کتاب صوتی شاهنشاه اثر ریشارد کاپوشچینسکی

- شاهدی بر جنگ‌ها و انقلاب‌ها: «ریشارد کاپوشچینسکی»، نویسنده، شاعر، عکاس و خبرنگاری است که سال ۱۹۳۲ در لهستان متولد شد و سال ۲۰۰۷ در ۷۴سالگی از دنیا رفت. او از همان نوجوانی کار مطبوعات را شروع کرد و سال‌های بسیاری را در آفریقا، آمریکای لاتین، آسیا و به‌ویژه خاورمیانه گذراند. کاپوشچینسکی از نزدیک شاهد چندین جنگ و انقلاب بوده و نتایج مشاهدات خود را در چند کتاب منعکس کرده است. او در «سایه‌ی خورشید» به نقل تجربه‌اش از زندگی در کشورهای آفریقایی چون کنیا، رواندا، نیچریه، اتیوپی و غنا پرداخته است. در «سفرهایی با هرودوت»، مخاطب را با تاریخ جهان و کشورهایی چون چین، لهستان، ایران و کنگو آشنا کرده است. «امپراتور و بازی امپراتور» را در شرح سرنگونی حکومت «هایله سلاسی» در اتیوپی نوشته است و علاوه بر این‌ها آثاری در رابطه با اتحاد جماهیر شوروی، جنگ داخلی آنگولا و دیگر انقلاب‌های قاره‌ی آفریقا و آمریکای لاتین نوشته است که همه نتایج مشاهدات عینی خود او هستند. این مورخ لهستانی در یکی از آثار برجسته‌اش «شاهنشاه» به تحلیل و نقل روایاتی از شکل‌گیری و سقوط پادشاهی «محمدرضا پهلوی» آخرین شاه ایران و نیز انقلاب ۱۳۵۷ پرداخته است. - تاریخ‌نگاری از دل خیابان: یکی از چیزهایی که ریشارد کاپوشچینسکی را به نویسنده‌ای جذاب بدل می‌کند، اهمیتی است که به مشاهدات روزنامه‌نگارانه‌ی خود در قیاس با اطلاعات انتزاعی تاریخی می‌دهد. «کریستوفر دوبلیگ» که خود تحریر زندگی‌نامه‌ی سیاسی دکتر مصدق با عنوان «تراژدی تنهایی» را در کارنامه دارد، در یادداشتی که بر شاهنشاه نوشته، می‌گوید: «تاریخ‌نگاری کاپوشچینسکی، نه مبتنی بر کتابخانه، که مبتنی بر خیابان است. تاریخ‌نگاری‌های مردی که به آلودگی‌های پیرامونش می‌چسبد و همزمان گلوله‌ها صفیرکشان از بالای سرش می‌گذرند. او به شیوه‌های تعریف‌شده‌ی رفتار و سرمشق‌های عملی اعتنای چندانی ندارد.» خود کاپوشچینسکی نیز با متانت به این نکته اشاره می‌کند: «به‌نظرم اشتباه است درباره‌ی آدم‌ها بنویسی، بی‌آن‌که دست‌کم مدتی در شرایطی زندگی کرده باشی که آن‌ها دارند تویش زندگی می‌کنند.» - بخشی از کتاب شاهنشاه: این خود قدرت حاکم است که موجب بروز انقلاب می‌شود. قطعا آگاهانه این کار را نمی‌کند، اما سلوک و نحوه‌ی حکمرانی‌اش نهایتا محرک انقلاب می‌شود. این اتفاق وقتی می‌افتد که نوعی احساس مصونیت میان طبقه‌ی حاکم ریشه می‌دواند: «دیگر مجاز به انجام هرکاری هستیم و می‌توانیم هر کاری دلمان بخواهد، بکنیم.» البته توهم است، اما مبنای منطقی مشخصی دارد. تا مدتی واقعا هم به نظر می‌آید می‌توانند هر کاری دلشان بخواهد بکنند. رسوایی از پی رسوایی و قانون‌شکنی از پی قانون‌شکنی بی‌مجازات می‌ماند. مردم ساکت می‌مانند، صبور و محتاط. می‌ترسند و هنوز تصوری از نیروی خودشان ندارند. اما هم‌زمان حساب جزءبه‌جزء همه‌ی بی‌عدالتی‌ها را پیش خود نگه می‌دارند؛ حسابی که بناست در یک لحظه‌ی خاص جمع بسته شود. انتخاب این لحظه، شگرف‌ترین معمایی است که تاریخ به خود دیده است. - کتاب صوتی شاهنشاه: نشر صوتی آوانامه با همکاری «نشر ماهی» کتاب صوتی «شاهنشاه» اثر «ریشارد کاپوشچینسکی» را با ترجمه‌ی «بهرنگ رجبی» و صدای «امید تقوی» تولید کرده است.