فیدیبو نماینده قانونی انتشارات مینوفر و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب حشرات از دیدگاه قرآن و احادیث

کتاب حشرات از دیدگاه قرآن و احادیث

نسخه الکترونیک کتاب حشرات از دیدگاه قرآن و احادیث به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۳,۰۰۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب حشرات از دیدگاه قرآن و احادیث

قرآن کریم در آیات متعددی انسان را به توجه و دقت در جهان آفرینش فرا خوانده و به صورت صریح یا اشاره، حقایقی را از راز و رمز جهان بیان کرده است. اگر چه رسیدن به لایه‌های عمیق قرآن کاری دشوار و از مرحله‌ای به بعد، برای بشر عادی محال است، اما این دریای ژرف همواره شیفتگان معرفت و شناخت را به خود مجذوب کرده است. از جمله زوایایی که به خصوص در قرن حاضر، مورد توجه محققین و صاحب نظران قرار گرفته است، مباحث میان رشته‌ای قرآن و علم است که سر انگشت اشاره قرآن کریم، محققان را به حقایقی از جهان آفرینش در این حوزه، رهنمون کرده است. یکی از مسائلی که در قرآن کریم و روایات مورد توجه ویژه قرارگرفته «حشرات» است. عنایت قرآن به حشرات به حّدی است که سوره‌های نمل، نحل و عنکبوت به افتخار حشرات و خویشاوندان نزدیک آنها (عنکبوتیان) نامگذاری شده‌اند. از سوی دیگر، خداوند توجه انسان را به آفرینش پروانه، پشه، ملخ، مگس و موریانه جلب نموده است. ژرف نگری و اندیشه در آفرینش شکوهمند جهان هستی و موجودات می‌تواند انسان را در مسیر بندگی به حرکت وادارد و بر شناخت و بزرگداشت او از آفریدگار جهان هستی بیفزاید. خداوندی که خالق این همه زیبایی و نظم و شگفتی است و با کلک سحرآمیز خود زیباترین تابلوهای نقاشی جهان را در برابر دیدگان شگفت‌زده و نگاه‌های تحسین برانگیز بندگان به نمایش در آورده‌است. در این میان، مطالعه در زندگی اسرارآمیز حشرات می‌تواند همان اندازه لذت‌بخش و حیرت‌آفرین باشد، که ژرف نگری در آفرینش کوه‌ها و دریاها و ستارگان است. هدف از مطالعه حاضر پی بردن به اهمیت جایگاه حشرات در عالم هستی از دیدگاه قرآن و احادیث می‌باشد.

ادامه...

