کتاب صوتی چرا نابرابری معضل آفرین است؟ اثر تی ام اسکنلن

کتاب صوتی «چرا نابرابری معضل‌آفرین است؟»، با صدای احسان چریکی، برای پاسخ به پرسش اصلی کتاب به شش دلیل اصلی می‌پردازد:

نابرابری باعث ایجاد تفاوت‌هایی تحقیرآمیز میان افراد می‌شود؛ به ثروتمندان انواع غیرقابل‌قبولی از قدرت و تسلط بر کسانی که پول کمتری دارند اعطا می‌کند؛ تیشه به ریشه برابری فرصت‌های اقتصادی می‌زند؛ منصفانه بودن نهادهای سیاسی را تضعیف می‌کند؛ منجر به نقض شرط دغدغه برابر نسبت به منافع کسانی می‌شود که حکومت مکلف است منافعشان را در نظر بگیرد؛ و در نهایت تمامی این‌ها از نهادهایی اقتصادی‌ای ناشی می‌شوند که انصاف و عدالت را برای همگان در نظر نمی‌گیرند.

این کتاب در عین حال که به مبحثی عمیق و مهم می‌پردازد، سادگی گفتارش را به خوبی حفظ کرده است و کاری می‌کند که محتوای آن برای بخش اکثر افراد قابل فهم باشد و از این طریق از کتاب‌های رایجی که به مباحث اقتصادی به شکلی خشک و با کلامی سخت طرح‌ریزی شده‌اند فاصله می‌گیرد.

در این کتاب، علاوه بر متن ترجمه‌شده‌ نرگس سلحشور، مصطفی ملکیان و جواد حیدری مقدمه‌ مفصلی برای شروع بحث و ورود به کتاب ارائه داده‌اند که خود او به تنهایی فضای ذهنی نویسنده را برای مخاطب شفاف می‌کند و مسیر رسیدن به مقصود نویسنده کتاب را برای مخاطب هموار می‌کند.

نقطه قوت اصلی این کتاب، در کنار گویندگی هنرمندانه و صدای گیرای احسان چریکی، نحوه جمع‌بندی و جمع‌آوری استدلال‌ علیه نابرابری است. خواندن این کتاب برای کسانی که آگاهی بیشتر نسبت به نابرابری و عدالت اجتماعی علاقه‌مند هستند، ضروری است.

تی. ام. اسکنلن فیلسوف امریکایی است که به عنوان یکی از مهم‌ترین فیلسوفان سیاسی معاصر شناخته می‌شود. او سال ۱۹۴۰ در شهر ایندیاناپولیس به دنیا آمد. در سال ۱۹۶۲ فوق‌ لیسانس خود را از دانشگاه پرینستون و در سال ۱۹۶۶ دکتری خود را از دانشگاه هاروارد گرفت. رساله‌ دکتری اسکنلن ابتدا در حوزه‌ منطق ریاضی بود، اما بعدها به فلسفه‌ اخلاق و فلسفه‌ سیاسی روی آورد. او پس از سال‌ها تدریس فلسفه‌ی سیاسی و فلسفه‌ی اخلاق در دانشگاه هاروارد در سال ۲۰۱۶ بازنشسته شد. «چرا نابرابری‌ معضل‌آفرین است؟» اولین کتاب این متفکر مهم است که به فارسی منتشر می‌شود.

نویسنده کتاب «چرا نابرابری معضل‌آفرین است؟»، تی. ام. اسکنلن، خطاب به شنوندگان فارسی‌زبان کتابش می‌گوید:

«بسیار خوشحالم که کتابم در اختیار مخاطب فارسی‌زبان قرار گرفته است، به‌ویژه در این زمانه ناآرام و با وجود شکاف فرهنگی و سیاسی تاسف‌برانگیز، تجربه فوق‌العاده‌ای است که با مخاطبانی دارای دغدغه‌های سیاسی و اخلاقی مشابه گفت‌وگو عقلانی داشته باشم.»

یکی از بزرگ‌ترین موهبت‌های اسکنلن این است که برای سالیان متمادی همکار جان رالز بود. از یک سو، رالز بر شکل‌گیری اندیشه‌های اسکنلن تأثیر فوق‌العاده مهمی گذاشت. از سوی دیگر، اسکنلن هم روی رالز تأثیر زیادی گذاشت آن‌قدر که رالز در کتاب قانون مردمان می‌گوید که بحث‌های من درباب نابرابری بیش از همه مدیون اسکنلن است. اسکنلن در میان معاصران خود به دو ویژگی مهم شناخته می‌شود. اول این که در نوشتن بسیار وسواس دارد و اولین کتاب او یعنی آنچه به یکدیگر بدهکاریم بعد از هجده سال کار مداوم روی این کتاب در سال ۱۹۹۸ منتشر شد. اسکنلن در این کتاب تعریف بسیار عمیق و جذابی از اخلاق ارائه می‌دهد. او می‌گوید اخلاق یعنی این‌که ما به دیگران چه چیزی بدهکاریم. اگر مشخص کنیم که چه چیزی به دیگران بدهکاریم، در واقع مشخص کرده‌ایم که محتوای اخلاق چیست. برای مثال کتاب «چرا نابرابری‌ معضل‌آفرین است؟» حاصل بیش از چهل سال تأمل ایشان روی موضوع برابری و نابرابری بوده است.

در قسمتی از کتاب صوتی «چرا نابرابری معضل‌آفرین است؟» با صدای احسان چریکی می‌‌شنوید:

«ارزش آزادی‌های سیاسی برای همه شهروندان، فارغ از موقعیت اقتصادی یا اجتماعی آن‌ها، باید تقریباً برابر، یا لااقل به قدر کافی برابر باشد، به این معنا که همه برای تصاحب پست دولتی و برای تصاحب پست دولتی و برای اثرگذاری بر نتیجه تصمیمات سیاسی از فرصت منصفانه برخوردار باشند.»

برخی سرفصل‌های کتاب صوتی «چرا نابرابری معضل‌آفرین است؟» عبارتند از:

مقدمه

دغدغه‌ی برابر

نابرابری منزلت

انصاف روندی

فرصت محتوایی

انصاف سیاسی

و...