرار از تکالیف علاقه دارد. او اتفاقهای روزانه، دردسرهای مدرسه و ماجراهای خانوادهاش را با نوشتهها و نقاشیهای بامزه تعریف میکند. صفحههای کتاب پر از طراحی، حاشیهنویسی و شکلهای خندهدارند.
- کتاب مجموعه تام گیتس، همه چیز عالی است یک جورهایی جلد ۳
- کتاب مجموعه تام گیتس، ایده هایی بیست جلد ۴
- کتاب مجموعه تام گیتس، دنیای معرکه ی تام گیتس جلد ۱
- کتاب مجموعه تام گیتس، بهانه های باحال و ماجراهای جالب دیگر جلد ۲
- کتاب مجموعه تام گیتس، جایزه های خیلی خفن (حالا نه خیلی…) جلد ۶
خاطرات یک بیعرضه
گرگ هفلی فکر میکند روزی آدم مهم و مشهوری خواهد شد، اما فعلا باید از مدرسه، خانواده و دوستیهای دردسرسازش جان سالم به در ببرد. او اتفاقهای زندگیاش را در دفترچهای ثبت میکند که پر از نقاشیهای ساده و شوخیهای نوجوانانه است.
بخش زیادی از جذابیت مجموعه از این میآید که گرگ همیشه قهرمان بینقص داستان نیست. گاهی خودخواه است، اشتباه میکند و نقشههایش نتیجهای کاملا برعکس دارند.
مجموعه کمیک تنتن اثر هرژه
تنتن خبرنگار جوانی است که همراه سگش، میلو، وارد پروندهها و سفرهای خطرناک میشود. او در هر جلد با قاچاقچیان، آدمربایان، جاسوسها یا رازهایی بینالمللی روبهرو میشود.
تصویرهای پیدرپی باعث میشوند کودک داستان را مانند یک فیلم دنبال کند. شخصیتهایی مانند کاپیتان هادوک و دوپونت و دوپونط هم با رفتارهای خندهدارشان فضای جدی ماجرا را عوض میکنند.
- کتاب کمیک تن تن: سفر به کره ی ماه اثر هرژه
- کتاب کمیک تن تن: ستاره ی اسرارآمیز اثر هرژه
- کتاب کمیک تن تن: سیگارهای فرعون اثر هرژه
کتاب ماجراهای تام سایر
ماجراهای تام سایر دربارهی تام سایر پسری بازیگوش و ماجراجوست که از مدرسه و کارهای اجباری فرار میکند و همراه دوستانش دنبال ماجرا میرود. اما شیطنتهای ساده او گاهی به اتفاقهایی جدی و خطرناک میرسند.
لیست خرید کتاب داستان کودکانه برای سنین ۳ تا ۹ سال
سن نوشتهشده روی کتاب یک راهنمای کلی است. ممکن است کودک سهسالهای هنوز فقط چند دقیقه به داستان گوش بدهد و کودک دیگری در همان سن چند کتاب را پشتسرهم بخواهد. بهتر است کتاب را با توجه به علاقه، دایره واژگان و مدت تمرکز کودک انتخاب کنید.
برای کودک ۱ تا ۳ ساله:
در این سن، کتابهایی با جملههای کوتاه، شعر، تکرار، تصویرهای روشن و موضوعهای آشنا انتخابهای بهتری هستند.
ترانههای میمینی و مامانی
میمینی میمون کوچکی است که در هر داستان با یک اتفاق روزمره روبهرو میشود. گاهی باید حمام کند، گاهی با دوستش کنار بیاید و گاهی یاد بگیرد چطور از وسایلش مراقبت کند. داستانها با شعر و جملههای آهنگین نوشته شدند. بنابراین کودک خیلی زود بخشهایی از آنها را حفظ میکند.
- کتاب می می نی چه دوست نازنینی جلد ۳
- کتاب می می نی تولد و مهمونی
- کتاب می می نی دیگه بیکاره دوست و رفیق نداره جلد ۷
دنیای پپا
پپا خوک کوچکی است که همراه پدر، مادر و برادرش جورج زندگی میکند. اتفاقهای کتاب از تجربههای سادهای مثل بازیکردن، رفتن به مهمانی، سفر، ترسیدن یا فکرکردن به شغل آینده ساخته میشوند.
