فیدیبو نماینده قانونی انتشارات کتاب همراه و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب سامانیان از آغاز تا فرجام

کتاب سامانیان از آغاز تا فرجام

نسخه الکترونیک کتاب سامانیان از آغاز تا فرجام به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب سامانیان از آغاز تا فرجام

سلسله سامانی در اوج قدرت خویش از کرمان تا کرانه‌های سیحون و از غزنه تا حلوان را دراختیار داشتند امّا خراسان و ماوراءالنهر مرکز ثقل قدرت آنها بود. ماوراءالنهر در عهد سامانیان باروی شمال شرقی قلمرو اسلامی در برابر تجاوز ترکان بود و این موضوع باعث شد که دستگاه خلافت عباسی در ازای پاسداری از مرزهای شمال شرقی، اختیاراتی تاحدّ استقلال به سامانیان اعطاء کند و به اطاعت اسمی و ذکر نام خلفا در خطبه و سکه توسط امرای سامانی راضی باشد. سامانیان گاه به عنوان انتشار دین اسلام و گاه به انگیزه جلوگیری از تجاوزات ترکان، به محل سکونت آنها در حوضه رود سیحون حمله می‌بردند. از رهگذر این جنگها که غالبا با پیروزی همراه بود، اسیران بسیاری از ترکان به عنوان غلامان به سرزمین سامانیان وارد گردیدند. از آن میان جمعی مستعد جهت خدمت در سپاه آل سامان برگزیده شدند و بدین‌ترتیب هسته مرکزی ارتش حرفه‌ای سامانی شکل گرفت و به مرور سپهسالاران ترک بر آن فرماندهی یافتند. امرای سامانی از این کار دو هدف داشتند؛ یکی آنکه از اتکاء بر دهقانان محلّی که افراد لشکر آنها را تأمین می‌کردند خلاصی یابند. دیگر آن‌که در برابر مردم ماوراءالنّهر که به جهت آمادگی برای دفاع در برابر تجاوزات مهاجمان ترک دائما مسلح بودند و اتحاد آنها قدرت مهیبی را به‌وجود می‌آورد، سپاهی کارآمد و مورد اعتماد داشته باشند. امّا سقوط طبقه دهقان و افزایش قدرت سپهسالاران ترک‌نژاد به زیان دیوانسالاران ایرانی بود و نتیجه نامطلوبی برای حکومت سامانی به‌بار آورد.

ادامه...
  • ناشر انتشارات کتاب همراه
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 0.43 مگابایت
  • تعداد صفحات ۷۲ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب سامانیان از آغاز تا فرجام

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

در فرهنگ کهنسال و گهربار سرزمین ما، کتاب و ادبیات مکتوب عزیزترین مونس و همراه آدمی بوده و اهل مطالعه همواره از امتیازات اجتماعی و منزلتی ارجمند در یاد، خاطره و منظر عمومی جامعه برخوردار بوده اند.
با این وصف اگر در نشر کتاب و ترویج کتابخوانی همتی مداوم و سنجیده به کار بسته نشود، در کوران رخدادهای زمانه سایه سستی و غفلت بر این رسانه مستولی خواهد شد و جای حضور و انس دلنشین و تعالی بخش کتاب را سرگرمیها و دل مشغولیهای کم ارج خواهد گرفت.
انتشار سلسله کتابهای همراه برخاسته از این اندیشه است که کتاب می تواند با حجم کم و بهای ارزان در دسترس عموم قرار گیرد و با عرضه آن در شبکه ای گسترده و مردمی راه خود را به خانه ها باز کند.
در این مجموعه چکیده هایی سودمند از ادبیات و معارف و دستآوردهای گوناگون دانش و هنر، مطابق با ذوق و موقعیت فرهنگی اجتماعی مخاطبین عرضه می شود تا شور و شوق مطالعه را هرچه بیشتر برانگیزد و بدان دامن زند و چون موجی خاطره دریا را به یاد آورد و اشتیاق وصال را موجب شود.

