کتاب صوتی جمهوری خلق نسیان اثر لوئیزا لیم

نویسنده، روزنامه‌نگار و پادکستر

«لوئیزا سی. لیم» نویسنده و روزنامه‌نگار چینی است که از پدری چینی-سنگاپوری و مادری بریتانیایی متولد شده. او مدت‌هاست که اجرای پادکستی درباره‌ی چین و تحولاتش را به عهده دارد؛ پادکستی که «قرمز کوچک» نام دارد. لیم دانش‌آموخته‌ی دانشگاه ملبورن است و دکترایش را با رساله‌ای تحت عنوان «در جست‌وجوی پادشاه کولون» دریافت کرده است؛ پژوهشی که به بحران هویت هنگ‌کنگ و ایجاد یک نماد در رسانه‌ها می‌پردازد. او هم‌اکنون نیز در دانشگاه ملبورن مشغول است و به عنوان استاد ارشد، روزنامه‌نگاری صوتی و پادکست را آموزش می‌دهد. او پیش از اشتغال در استرالیا، مدت ده سال در چین روزنامه‌نگاری کرد و تجربه‌ی کار با «بی‌بی‌سی» و «ان‌پی‌آر» یعنی رادیوِ ملی آمریکا را هم در سابقه دارد. لوئیزا لیم تا کنون دو کتاب نیز منتشر کرده است. نخستین کتابش سال ۲۰۱۴ با عنوان «جمهوری خلق نسیان» منتشر شد. این کتاب به فهرست نامزدهای نهایی جایزه‌ی «جورج اورول» راه یافت و برای موفقیت روزنامه‌نگاری، در فهرست آثار برگزیده‌ی «جایزه‌ی کتاب هلن برنشتاین» قرار گرفت. دومین کتاب لیم در سال ۲۰۲۲ به چاپ رسید؛ «شهر حذف‌نشدنی» که درباره‌ی سلب مالکیت و سرپیچی در هنگ‌کنگ است، یکی از نامزدهای نهایی «جایزه‌ی ویکتوریا پریمیر» برای آثار غیرداستانی بود و در فهرست برترین آثار دو جشنواره‎ی «جایزه‌ی استلا» و «جایزه‌ی ادبی کوئینزلند» نیز قرار گرفت.

تجدید دیدار با میدان تیان‌آنمِن و اعتراضاتش

نام میدان تیان‌آنمِن پکن، سال ۱۹۸۹ میلادی را یادآور می‌شود. مجموعه‌ای از تظاهرات اعتراضی در پانزده آوریل در این میدان توسط دانشجویان آغاز شد و تا زمانی که در چهارم ژوئن به پایان برسد، ده‌ها هزار نفر از مردم چین در پکن و چهارصد نقطه‌ی دیگر چین قتل عام شدند. اتفاق‌هایی که مردم چین را به اعتراض واداشتند، مرگ «هو یائوبانگ» دبیرکل سابق کمیته‌ی مرکزی حزب کمونیست چین، اصلاحات اقتصادی، تورم، فساد سیاسی و موج سوم دموکراسی بودند. معترضان چینی در جست‌وجوی پایان یافتن فساد در حزب کمونیست چین، اصلاحات دموکراتیک، آزادی مطبوعات و آزادی بیان، برابری اجتماعی و دخالت دموکراسی در اصلاحات اقتصادی بودند و اعتراض خود را در قالب‌هایی مثل اعتصاب غذا، تحصن، نافرمانی مدنی و شورش نشان دادند. واکنش دولت چین به این تحولات، اعلام حکومت نظامی و سرکوب و قتل تعداد زیادی از مردم چین بود. امروزه از این اتفاق تاریخی با نام‌هایی همچون «جنبش دموکراسی ۸۹» یا «قیام تیان‌آنمن» یاد می‌کنند. لوئیزا لیم پس از مدت‌ها پژوهش میدانی و مصاحبه با بستگان قربانیان این قیام، کوشیده با انتشار «جمهوری خلق نسیان» هم باب گفت‌وگو درباره‌ی تیان‌آنمن و مکان‌های دیگری که خارج از پایتخت در آن‌ها قتل عام اتفاق افتاد باز شود، هم قربانیان این سرکوب وحشتناک به یاد آورده شوند و سکوتی که درباره‌ی حوادث ۱۹۸۹ در چین وجود دارد، شکسته شود.

علیه فراموشی

«جمهوری خلق نسیان» از داستان‌های واقعی اعتراضات دانشجویی سال ۱۹۸۹ و مصاحبه‌هایی با کسانی که از وقایع آن متأثر شده‌اند، تشکیل شده است. در این بین، دیدگاه‌های نظامیان فعلی و سابق، دانشجویان، معترضان و اطرافیان آن‌ها مرور می‌شود. شناخته‌شده‌ترین افرادی که لوئیزا لیم با آن‌ها مصاحبه کرده، «ووئر کایکی» یکی از رهبران جنبش دانشجویی، «ژانگ ژیانلیگ» از مؤسسان بنیان «مادران تیان‌آنمن» و «بائو تانگ» منشی سیاسی سابق دبیر کل حزب کمونیست چین هستند. اثر لین حاصل کنجکاوی او و جست‌جویش برای یافتن پاسخی به این دو پرسش است: «چگونه می‌شود خاطره‌ها را دوباره صورت‌بندی کرد و چگونه جمعیت چین در نسیانی دسته‌جمعی شریک شده‌اند؟» نویسنده پس از مقدمه‌ای کوتاه، نتایج تحقیق‌ها و مصاحبه‌هایش را در هشت فصل با مخاطبانش به اشتراک می‌گذارد. فصولی که همان‌طور که از عناوین‌شان پیداست، هریک از زاویه‌‎‌ای متفاوت به وجهی خاص از قیام تیان‌آنمن می‌پردازد. سرباز، ماندن، تبعید، دانشجو، مادر، میهن‌پرست، مسئول و جِنگدو فصول هشت‌گانه‌ی جمهوری خلق نسیان هستند. نویسنده کتابش را با پس‌گفتاری علیه فراموشی تمام کرده است. او از دِینی که حافظه‌ی تاریخی بر گردن آیندگان این قیام گذاشته می‌گوید و زنده کردن یاد کسانی که جان‌شان را در راه باریک آزادی از دست داده‌اند، ضروری و یاری‌بخش آینده می‌داند.

کتاب صوتی جمهوری خلق نسیان

نشر صوتی آوانامه طی همکاری با «انتشارات ققنوس» کتاب صوتی «جمهوری خلق نسیان» اثر «لوئیزا لیم» را با ترجمه‌ی «مسعود یوسف حصیرچین» و اجرای «معصومه عزیزمحمدی» تولید و منتشر کرده است.