- کتاب پپا و ماجراجویی در روز پاییزی جلد ۲۱
- کتاب پِپا فوتبال بازی می کند جلد ۴
- کتاب پِپا به دندان پزشکی می رود جلد ۳
خمیریها
شخصیتهای این مجموعه با خمیر ساخته شدهاند و کودک را با مفهومهایی مانند حرکت، متضادها، شکلها و ویژگیهای اشیا آشنا میکنند. صفحهها ساده و رنگیاند و کودک میتواند هنگام دیدن کتاب، خودش هم با خمیر شکل بسازد.
- کتاب مجموعه خمیری ها، حرکت ها اثر لاریسا هانسک نشر پرتقال
- کتاب مجموعه خمیری ها، متضادها اثر لاریسا هانسک نشر پرتقال
ما آگاهیم
کتابهای این مجموعه درباره شناخت احساسات، بدن، رفتار و محیط اطرافاند. کودک در هر جلد با موضوعی روبهرو میشود که در زندگی روزمرهاش تجربه میکند.
زبان ساده و موقعیتهای قابلفهم مجموعه میتوانند گفتوگو میان کودک و والدین را شروع کنند. بهتر است بزرگترها کتاب را همراه کودک بخوانند و درباره تصویرها و تجربههای مشابه حرف بزنند.
- کتاب ما به دیگران احترام می گذاریم! ما مسئول بدن خود هستیم!
- کتاب ما همه باهم فرق داریم! هرکس یک جور است!
- کتاب ما حریف عصبانیتمان می شویم! استرس به سراغ بچه ها هم می آید!
برای کودک ۳ تا ۷ ساله
در این دوره، کودک میتواند ماجراهای طولانیتر را دنبال کند، درباره رفتار شخصیتها حرف بزند و پایان داستان را حدس بزند.
هپلی هپو
هپلی هپو شخصیتی شلخته و بینظم است که رفتارهایش او را وارد موقعیتهای خندهدار میکنند. کودک در دل ماجرا میبیند که بینظمی، بیتوجهی یا رعایتنکردن بعضی نکتهها چه نتیجهای دارند.
لحن طنز باعث میشود آموزش کتاب مستقیم و شبیه نصیحت نباشد. کودک اول از دردسرهای هپلی هپو میخندد و بعد درباره رفتار او فکر میکند.
این مجموعه از شعرها و ترانههایی ساخته شده که وزن و تکرار زیادی دارند. کودک میتواند همراه بزرگترها شعرها را بخواند، دست بزند و بعضی قسمتها را تکرار کند.
آدمهای معمولی دنیا را تغییر میدهند
هر جلد از این مجموعه زندگی یکی از چهرههای تأثیرگذار تاریخ را با زبان ساده و تصویرهای کمیک روایت میکند. شخصیتها از ابتدا آدمهای مشهور و قدرتمندی نیستند؛ آنها کودکانی معمولیاند که بهتدریج راه خود را پیدا میکنند.
مجموعه نشان میدهد شجاعت و اثرگذاری فقط مخصوص قهرمانهای خیالی نیست و آدمهای واقعی هم با تصمیمها و تلاشهایشان میتوانند تغییری ایجاد کنند.
مجموعه مگسک و پسرک
این مجموعه درباره دوستی یک پسر و یک مگس است. تفاوت اندازه و سبک زندگی آنها موقعیتهای بامزهای میسازد، اما دو شخصیت با وجود این تفاوتها کنار هم میمانند.
متن کوتاه، تصویرهای کمیک و ماجراهای ساده باعث میشوند مجموعه برای کودکانی که تازه خواندن مستقل را آغاز کردهاند مناسب باشد.
مجموعه کی؟ چی؟ کجا؟ نشر نردبان
این مجموعه به پرسشهایی درباره آدمها، اتفاقها، مکانها و موضوعهای مختلف پاسخ میدهد. هر جلد اطلاعات را به بخشهای کوتاه تقسیم میکند تا کودک با متنهای سنگین روبهرو نشود.
تصویرها و سؤالهای روشن باعث میشوند کودک همزمان با خواندن، اطلاعات عمومی خود را بیشتر کند و برای پیداکردن پاسخ پرسشهای تازه کنجکاو شود.
بهترین کتاب های داستان کودکانه صوتی
کتاب صوتی در سفر، مسیر مدرسه یا زمان استراحت میتواند کودک را سرگرم کند. اجرای راوی، موسیقی و افکتهای صوتی نیز به کودک کمک میکنند شخصیتها و فضای داستان را بهتر تصور کند.