موسسه کتاب همراه

پیشگفتار

سامانیان که در قرون سوم و چهارم هجری بر نواحی شرقی ایران فرمانروایی کردند، در تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این سرزمینی نقشی ارزشمند و جایگاهی ویژه دارند. یکی از مهمترین اقدامات موفق سامانیان ایجاد وحدت سیاسی در سرزمین ماوراءالنّهر (در شمال خراسان) بود. ترویج زبان فارسی دری و آمیختن رسوم محلّی و سنّتهای ایرانی با احکام اسلامی نیز از دیگر ره آوردهای این سلسله ایرانی نژاد است. به عبارت دیگر، سامانیان با ایجاد پیوندی مناسب میان فرهنگ دیرینه ایران با دین اسلام، بخارا پایتخت خویش را به کانون فرهنگ جهانی اسلامی ـ ایرانی مبدّل کردند.
سامانیان که با منشور (فرمان حکومت) خلفای عباسی به قدرت رسیدند، تا آخرین سالهای حکومت خود غالبا با دستگاه خلافت روابطی حسنه داشتند. تابعیت آل سامان از خلفای عباسی، پاسداری از مذهب عمومی (تسنن) و حفظ نظم و سنن اجتماعی، موجب عنایت بیشتر مورخان اسلامی به این سلسله گردیده است. با این همه باید گفت که محققان جدید نیز براساس آمار و نشانه های اقتصادی و پیشرفتهای صنعتی و هنری، از عهد سامانیان به عنوان روزگار فراغ نسبی مردم یاد می کنند. علاوه بر آن، اوضاع علمی و ادبی و وجود دانشمندان و ادیبان برجسته ای که پرورده شرایط مساعد فرهنگی سرزمینهای تحت حکومت سامانیان بودند نیز در اشتهار و اعتبار این سلسله نقشی چشمگیر دارند.
سامانیان که خود خاستگاه دهقانی داشتند و به عبارت دیگر از زمینداران بزرگ محلّی بودند، بعد از توفیق در ایجاد وحدت سیاسی بر محور حکومتی متمرکز و قوی جهت اداره این سرزمین به خاندانهای دبیرپیشه و دیوانسالاران حرفه ای روی آوردند. این دبیران کارورزیده با آمیزش سنّتهای اداری ساسانی و مبانی شریعت اسلامی موفق به تاسیس تشکیلات پیچیده اداری شدند که حکومتهای بعدی سرمشقی بهتر از آن نیافتند.
سلسله سامانی در اوج قدرت خویش از کرمان تا کرانه های سیحون و از غزنه تا حلوان را دراختیار داشتند امّا خراسان و ماوراءالنهر مرکز ثقل قدرت آنها بود. ماوراءالنهر در عهد سامانیان باروی شمال شرقی قلمرو اسلامی در برابر تجاوز ترکان بود و این موضوع باعث شد که دستگاه خلافت عباسی در ازای پاسداری از مرزهای شمال شرقی، اختیاراتی تاحدّ استقلال به سامانیان اعطاء کند و به اطاعت اسمی و ذکر نام خلفا در خطبه و سکه توسط امرای سامانی راضی باشد.
سامانیان گاه به عنوان انتشار دین اسلام و گاه به انگیزه جلوگیری از تجاوزات ترکان، به محل سکونت آنها در حوضه رود سیحون حمله می بردند. از رهگذر این جنگها که غالبا با پیروزی همراه بود، اسیران بسیاری از ترکان به عنوان غلامان به سرزمین سامانیان وارد گردیدند. از آن میان جمعی مستعد جهت خدمت در سپاه آل سامان برگزیده شدند و بدین ترتیب هسته مرکزی ارتش حرفه ای سامانی شکل گرفت و به مرور سپهسالاران ترک بر آن فرماندهی یافتند. امرای سامانی از این کار دو هدف داشتند؛ یکی آنکه از اتکاء بر دهقانان محلّی که افراد لشکر آنها را تامین می کردند خلاصی یابند. دیگر آن که در برابر مردم ماوراءالنّهر که به جهت آمادگی برای دفاع در برابر تجاوزات مهاجمان ترک دائما مسلح بودند و اتحاد آنها قدرت مهیبی را به وجود می آورد، سپاهی کارآمد و مورد اعتماد داشته باشند. امّا سقوط طبقه دهقان و افزایش قدرت سپهسالاران ترک نژاد به زیان دیوانسالاران ایرانی بود و نتیجه نامطلوبی برای حکومت سامانی به بار آورد.
با اسلام آوردن جمعی عظیم از ترکان ماوراء سیحون در نیمه اوّل قرن چهارم هجری، سدّ میان تورانیان و ایرانیان فرو ریخت و مردم ماوراءالنهر به فتوای فقیهان روزگار مجوّزی برای نزاع با هم آیینان ترک نژاد خویش نداشتند. این موضوع سقوط دولت سامانی را به دست قراخانیان یا آل افراسیاب به آسانی میسّر ساخت و دولت سامانی به عنوان آخرین دولت ایرانی نژاد ماوراءالنهر در تاریخ آن سرزمین خاطره ای خوش از خود به یادگار گذاشت.

