کتاب دختری در قطار اثر پائولا هاوکینز نشر انتشارات البرز

کتاب دختری در قطار یکی از آثار معروف پائولا هاوکینز و رمانی با ژانرِ معمایی و جنایی است که در قالب چاپی و الکترونیکی، توسط انتشارات البرز و با ترجمه‌ی روان و قویِ فرانک سالاری عرضه شده است. به جرئت می‌توان گفت این نسخه، بهترین ترجمه کتاب دختری در قطار در ایران است. البته کتاب صوتی دختری در قطار با گویندگی مریم پاک ذات نیز در دسترس علاقه مندان، قرار گرفته است.

این کتاب داستان‌ زندگیِ چند شخصیت مختلف را به‌صورت جذاب و چندوجهی روایت می‌کند و به بررسی موضوعات خودفریبی، اعتیاد و روابط ناسالم و تاثیر آسیب‌ها و شکست‌های مختلف بر رفتار و باورهای انسان می‌پردازد.

خلاصه کتاب دختری در قطار پائولا هاوکینز

در این رمان، زنی به نام ریچل یا راشل، که شخصیت اصلی داستان است، هر روز سوار قطاری می‌شود که از کنار خانه‌هایی مشخص عبور می‌کند. او در این مسیر تکراری، به خانه‌‌ی زوجی جوان نگاه می‌کند و در ذهن خود، زندگی آن‌ها را مجسم می‌کند. این زوج برای او، نماد آرامش، عشق و خوشبختی‌اند؛ چیزهایی که خودش پس از شکست در زندگی مشترک و فروپاشی روانی، ندارد. مشاهده‌ی این صحنه‌ها برای ریچل در ابتدا عادتی روزانه است، اما کم‌کم شکل یک وابستگیِ ذهنی به خود می‌گیرد.

یک روز، زن جوانی در آن خانه زندگی می‌کند و ریچل هر روز او را از دور می‌بیند، ناپدید می‌شود و از همین‌جا، داستان وارد مسیر اصلی خود می‌شود. ریچل احساس می‌کند شاید قبلا چیزی دیده باشد یا جزئیاتی را به خاطر بیاورد و بتواند در فهم گم شدن این زن نقشی ایفا کند. اما مشکل اصلی این است که او به دلیل مصرف مداوم الکل و حافظه‌‌ی آسیب دیده‌اش، شاهد و راوی مطمئنی برای پلیس، اطرافیان و حتی خودش نیست.

هنگامی‌که زن جوان ساکن آن خانه ناپدید می‌شود، جهان ذهنی رِیچِل فرو می‌ریزد و او خود را ناگهان در مرکز ماجرایی جنایی می‌یابد؛ در ماجرایی که نه‌تنها در آن، پاسخ پرسش‌ها را نمی‌داند، بلکه حتی از نقش احتمالی خود در کشفِ حقیقت نیز مطمئن نیست.

در ظاهر، این کتاب درباره گم‌شدن زنی به نام مگان است، اما در سطحِ عمیق‌، با روایتی درباره‌ی فروپاشی اعتماد روبه‌رو هستیم. اعتماد به حافظه، اعتماد به رابطه، اعتماد به خود و اعتماد به آن چیزی که از زندگی دیگران می‌بینیم.

پائولا هاوکینز با انتخاب راویانی که هرکدام بخشی از حقیقت را می‌دانند و بخشی را پنهان می‌کنند، داستانی می‌سازد که در آن خواننده مدام بین همدلی، تردید و سوءظن جابه‌جا می‌شود.

در واقع یکی از ویژگی‌های مهم این رمان، ساختار چندروایتی آن است. روایت داستان تنها از زبان ریچل نیست و خواننده از زاویه دید شخصیت‌های دیگری نیز با ماجرا آشنا می‌شود. این تکنیک نه‌فقط به پیچیدگی داستان کمک می‌کند، بلکه سبب می‌شود خواننده در ارزیابی هر شخصیت، محتاط‌تر عمل کند. هر روایت یا توضیحی، بخشی از حقیقت را فاش می‌کند و بخشی دیگر را می‌پوشاند.

هاوکینز در این رمان از پرش زمانی نیز با دقت استفاده می‌کند. او روایت را از حال به گذشته و دوباره از گذشته به حال می‌برد، بدون آن‌که انسجام کلی داستان از بین برود. این رفت‌وآمد زمانی باعث می‌شود اطلاعات به‌تدریج آشکار شوند و هر بخش رمان، معنای جدیدی به اتفاق‌های قبلی بدهد و جذابیت و کشش داستان برای خواننده، بیشتر شود.