بخشی از کتاب حشرات از دیدگاه قرآن و احادیث

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

مقدمه

سلسله جانوران دو دسته مهره داران و بی مهرگان را شامل می شود. دسته بی مهرگان به تنهایی ۹۷ درصد کل جانوران را به خود اختصاص داده اند. این گروه از تنوع ریخت شناختی، تغذیه ای و زیستگاهی قابل توجهی برخوردار مب­باشند و حداقل در ۱۴ شاخه طبقه بندی می شوند. شاخه بندپایان موفق ترین جانوران در کره زمین می باشند و نسبت به سایر شاخه ها از تعدد و تنوع بی شماری برخوردار هستند. بطوری که از میان قریب به یک میلیون و پانصد هزار گونه جانوری شناخته شده ۴/ ۳ آن را بندپایان به خود اختصاص می دهند. بسیاری ازبندپایان برای ما شناخته شده هستند، بویژه حشرات که در اکثر زیستگاه ها، به غیر از دریاهای آزاد و بعضی از قسمت های قطب، یافت می شوند. موفقیت این شاخه از جانواران، نتیجه ساختمان اساسی بدن بویژه ساختار قطعه قطعه ای و اسکلت خارجی کیتینی آن ها است. حشرات از قدمت حدود ۳۵۰ میلیون ساله در کره زمین برخوردار می باشند و از تنوع گونه ای قابل توجهی برخوردار می باشند. تاکنون نزدیک به یک میلیون گونه حشره شناخته شده و نامگذاری شده اند و شاید متجاوز از همین رقم هنوز ناشناخته باقی مانده اند (اتحادیه حفاظت جهانی، ۲۰۱۴).
قرآن کریم در آیات متعددی انسان را به توجه و دقت در جهان آفرینش فرا خوانده و به صورت صریح یا اشاره، حقایقی را از راز و رمز جهان بیان کرده است. اگر چه رسیدن به لایه های عمیق قرآن کاری دشوار و از مرحله ای به بعد، برای بشر عادی محال است، اما این دریای ژرف همواره شیفتگان معرفت و شناخت را به خود مجذوب کرده است. از جمله زوایایی که به خصوص در قرن حاضر، مورد توجه محققین و صاحب نظران قرار گرفته است، مباحث میان رشته ای قرآن و علم است که سر انگشت اشاره قرآن کریم، محققان را به حقایقی از جهان آفرینش در این حوزه، رهنمون کرده است. یکی از مسائلی که در قرآن کریم و روایات مورد توجه ویژه قرارگرفته «حشرات» است. عنایت قرآن به حشرات به حّدی است که سوره های نمل، نحل و عنکبوت به افتخار حشرات و خویشاوندان نزدیک آنها (عنکبوتیان) نامگذاری شده اند. از سوی دیگر، خداوند توجه انسان را به آفرینش پروانه، پشه، ملخ، مگس و موریانه جلب نموده است. ژرف نگری و اندیشه در آفرینش شکوهمند جهان هستی و موجودات می تواند انسان را در مسیر بندگی به حرکت وادارد و بر شناخت و بزرگداشت او از آفریدگار جهان هستی بیفزاید. خداوندی که خالق این همه زیبایی و نظم و شگفتی است و با کلک سحرآمیز خود زیباترین تابلوهای نقاشی جهان را در برابر دیدگان شگفت زده و نگاه های تحسین برانگیز بندگان به نمایش در آورده است. در این میان، مطالعه در زندگی اسرارآمیز حشرات می تواند همان اندازه لذت بخش و حیرت آفرین باشد، که ژرف نگری در آفرینش کوه ها و دریاها و ستارگان است.
اعجاز علمی از مهم ترین ابعاد اعجاز قرآن در عصر حاضر است. تفسیر ارزشمند «نمونه» نوشته مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی از جمله تفاسیری است که نسبت به اعجاز علمی قرآن کریم رویکردی مثبت و متعادل دارد. شیوه این تفسیر استخدام علوم در فهم، تفسیر و بیان اعجاز علمی قرآن است و تلاش کرده است تا از علوم قطعی در این راستا استفاده کند نه اینکه نظریه های اثبات نشده را بر قرآن تحمیل نماید.
هدف از مطالعه حاضر پی بردن به اهمیت جایگاه حشرات در عالم هستی از دیدگاه قرآن و احادیث می باشد.

ملخ



ملخ ها از راسته راست بالان (Orthoptera) و دارای قطعات دهانی جونده می باشند. ملخ، یکی از حشرات شگفت انگیز آفرینش است. موجودی است که به طور عادی، بدون هیچ مزاحمتی در گوشه و کنار مزرعه ها، باغ ها، دره ها و کوه ها زندگی می کند، ولی هنگامی که فرمان مرموزی به آنها داده می شود، به سرعت به صورت دسته های بزرگ در آسمان به پرواز درمی آیند و بر هر زراعت و باغی که فرود آیند، آن را نابود می کنند. ملخ ها در کشاورزی دارای اهمیت اقتصادی بسیاری می باشند، به طوری که در سال هایی که جمعیت آنها طغیان داشته باشد باعث صدمات جدی به محصولات کشاورزی، باغی و جنگلی می شود. گاهی دسته های ملخ، همچون تکه های بزرگ ابر در آسمان ظاهر می شوند و ناگهان بر باغ ها و زراعت های وسیع فرود می آیند و در مدت کوتاهی، ساقه های گیاهان و برگ ها را می خورند و بیابانی خشک یا درختانی عریان از هرگونه برگ و میوه، از خود به یادگار می گذارند. حتی گاهی با هواپیمای سم پاشی و وسایل دیگر به مبارزه با آنها برمی خیزند، تنها در بعضی از موارد ممکن است توفیقی در نابودی ملخ ها نصیب شان شود. اگر حمله ملخ ها شدید باشد، وسایل امروز نیز توان مبارزه با آنها را ندارد. به این ترتیب، بار دیگر قدرت نمایی پروردگار و عجز و ناتوانی انسان به نمایش گذاشته می شود.
واژه فارسی «ملخ» از واژه بلخی (μαλαχο (malaxo گرفته شده است، که خود برگرفته از واژه ایران باستان madaxa است (جعفری دهقی و صدری، ۱۳۹۰).