کتاب صوتی خرگوش عجیب و بزرگ اثر لی سانگ کیو
در داستان خرگوش عجیب و بزرگ با خرگوشی روبهرویمان میکند که ویژگیهای عادی خرگوشهای دیگر را ندارد. ظاهر و رفتار متفاوت او باعث شکلگرفتن موقعیتهایی عجیب و بامزه میشود.
کتاب صوتی کرم و کشاورز اثر جف دیناردو
کرم کشاورز داستان یک کرم کوچک و کشاورزی است که در مزرعه کار میکند، شخصیتهای اصلی این قصهاند. حضور کرم اتفاقهایی را رقم میزند که نگاه کشاورز به موجودات کوچک اطرافش را تغییر میدهد.
کتاب صوتی داستان سه بز اثر کاترین پایل
در داستان سه بز، سه بز میخواهند از پلی عبور کنند، اما موجودی خطرناک زیر پل منتظر آنهاست. هرکدام از بزها باید راهی برای عبور پیدا کنند. تکرار اتفاقها و گفتوگوها باعث میشود کودک بتواند پایان بعضی جملهها را حدس بزند و همراه راوی قصه را ادامه دهد.
کتاب صوتی قصههای مثنوی مولوی اثر مهدی آذریزدی
مهدی آذریزدی قصه های مثنوی مولوی را با زبانی سادهتر برای کودکان بازنویسی کرده است. در این داستانها حیوانات، پادشاهان، بازرگانان و آدمهای معمولی وارد ماجراهایی آموزنده میشوند.
کتاب صوتی دایناماینا و چند ماجرای عجیب!!! اثر پوریا عالمی
در کتاب دایناماینا و چند ماجرای عجیب، دایناماینا در شهری زندگی میکند که اتفاقهای عجیب در آن چندان هم عجیب به نظر نمیرسند. داستان با شوخی، بازی زبانی و شخصیتهای غیرمنتظره پیش میرود.
لیست کتاب های داستان کودکانه قدیمی
قدیمیبودن این کتابها به معنای کهنهشدن آنها نیست. شخصیتها و پرسشهای بعضی داستانها هنوز هم برای کودکان جذاباند.
کتاب ماهی سیاه کوچولو نوشته صمد بهرنگی
در داستان ماهی سیاه کوچولو، ماهی کوچکی از زندگی در جویبار خسته شده و میخواهد بداند انتهای آب کجاست. او برخلاف دیگر ماهیها از ناشناختهها نمیترسد و سفرش را آغاز میکند.
کتاب ماتیلدا نوشته رولد دال
ماتیلدا دختری بسیار باهوش و عاشق کتاب است، اما خانوادهاش علاقه و توانایی او را جدی نمیگیرند. در مدرسه هم با مدیری زورگو روبهرو میشود.
داستان از جایی هیجانانگیزتر میشود که ماتیلدا متوجه توانایی عجیبی در خودش میشود. طنز، شخصیتهای اغراقشده و مبارزه یک کودک با بزرگترهای زورگو، کتاب را همچنان سرگرمکننده نگه داشتهاند.
کتاب آنی شرلی در جزیره اثر ال. ام. مونتگمری
در آنی شرلی در جزیره آنی بزرگتر شده و برای تحصیل به دانشگاه میرود. او از گرین گیبلز فاصله میگیرد، دوستان تازه پیدا میکند و باید درباره آینده و احساسات خودش تصمیم بگیرد.
کتاب پیپی جوراببلند اثر آسترید لیندگرن
در پی پی جوراب بلند، پیپی دختری بسیار قوی، مستقل و غیرقابلپیشبینی است. او بدون پدر و مادر در خانهای بزرگ زندگی میکند و قواعد دنیای بزرگترها را چندان جدی نمیگیرد.
رفتارهای عجیب و پاسخهای حاضر و آماده پیپی، داستان را خندهدار میکنند. پشت این شوخیها، شخصیتی دیده میشود که از متفاوتبودن خودش نمیترسد.
کتاب شازده کوچولو اثر آنتوان دو سنتاگزوپری
در داستان شازده کوچولو، خلبانی در بیابان با پسربچهای از سیارهای کوچک آشنا میشود. شازده کوچولو از سفرهایش، گل محبوبش و آدمهای عجیبی تعریف میکند که در سیارههای دیگر دیده است.
کودکان میتوانند با ماجرا و تصویرهای کتاب همراه شوند و خوانندگان بزرگتر معنای دیگری در گفتوگوهای آن پیدا کنند. همین ویژگی باعث شده کتاب در سنهای مختلف دوباره خوانده شود.
