معرفی کتاب گروه‌های قومی و مرزها

کتاب گروه‌های قومی و مرزها نوشته فردریک بارت با مترجمی محمد رضا فدایی و ناشرآن انتشارات شیرازه کتاب ما می باشد. یکی از آثار تأثیرگذاردرحوزه مطالعات انسان‌شناسی و جامعه‌شناسی است که به موضوع هویت قومی و شکل‌گیری مرزهای اجتماعی بین گروه‌های انسانی می‌پردازد. این کتاب، که برای اولین‌بار در سال 1969 منتشر شد، مجموعه‌ای از مقالات با ویراستاری بارت است و دیدگاه‌های جدیدی در مورد پویایی‌های هویت قومی ارائه می‌دهد.

کتاب "گروه‌های قومی و مرزها" که در ابتدا در نروژ منتشر شد، نقطه عطفی در مطالعات قومی به شمار می‌آید. امروزه این اثر کلاسیک و پرارجاع به‌عنوان منبع اصلی بسیاری از نظریه‌های مردم‌شناسی درباره قومیت شناخته می‌شود.

این کتاب با مقاله ارزشمند 30 صفحه‌ای فردریک بارت آغاز می‌شود که دانشجویان را با موضوعات نظری مهم در تحلیل گروه‌های قومی آشنا می‌کند. پس از آن، مجموعه‌ای از هفت مقاله ارائه شده که نتیجه سمپوزیومی با حضور گروهی کوچک از مردم‌شناسان اجتماعی اسکاندیناوی است. این مقالات کاربرد دیدگاه‌های تحلیلی بارت را در مسائل مختلف سازمان‌دهی چندقومی در مناطق قوم‌نگاری مختلف، از جمله نروژ، سودان، اتیوپی، مکزیک، افغانستان و لائوس نشان می‌دهند.

معرفی نویسنده کتاب گروه‌های قومی و مرزها

درباره پروفسور بارت

توماس فردریک ویبای بارت (22 دسامبر 1928 - 24 ژانویه 2016) یک مردم‌شناس اجتماعی نروژی بود که چندین کتاب قوم‌نگاری با رویکردی فرمالیستی واضح منتشر کرده است. او استاد بخش مردم‌شناسی در دانشگاه بوستون بود و پیش از آن در دانشگاه اسلو، دانشگاه برگن (جایی که بخش مردم‌شناسی اجتماعی را تأسیس کرد)، دانشگاه اموری و دانشگاه هاروارد نیز استاد بوده است.

او در میان مردم‌شناسان به دلیل تحلیل تراکنشی فرآیندهای سیاسی در دره سوات در شمال پاکستان و مطالعه‌اش درباره فرآیندهای خرداقتصادی و کارآفرینی در منطقه دارفور سودان شهرت داشت. مطالعات وی در دارفور به‌عنوان مثالی کلاسیک از تحلیل فرمالیستی در مردم‌شناسی اقتصادی شناخته می‌شود.

چرا باید کتاب گروه‌های قومی و مرزها را با ترجمه آقای محمد رضا فدایی بخوانیم؟

1.     پایه‌گذاری دیدگاه نوین در مطالعات قومی

این کتاب یکی از آثار کلاسیک و تأثیرگذار در حوزه مطالعات قومی است که توسط فردریک بارت، یکی از برجسته‌ترین مردم‌شناسان جهان، نوشته شده است. بارت در این کتاب، مفاهیمی نوآورانه درباره هویت قومی و پویایی‌های آن ارائه می‌دهد که هنوز هم منبع الهام بسیاری از پژوهش‌ها در این زمینه است. اگر به درک عمیق‌تری از موضوعات مرتبط با قومیت، هویت، و مرزهای اجتماعی علاقه دارید، این کتاب مرجعی ضروری است.

2.     نگاه کاربردی و جهانی به موضوعات قومی

این کتاب شامل مجموعه‌ای از مقالات و مطالعات موردی از نقاط مختلف جهان مانند نروژ، سودان، اتیوپی، مکزیک، افغانستان، و لائوس است. این رویکرد جهانی به شما کمک می‌کند تا دیدگاه جامعی نسبت به موضوعات قومی و مرزهای فرهنگی داشته باشید و اهمیت این موضوعات را در جوامع گوناگون درک کنید.

در بخشی از کتاب گروه‌های قومی ومرزها می خوانیم

مفهوم قومیت طی سالهای گذشته به بخشی از گفتمان روزمره‌ی ایرانیان تبدیل شده است. به شکلی که تجزیه‌طلبان را در بیانی قدری سیاستمدارانه و محترمانه «قوم‌گرا» می‌نامند و برنامه‌های تجزیه‌طلبانه را به مطالبات قومی تعبیر می‌کنند. این گفتمان به قدری در سیاست رسمی کشورمان رسوخ کرده که «شعارهای قومی» که در واقع همان تبلیغات تجزیه‌طلبانه است در نهادهای سیاسی رسمی مانند مجلس و وزارت کشور نیز نهادینه شده و معاونتی در ریاست جمهوری که قرار است به ساماندهی این اغتشاش بپردازد خود معاونت اقوام نامیده می‌شود.

در این نوشتار اعتبار علمی مفهوم قومیت در چشم‌اندازی جامعه‌شناسانه مورد پرسش قرار می‌گیرد و رواییِ استفاده از آن درباره‌ی تیره‌های ایرانی به چالش کشیده می‌شود. نخست به تبارشناسی کلیدواژه‌ی قومیت در زبانهای اروپایی و کارکرد تاریخی‌اش خواهیم نگریست، بعد به فرهنگ ایرانی می‌نگریم تا ببینیم موازی با این مفهوم اروپایی چه کلیدواژه‌هایی در تمدن‌مان وجود داشته و در نهایت روا بودن یا نبودنِ استفاده از این کلمه را در ایران موضوع داوری قرار خواهیم داد.