ذکر نام ملخ در قرآن

نام ملخ ۲ بار در قرآن آمده است:

سوره اعراف آیه ۱۳۳: «فَاَرْسَلْنا عَلَیهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ وَ الْقُمَّلَ وَ الضَّفادِعَ وَ الدَّمَ آیاتٍ مُفَصَّلاتٍ فَاسْتَکْبَرُوا وَ کانُوا قَوْماً مُجْرِمینَ»

پس طوفان و ملخ و شپش و وزغ و خون را که معجزاتی جداگانه بود به سوی آنان فرستادیم و آنگاه گردنکشی نمودند و گروهی گناهکار بودند.
جراد یعنی ملخ، قُمّل نیز یعنی شپشک که خداوند اینها را دامنگیر کشاوزی قوم بنی اسرائیل در مصر کرده است. آن روزگار اصولاً کسب درآمد مردم از کشاورزی و دامداری محض بود. در روایات وارد شده است آنچنان ملخ به جان درختان و زراعت ها افتاد که همه را از شاخ و برگ خالی کرد، حتی بدن آنها را نیز آزار می داد آنچنان که داد و فریاد آنها بلند شده بود. هر بار که بلائی فرا می رسید، دست به دامن موسی (علیه السلام) می زدند، تا از خدا بخواهد رفع بلا کند، بعد از طوفان و ملخ خوارگی نیز همین تقاضا را کردند و موسی (علیه السلام) پذیرفت و بلا برطرف شد، ولی باز دست از لجاجت خویش برنداشتند. سوره القمر آیه هفت: «خُشَّعًا اَبْصَارُهُمْ یخْرُجُونَ مِنَ الْاَجْدَاثِ کاَنَّهُمْ جَرَادٌ مُّنتَشِرٌ»
در حالی که چشمانشان پر از خشوع و ذلت است (به وسیله نفخه دوم صور) از قبرها بیرون آیند گویی ملخ هایی پراکنده اند.

در تفسیر مجمع البیان در مورد این آیه شریفه اینگونه بیان شده است که: ملخ ها در تاریکی شب، زمین گیر می گردند و همان نقطه ای که هستند به زمین یا دیوار و درخت می چسبند و حرکت نمی کنند تا خورشید برآید، امّا با برآمدن آفتاب به حرکت آمده و پراکنده می شوند. با این بیان می توان گفت منظور این است که: مردگان در گورهای خویش ساکت و آرام هستند، امّا آن گاه که با دعوت الهی و فرارسیدن رستاخیز از دل خاک سر بر می آورند، به حرکت می آیند و بی هدف پراکنده می شوند.
امّا به باور پاره ای، بدان دلیل قرآن شریف بیرون آمدن مردگان از گورهایشان در آستانه رستاخیز را به پراکنده شدن انبوه ملخ تشبیه می کند که آنان نیز به صورت انبوه از گورها سر بر می آورند. از آیه شریفه این نکته ظریف نیز دریافت می گردد که انگیزش انسان در روز رستاخیز با همین جسم و این پیکر خواهد بود، نه به صورت انگیزش روح ها و جان ها؛ چرا که در گورها همین جسم ها خفته اند که در هنگامه معاد ملخ وار از گورهای خویش سر بر می آورند، که نشان می دهد رستاخیز و معاد جسمانی خواهد بود، نه روحانی. (بیستونی، ۱۳۸۵)