کتاب های داستان کودکانه که به خوابیدن کودک کمک میکنند
قصه قبل از خواب بهتر است کوتاه، آرام و بدون اتفاقهای ترسناک باشد. تکرار هرشبۀ کتابخواندن نیز به کودک علامت میدهد که زمان بازی تمام شده و باید برای خواب آماده شود.
کتاب صوتی لالایی اثر حسین حمیدی
کتاب صوتی لالایی از لالاییها و آواهای مناطق مختلف ایران است. کودک با شنیدن آن علاوه بر آرامشدن، با بخشی از موسیقی و فرهنگ شفاهی ایران آشنا میشود.
لحن و آهنگ لالاییها برای پایان روز مناسباند و والدین میتوانند بعضی از آنها را خودشان برای کودک بخوانند.
کتاب صوتی دنیا دنیا لالایی اثر مصطفی رحماندوست
مصطفی رحماندوست در کتاب دنیا دنیا لالایی از شعرهای کوتاه و آهنگین استفاده میکند. واژهها سادهاند و ریتم شعرها بهگونهای است که کودک میتواند پس از چند بار شنیدن، آنها را تکرار کند.
کتاب لالاپری اثر محبوبه بزمآرا
در لالاپری شخصیتی است که کودک را آرامآرام از شلوغی روز جدا میکند و به دنیای خواب میبرد. کتاب مرز میان قصه و لالایی را حفظ میکند؛ یعنی هم ماجرایی کوتاه دارد و هم لحن آن آرام و آهنگین است.
کتاب لالا کن خرگوشی اثر یورگ موله
در کتاب لالا کن خرگوشی وقت خواب خرگوش کوچولو رسیده، اما او برای آمادهشدن به کمک کودک نیاز دارد. کودک باید کارهایی مانند مرتبکردن بالش، نوازش خرگوشی و خاموشکردن چراغ را انجام دهد. تعاملیبودن کتاب باعث میشود آمادهشدن برای خواب به یک بازی کوتاه تبدیل شود.
کتاب قصههایی برای خواب کودکان اثر گیتا گرکانی
کتاب قصه هایی برای خواب کودکان بخشی از مجموعهای است که برای روزهای مختلف سال قصههای کوتاه دارد. والدین میتوانند هر شب یک داستان بخوانند، بدون اینکه قصه آنقدر بلند شود که کودک دوباره هیجانزده شود. تنوع شخصیتها و داستانها باعث میشود برنامه قصه شب تکراری نشود.
کتاب مغز شگفتانگیز من؛ شب بخیر اثر ترنسی دیک
بعضی کودکان موقع خواب نمیتوانند فکرکردن را متوقف کنند. کتاب مغز شگفت انگیز من درباره ذهن شلوغ کودک و آمادهکردن مغز برای استراحت است. داستان به کودک نشان میدهد خوابیدن هم بخشی از مراقبت از بدن و مغز است و میتوان با چند کار ساده، آرامتر به استقبال خواب رفت.
کتاب صوتی ده دقیقه مانده تا وقت خواب اثر ریانن فیلدینگ
داستان ده دقیقه مانده تا وقت خواب با شمارش معکوس دهدقیقهای پیش میرود. هرچه عددها کمتر میشوند، کودک و شخصیتهای داستان هم یک قدم به خواب نزدیکتر میشوند.
بهترین کتاب های داستان انگلیسی مناسب برای کودکان
برای شروع کتابخواندن به زبان انگلیسی، لازم نیست کودک معنی تمام واژهها را بداند. تصویر، تکرار و جملههای کوتاه به او اجازه میدهند ماجرا را حدس بزند.
The Very Hungry Caterpillar
کرم کوچکی هر روز غذاهای مختلفی میخورد و بزرگتر میشود. تکرار روزها، عددها و نام خوراکیها، کتاب را برای یادگیری واژههای ساده انگلیسی مناسب میکند.
Goodnight Moon
یک خرگوش کوچک پیش از خواب با اشیا و موجودات اطرافش خداحافظی میکند. جملههای کوتاه، تکرار و فضای آرام کتاب برای کودکان مبتدی مناسباند.
The Gruffalo
موش کوچکی برای نجات خودش از حیوانات جنگل، موجودی خیالی به نام گروفالو میسازد. مشکل از جایی شروع میشود که گروفالوی واقعی سر راهش ظاهر میشود. شعر، تکرار و داستان خندهدار باعث میشوند کودک با وجود ندانستن بعضی واژهها، خط اصلی قصه را دنبال کند.
