فیدیبو نماینده قانونی انتشارات روزنه و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .

کتاب كتاب فصل كاريكاتور

نسخه الکترونیک کتاب كتاب فصل كاريكاتور به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب كتاب فصل كاريكاتور

هنر ایران سابقه‌ای بسیار طولانی دارد و شاید کمتر کشوری را در دنیا بتوان یافت که بیش از هفت هزار سال پیشینه هنری داشته باشد؛ از هر نقطه ایران اشیای باارزشی از دل خاک به‌دست آمده که هر یک بیانگر نقطه‌ای از خاک این سرزمین هنرپرور است.
تا کنون کاریکاتور ایران روند خوبی داشته است، اما باید اعتراف کنیم که این کافی نیست. در بین اقشار مختلف جامعه ایرانی، از عوام گرفته تا خواص هنوز شناخت درستی از کاریکاتور و هنر کمیک به‌وجود نیامده است. ایرانیان هنوز به سواد بصری مطلوبی دست نیافته‌اند.
اطلاع‌رسانی کاریکاتور در کشور ما ضعیف است. مقالات و کتب و نشریات تخصّصی در این زمینه بسیار اندک هستند و پیش‌زمینه‌های ارائه و شناساندن این هنر به علاقه‌مندان و مردم هنوز قوت کافی را دارا نیست.
تعداد کاریکاتوریست‌های ایرانی روز به روز افزایش می‌یابد و این افزایش به‌طبع نیازها و خواسته‌های جامعه کاریکاتور را بیشتر می‌کند. «انجمن» بهترین وسیله برای تحقق این نیازها و خواسته‌ها و حفظ پلورالیسم در بین کاریکاتوریست‌هاست.
«کتاب فصل کاریکاتور» در واقع اوّلین فصلنامه تخصّصی در زمینه کاریکاتور است که از این پس به صورت دو فصلنامه - شش‌ماه نامه - به عنوان یک کتاب به کاریکاتوریست‌های ایرانی عرضه خواهد شد.

ادامه...

  • ناشر: انتشارات روزنه
  • تاریخ نشر:
  • زبان: فارسی
  • حجم فایل: 1.25 مگابایت
  • تعداد صفحات: ۱۰۱صفحه
  • شابک:

چند صفحه از کتاب كتاب فصل كاريكاتور



فصل اول: مقالات

پیشینه کاریکاتور در ایران

داود احمدی مونس (آروین)

