کتاب صوتی تغییر اثر دیمون سنتولا

جنبش‌های اجتماعی چطور رشد می‌کنند؟ اتفاقات بزرگ در جوامع چگونه فراگیر می‌شوند؟ در جهان مدرن و با ظهور شبکه‌های اجتماعی چه تغییری در گسترش باورها در جامعه رخ داده است؟ عادت‌های رفتاری مردم امروزه چطور شکل می‌گیرد؟ چطور می‌توانیم شیوع رفتارهای جدید مردم در جامعه را، همچون شیوع ویروس، پیش‌بینی کنیم؟ چگونه می‌توانیم رویکرد‌هایی را تشخیص دهیم که منجر به فروپاشی اجتماعی می‌شوند؟ تحولات اجتماعی چطور در جامعه گسترش پیدا می‌کنند؟

در کتاب صوتی «تغییر» نویسنده کتاب، دیمون سنتولا، می‌کوشد به این پرسش‌ها پاسخ دهد. او از عواملی می‌گوید که زمینه‌ساز گسترش تغییرات اجتماعی‌اند. پس از آن، می‌فهمیم که تغییر رفتارها مانند شیوع ویروس‌ها نیستند و از طریق تماس‌های معمولی سرایت نمی‌کنند و در این راستا مثال‌هایی از جنبش‌ها و انقلاب‌ها و تحولات مختلف در دنیا می‌شنویم و دید جامعی نسبت به تغییر در جوامل پیدا می‌کنیم.

در کتاب صوتی «تغییر»، دیمون سنتولا با بیانی علمی و دقیق، ما را با فرایندِ تغییرِ اجتماعی و چگونگی رواج‌یافتن پدیده‌های مسری در میان اجتماع انسان‌ها آشنا می‌کند. او با بهره‌گیری از داده‌های علمی و نتایج پژوهش‌ها و آزمایش‌های خودش و دیگر دانشمندان، به ما می‌فهماند که طرح‌های تحول را چگونه باید پایه‌ریزی کنیم که نتیجه بدهند. خواه اجتماع ما سازمان یا شرکت باشد و خواه شهر و روستا و خواه هر جای دیگری که تعدادی انسان در کنار یکدیگر فعالیت می‌کنند، جاانداختن فکر یا رفتاری جدید در آن اجتماع، تغییری است که شاید بدون برنامه‌ریزی دقیق، موفقیت‌آمیز نباشد و چه‌بسا تأثیر عکس بر جا بگذارد. این فکر یا رفتار جدید ممکن است پدیده ساده‌ای مانند گرفتن رژیم غذایی یا استفاده از اقدامی بهداشتی باشد یا کاربرد فناوری‌های پیچیده اجتماعی و سازمانی. اما اساسِ همه‌شان یک چیز است؛ همگی تغییرِ اجتماعی به حساب می‌آیند و برای آنکه نتیجه بدهند، از اصولِ تغییرهای اجتماعی پیروی می‌کنند.

دیمون سنتولا، نویسنده کتاب صوتی «تغییر»، استاد دانشکده ارتباطات آننبرگ، استاد گروه جامعه‌شناسی و استاد دانشکده مهندسی و علوم کاربردیِ دانشگاه پنسیلوانیا و نیز، مدیرگروه ارتباطات شبکه این دانشگاه است. خیلی‌ها به مقاله‌های آقای سنتولا ارجاع داده‌اند. همچنین، بارها مقاله‌های او در رشته‌های مختلف را در نشریه‌های برتر دنیا چاپ کرده‌اند. برخی از این نشریه‌ها عبارت است از: مجله ساینس، پایگاه مقالات آکادمی ملی علوم آمریکا، مجله نیچر هیومن‌بی‌هِیویِر، مجله جامعه‌شناسی آمریکا و مجله فیزیکِ آماری. در روزنامه نیویورک‌تایمز، روزنامه واشنگتن‌پست، شبکه سی‌ان‌ان، روزنامه وال‌استریت ژورنال، مجله وایرد، مجله تایم، مجله آتلانتیک و مجله ساینتیفیک‌اَمریکن نیز روایت‌های پرطرفداری از آثار آقای سنتولا منتشر کرده‌اند.

در قسمتی از کتاب صوتی «تغییر» به گویندگی میلاد فتوحی می‌شنوید:

«در تونس، یمن، مراکش و لیبی، باید نگاهمان را از فراخوان‌های پرشورشان برای انقلاب فراتر ببریم. باید بفهمیم کنشگری چگونه به شبکه‌اجتماعی افراد غیرکنشگری راه یافت و توپولوژی اجتماعی گسترده مصریان چگونه آن‌ها را فعالانه بر سر اقدامی واحد هماهنگ کرد.

داستان انقلاب مصر داستان شبکه‌های اجتماعی است، داستان بخش‌های حاشیه‌ای شبکه است، همان بخش‌هایی که ارتباطات گسترده‌ای در آن نمی‌بینیم، ولی بیشتر مردم همان‌ جا هستند. این بخش حاشیه‌ای شبکه بسیار کم‌مخاطب، اما فراگیر است. شاید به همین دلیل هم هست که کم‌اهمیت‌تر از شبکه‌ ستاره‌های اجتماعی جلوه می‌کند؛ زیرا این ستاره‌ها با مخاطبان بی‌شماری در ارتباط‌اند. ولی واقعیت درست عکس این است. وقتی نوبت به تغییر اجتماعی می‌رسد، بخش حاشیه‌ای شبکه همان‌ جایی است که تمامی اقدام‌ها در آنجا انجام می‌شود.

بسیاری از اندیشمندان گمان کرده‌اند دلیل موفقیت بهار عربی رسانه‌های اجتماعی بوده است. به دلیل شیوه‌ ارتباط اهالی خاورمیانه با یکدیگر از طریق برنامه‌های جدیدی مانند فیس‌بوک و توییتر، گاهی آدم وسوسه‌ می‌شود بپذیر چنین فناوری‌هایی به ستاره‌های اجتماعی کمک کرد تاثیری به مراتب بیشتر از آنچه در کل عمرشان داشتند بر مردم بگذارند و در نهایت به موفقیت دست یابند. ولی انبوه شواهد علمی مربوط به آن سال، در عمل ما را به سوی نتیجه‌گیری متفاوتی رهنمون می‌کند.»

این کتاب صوتی در چهار بخش، با صدای میلاد فتوحی، به گوش شما می‌رسد:

بخش اول: افسانه‌هایی فراگیر که مانع تغییر می‌شود

بخش دوم: اصول‌ پی‌ریزی تغییر

بخش سوم: بزنگاه ۲۵درصدی

بخش چهارم: اختلاف، اختلال، اکتشاف