خاستگاه نژادی و اجتماعی سامانیان

سامانیان، در بسیاری از منابع تاریخی از نسل بهرام چوبین به شمار آمده اند. بنابر روایات، وی از خاندان پرقدرت مهران بود و در زمان پادشاهی هرمزد چهارم ساسانی، مرزبانی ارمنستان و آذربایجان را به عهده داشت. در سال ۵۸۹ میلادی بهرام از جانب هرمزد ماموریت یافت تا با سپاهیان خاقان ترک که خراسان را مورد هجوم قرار داده بودند نبرد کند. بهرام پس از پیروزیهای شگفت آور بر سپاهیان ترک، موفق شد بیکند (پایتخت بخارا) را به تصرف درآورد و برای دولت ساسانی اعتباری ویژه حاصل نماید. متاسفانه بعد از پیروزی، روابط بهرام چوبین و هرمزد ساسانی تیره شد و آن دو با یکدیگر به ستیز پرداختند. کمی بعد هرمزد به توطئه درباریان از میان رفت، امّا بهرام نبرد با جانشین او (خسروپرویز) را ادامه داد. در پایان این جدال بهرام شکست خورد و به سرزمین ترکان پناهنده شد ولی در آنجا به توطئه دربار ایران ناجوانمردانه به قتل رسید.
سامانیان مدعی بودند که جدّ ایشان (سامان خداه) از بازماندگان بهرام چوبین (چوبینه) بوده است. با همه این احوال اگر در صحّت این ادعا جای تردید وجود داشته باشد، در این که دودمان سامانی قبل از آن که به دستور خلیفه مامون عباسی به قدرت برسند از خاندانهای برگزیده و صاحب قدرت ماوراءالنّهر بوده اند شکی نیست.
درباره سامان خداه در «تاریخ گزیده» آمده است: «اجدادش پیش از اسلام حکام ماوراءالنّهر بودند و بعد از اسلام صاحب لشکر». سامان خداه، دهقان یا بزرگ قریه سامان در حوالی بلخ یا نزدیک سمرقند بوده است. وی در دوران خلافت هشام بن عبدالملک اموی مورد توجه اسدبن عبداللّه قسری (حاکم خراسان) قرار گرفت و به تشویق او اسلام آورد. سامان خداه از سوی اسد به حکومت شهر بلخ گماشته شد و به پاس قدردانی از محبتهای حاکم خراسان فرزند خود را به نام او «اسد» نامید.
از زندگانی اسد چندان اطلاعی دردست نیست، امّا چون فرزندان وی یعنی نوح، احمد، یحیی و الیاس در پایان حکومت خلیفه عباسی، هارون الرشید، در سرکوب رافع بن لیث (که در ماوراءالنّهر برضد خلافت عباسی شورش کرده بود) با سپاهیان خلیفه همکاری کردند، مورد توجه خلیفه مامون (فرزند هارون) که در خراسان بود قرار گرفتند. بدین ترتیب بود که مامون «آنها را برگزید و مقرّب کرد و مرتبت آنان را بالا برد و حق امارت آنها را محترم شمرد و از گذشتگان سامان خداه حق شناسی و قدردانی کرد». بنابر آنچه گفته شد می توان چنین دریافت که سامانیان از دهقانان و قدرتمندان محلّی بودند که با مصلحت اندیشی خود را به حکام مسلمان نزدیک کرده، در جاده ترقی گام نهادند.

نظرات کاربران درباره کتاب سامانیان از آغاز تا فرجام