نقش اصلی کاریکاتور در مطبوعات و به وسیله طرح های جنجال برانگیز سیاسی و اجتماعی بوده است. اما گذشته کاریکاتور و طنز ترسیمی چه در ایران و چه در کشورهای جهان تنها به مطبوعات محدود نمی شود.
ردپای گذشته کاریکاتور ایران را می توان در مینیاتورها و هجویه های تصویری گمنام جست وجو کرد. بسیاری از نگاره گری های کهن، دارای خصوصیات و شباهت های مشترکی با کاریکاتور هستند. اغراق، ترکیب عناصر نامعمول، دست بردن در واقع گرایی و ایجاد تضاد و تناقض در کمپوزیسیون اثر از ویژگی هایی است که نگاره گری ایرانی را به کاریکاتور نزدیک می سازد. از دیگر ویژگی های مشترک کاریکاتور و مینیاتور این است که در هر دو مورد هنرمند با دگرگون کردن، اغراق و تضاد به خلق عجایب خارق العاده ای دست می زند. البته با وجود این مشترکات و خصوصیاتی که ذکر شد فاصله مینیاتورهای قدیمی ما با کاریکاتور به معنا و مفهوم امروزی بسیار زیاد است و نقش و جایگاه کاریکاتورهای امروزی با هجویه های تصویری قدیمی متفاوت است. در واقع تنها چیزی که مینیاتور را به کاریکاتور نزدیک می سازد وجود عناصر کاریکاتوری در نگاره گری های ایرانی است.
در اواخر هزاره اوّل هجری در کارگاه های نجّاری و سفالگری از طرح هایی استفاده می شد که بی ارتباط با کاریکاتور نیستند. این طرح ها شامل تصاویری از حیوانات بودند که هنرمند نقاش و سفالگر با شوخ طبعی خاص خود در آنها اغراق ایجاد می کرد.
این گونه طرح ها بر روی ظروف و گلدان های سفالی، درهای چوبی و بر روی جعبه های کوچک به کار می رفتند.
در محتوای نقّاشی ایرانی همه چیز در دنیایی خیالی و رویاگونه اتفاق می افتد. تا پیش از قرن نهم هجری در نقّاشی های ایرانی از انسان هایی آرمانی استفاده می شد که در دنیایی نامعلوم و خیالی خوش و خرّم زندگی می کردند. تا اینکه در نیمه دوم قرن یازدهم هجری و بعد از شاه عباس اوّل -که با رنسانس اروپا هم زمان بود- انقلابی در نقّاشی ایران رخ داد؛ نقاشان ایرانی با نقاشان اروپایی آشنا و به مرور نقّاشی ایرانی دورگه شد. نقاشان هنرمند آن زمان چون «بهزاد» و «رضا عباسی» به دیدی واقع گرا رسیدند که به وسیله آن و با حفظ سنّت های نقّاشی ایرانی از حال و هوای نقّاشی آرمانی خود خارج شدند و حتی به آفرینش هجویه های تصویری یا همان کاریکاتور دست زدند. اوّلین نقّاشی های ایرانی که ویژگی های زیاد کاریکاتور را در برداشت، نقّاشی هایی بود که دارای پرسپکتیو کامل بود و انسان ها از حالت آرمانی و کلیشه ای خود خارج شده و دارای تحرک بودند. برای مثال می توان تابلویی از «بهزاد» را با عنوان «دیدار مجنون با خویشاوندان» نام برد.
در اروپا هجو و هزل تصویری آغازین بر شروع کاریکاتور بوده است. نقاشان بزرگی چون «دومیه»، «بروگل»، «گویا»، «داوینچی»، «بوش» و «هوگارت» از طریق طراحی به هجو دیگران می پرداختند. این امر که پیشینه ای ۵۰۰ساله دارد تاثیر به سزایی بر زایش و گسترش کاریکاتور در اروپا داشته است. در ایران نیز هجو و طنز در مکتوبات و شعر جای خود را به تصویر داده است. در قدیم این طرح های اغراق شده و طنزآمیز در بین عموم مردم و هنرمندان نوعی شوخ طبعی به حساب می آمد. این هجویه ها و شوخی های تصویری را در دوره صفویه و در زمان شاه عباس دوم زیاد می بینیم. برای مثال «بهزاد» در طرحی یک بزرگ زاده را در غل و زنجیر به تصویر درآورده است. بهزاد این شاهزاده خشمگین را مورد تمسخر قرار داده است. «آقا میرک» نیز در طرحی حاکم بخارا - که به موسیقی و خطاطی علاقه مند بوده است - را نشان داده است. به گونه ای که در بازویش تنگ شراب و در دست دیگرش نوعی آلت موسیقی را در دست دارد. بی تردید این طرح ها از قدیمی ترین هجویه های سیاسی ایران است.
این گونه هجویه های سیاسی در اروپا به کاریکاتور ختم شد. در ایران نیز با ورود مطبوعات به داخل کشور هجویه های تصویری و یا همان کاریکاتور شکل تازه ای به خود گرفت. باید دقت داشت دنیای اسرارآمیز و رویایی نقّاشی ایرانی و حتی نقّاشی دوره قاجاریه با نگرش واقع گرایانه کاریکاتور کاملاً متفاوت بود. تفاوت اصلی کاریکاتور مطبوعاتی آغازین با طرح های هجوانگیز گذشته در این بود که کاریکاتور مطبوعاتی برعکس طرح های طنزآمیز مینیاتوری دنیای خیال را کنار زده و انسان های سیاسی، اجتماعی و روابط اجتماعی آنها را با طرح های طنزآمیزش زیر سوال می برد و مورد انتقاد قرار می داد.
تاریخ کاریکاتور مطبوعاتی ایران به هفته نامه «ملانصرالدین» برمی گردد. البته در تاریخ مطبوعات ایران پیش از «ملانصرالدین» نشریات غیرطنزی نیز بوده اند که کم وبیش در میان صفحات و مقالاتشان از کاریکاتور استفاده کرده اند.

نظرات کاربران
درباره کتاب كتاب فصل كاريكاتور