Where the Wild Things Are
مکس پس از شیطنت به اتاقش فرستاده میشود، اما اتاق کمکم به جنگلی عجیب تبدیل میشود. او به سرزمین موجودات وحشی سفر میکند و پادشاه آنها میشود.
متن کم و تصویرهای بزرگ، این کتاب را برای خواندن مشترک والدین و کودک مناسب میکنند. «Goodnight Moon» و «Where the Wild Things Are» نیز در فهرستهای معتبر کتاب کودک از آثار ماندگار این حوزه شناخته میشوند.
سرگرم کننده ترین کتاب داستان های دخترانه
منظور از داستان دخترانه، کتابی نیست که فقط دخترها بتوانند آن را بخوانند. این آثار شخصیتهای دختر پررنگی دارند که کنجکاو، مستقل، خیالپرداز یا ماجراجو هستند.
آلیس در سرزمین عجایب
در داستان آلیس در سرزمین عجایت، آلیس خرگوش سفیدی را دنبال میکند و وارد دنیایی میشود که قوانین عادی در آن کار نمیکنند. او باید با موجودات عجیب، معماها و تغییر اندازههای ناگهانی کنار بیاید.
زنان کوچک
داستان زنان کوچک درباره چهار خواهر است که هرکدام شخصیت و آرزوی متفاوتی دارند. آنها در کنار مشکلات مالی و خانوادگی، بزرگ میشوند و برای پیداکردن مسیر خود تلاش میکنند.
بابا لنگدراز
جودی آبوت در بابا لنگ دراز در یتیمخانه بزرگ شده، اما مردی ناشناس هزینه تحصیل او را میپردازد. جودی باید در نامههایی برای این حامی ناشناس از زندگی و پیشرفت خودش بنویسد. لحن صمیمی و شوخ نامهها باعث میشود خواننده احساس کند جودی مستقیما با او حرف میزند.
جودی دمدمی
خلقوخوی جودی خیلی زود تغییر میکند. او گاهی هیجانزده، گاهی عصبانی و گاهی درگیر نقشهای تازه است. اتفاقهای مدرسه و خانواده از نگاه جودی به ماجراهایی بزرگ و خندهدار تبدیل میشوند. مجموعه برای کودکانی مناسب است که داستانهای روزمره و شخصیتهای پرانرژی را دوست دارند. بعضی از کتاب های این مجموعه:
کتاب سارا کرو اثر شیگههیراتا، نشر شیما
در کتاب سارا کرو، سارا در مدرسهای شبانهروزی زندگی میکند و در ابتدا امکانات زیادی دارد، اما اتفاقی ناگهانی زندگیاش را تغییر میدهد. او با وجود سختیها تلاش میکند مهربانی و خیالپردازیاش را حفظ کند.
بهترین داستان های کلاسیک کودکانه
داستانهای کلاسیک بارها ترجمه، بازنویسی و تصویرسازی شدهاند. برای کودکان کمسن بهتر است نسخهای را انتخاب کنید که زبان سادهتر و تصویرهای بیشتری داشته باشد.
پینوکیو
داستان پینوکیو درباره ژپتو است که عروسکی چوبی میسازد که زنده میشود. پینوکیو آرزو دارد یک پسر واقعی باشد، اما دروغگفتن، سادهلوحی و تصمیمهای عجولانه مدام او را به دردسر میاندازند.
پیتر پن
پیتر پن داستان پسری است که نمیخواهد بزرگ شود. او وندی و برادرانش را به سرزمین نورلند میبرد؛ جایی که پریها، بچههای گمشده و کاپیتان هوک زندگی میکنند.
جادوگر شهر اُز
جادوگر شهر اُز درباره دوروتی است که پس از یک گردباد از خانه دور میشود و برای بازگشت باید جادوگر شهر اُز را پیدا کند. در راه با مترسک، مرد حلبی و شیری ترسو همراه میشود.
هرکدام از همراهان دوروتی فکر میکنند چیزی کم دارند، اما در طول سفر نشان میدهند همان ویژگی را از قبل در وجودشان داشتهاند. نسخههای مختلف این داستان در فیدیبو موجود است.
هایدی
هایدی که نام شخصیت اصلی داستان هم است برای زندگی نزد پدربزرگش به کوهستان میرود. حضور او کمکم زندگی گوشهگیرانه پدربزرگ را تغییر میدهد، اما مدتی بعد مجبور میشود کوهستان و دوستانش را ترک کند.
طبیعت، دوستی و دلتنگی برای خانه از موضوعهای اصلی این داستاناند.