احادیث در مورد ملخ

امیرالمومنین علی علیه السلام در خطبه ۱۸۵ نهج البلاغه، توجه انسان ها را به شگفتی های موجود در این حشره معطوف می دارد و می فرماید: "و اگر بخواهی درباره ملخ سخن بگویی، بگو که خداوند برای او دو چشم سرخ رنگ و دو حدقه همچون دو قرص ماه آفریده و گوش پنهان و دهان مرتب و متناسب به او بخشیده است. خداوند برای او حسّ قوی و دو دندان که با آنها (ساقه و شاخه گیاهان و برگ های درختان را) می چیند و دو داس که با آنها (ساقه ها و برگ های مورد نظر را) می گیرد، قرار داده است. کشاورزان برای زراعت خود، از آنها می ترسند، ولی هرگز قادر بر دفع آنها نیستند. این ها همه در حالی است که تمام پیکر او به اندازه یک انگشت باریک نیست".

و نیز امام صادق (ع) در احادیثی (در کتاب توحید مفضل) به بیان ویژگی هایی از ملخ پرداخته اند (میرزایی، ۱۳۷۷):

به ملخ بنگر، براستی چقدر ضعیف و قوی است! هنگامی که به آفرینش آن بنگری گویی ناتوان ترین موجود است، ولی اگر لشکرهایی از آن به جانب سرزمینی در حرکت افتند، هیچ کس نتواند که آن جا را از دست آنها برهاند. نمی بینی که اگر پادشاهی از پادشاهان زمین تمام لشکر سواره و پیاده نظام خود را بسیج گرداند تا سرزمین خود را از ملخها رهایی دهد، نتواند؟ آیا این از نشانه های قدرت خدای جلّ و علا نیست که ضعیف ترین آفریده اش را به جانب قویترین آفریده گسیل دارد و آفریده قوی نتواند در برابرش تاب آورد؟
و نیز در حدیثی دیگر در مورد سیل ملخ ها فرموده اند: به ملخ ها بنگر که چگونه چون سیلی خروشان بر زمینی جاری می گردند و کوه و صحرا و شهر و روستا را می پوشانند. این پوشش چنان است که مانع تابش نور عظیم و تابناک خورشید می گردد. اگر دستی عادی (جز دست قدرتمند باری جلّ و علا) می خواست این لشکر عظیم را سامان دهد و گرد آورد چند سال به طول می کشید؟ این نمونه را می توان در اثبات قدرت بی مانند خدا که کس را یارای آن نرسد به کار گیرند.

شپش



شپش ها انگل خارجی، دایمی و اجباری هستند. اجباری به این معنا است که به غیر از بدن پستانداران و پرندگان در مناطق دیگر نمی تواند زندگی کند. شپش ها در راسته Phthiraptera قرار دارند. این راسته دارای بیش از ۳۰۰۰ گونه شپش است که انگل خارجی پستانداران و پرندگانند (کمالی، ۱۳۶۵ و ناجر، ۲۰۱۴).
نام علمی شپش سر، Pediculus humanus capitis De Geer, ۱۷۶۷ است. دوره زندگی یک شپش تنها چند هفته است. شپش ماده در هر نوبت تخم ریزی، حدود ۱۰۰ تخم می گذارد. او ماده چسبناکی ترشح می کند که باعث چسبیدن تخم ها به مو در نزدیکی پوست سر می شود. ۸ روز بعد، تخم ها سر باز می کنند و در عرض ۲ هفته این شپش ها بالغ می شوند و در مدتی که از زندگی شان باقی است، روزی یک یا دو بار از خون انسان تغذیه می کنند. آن ها ۶ پا دارند که به آنها این امکان را می دهد که به موهای شما بچسبند و از یکی به دیگری جابه جا شوند. در ضمن می توانند بسرعت حرکت کنند و این باعث می شود که دیدن آنها سخت تر شود (کمالی، ۱۳۶۵).

نظرات کاربران درباره کتاب حشرات از دیدگاه قرآن و احادیث