در نقد کتاب دختری در قطار معمولا تاکید زیادی بر مفهوم راوی غیرقابل اعتماد دیده می‌شود. این اصطلاح درباره‌ی آثاری به کار می‌رود که در آن‌ها شخصیت اصلی یا یکی از راویان، به دلایل روانی، عاطفی یا شناختی، قادر به ارائه تصویری کامل و دقیق از واقعیت نیست. در این رمان، خواننده در تمام طول داستان با این پرسش درگیر می‌ماند که کدام خاطره واقعی است، کدام برداشت خطاست و کدام بخش از داستان عمدا تحریف شده است.

همچنین نویسنده در فضاسازی داستان، بسیار هوشمندانه و قوی عمل می‌کند. قطار، خانه‌های کنار مسیر، ایستگاه‌ها، تکرار روزمره و حسی از ملال و فرسودگی، همه در جهت ساختن دنیایی قرار می‌گیرند که در آن، بحران از دل عادی‌ترین موقعیت‌های زندگی، بیرون می‌آید. برخلاف برخی رمان‌های جنایی که از ابتدا بر وقوع حادثه‌های بزرگ و شگفت‌انگیز تکیه می‌کنند، در اینجا، خطر و اضطراب به‌صورت تدریجی وارد داستان می‌شود.

هاوکینز در متن کتاب دختری در قطار به‌جای توصیف‌های پ‍یچیده و اصطاحات سنگین، از نثری روان و کاربردی استفاده می‌کند. طول جملاتِ کتاب کوتاه یا متوسط‌اند، ریتم روایت حفظ می‌شود و اطلاعات نه بیش از حد زود و نه بیش از حد دیر به ذهن خواننده وارد می‌شوند.

آیا این کتاب، اقتباس سینمایی دارد؟

فیلم دختری در قطار در سال ۲۰۱۶ به کارگردانی تیت تیلور و توسط کمپانی دریم ورکز ساخته شد. در این اقتباس سینمایی، امیلی بلانت نقش ریچل واتسون را بازی می‌کند و ایفای نقش او یکی از نقاط قوت فیلم محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، بسیاری از منتقدان، کتاب دختری در قطار را با کتاب دختر گمشده (Gone Girl) نوشته‌ی گیلیان فلین مقایسه می‌کنند. هر دوی این کتاب‌ها از راویان غیرقابل اعتماد استفاده می‌کنند و فضای داستان‌هایشان در حومه‌ی شهر و در دل روابط انسانی ظاهرا معمولی شکل می‌گیرد. با این حال، کتاب دختری در قطار روی موضوعات بحران حافظه، مشاهده و فروپاشی اعتماد، تمرکز ویژه‌ای دارد.

کتاب دختری در قطار چند صفحه است؟

نسخه‌ی ارائه شده این کتاب توسط نشر البرز در حدود ۳۵۲ صفحه است.

نقد کتاب دختری در قطار

در کتاب دختری در قطار، تعلیقِ آرام و پیوسته‌ی داستان به‌جای شوک‌های بزرگ و لحظه‌ای، حس واقعی‌تری از اضطراب و تردید را به خواننده انتقال می‌دهد.

چند نفری بودن راویان داستان هم نوعی نقطه‌ی قوت است؛ چون با کنار هم گذاشتن زاویه‌دیدها، تصویر کامل‌تری از حقیقت ساخته می‌شود. مهم‌تر از همه، کتاب نشان می‌دهد چگونه شکست‌های عاطفی، اعتیاد و روابط ناسالم، می‌توانند واقعیت را در ذهن آدم‌ها تحریف کنند.

البته کتاب گاهی بیش از اندازه روی تکرار حال‌وهوای ذهنی می‌ماند و ریتمِ داستان را کند می‌کند. همچنین به بعضی شخصیت‌های فرعی داستان، به صورت واضح و عمیقی پرداخته نمی‌شود و بیشتر نقش‌های ابزاری پیدا می‌کنند. در نتیجه، هرچند رمان در ترسیم دنیای ذهنی شخصیت‌های داستان، بسیار قوی است، اما در مدیریت ریتم و عمق دادن به همه‌ی کاراکترها، یک‌دست عمل نمی‌کند.

معرفی پائولا هاوکینز

پائولا هاوکینز نویسنده‌ای بریتانیایی است که در سال ۱۹۷۲ در زیمبابوه متولد شد و بعدها به یکی از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات روان‌شناختی تبدیل شد. پیش از آن‌که هاوکینز به‌عنوان رمان‌نویس شناخته شود، در زمینه روزنامه‌نگاری فعالیت داشت و مدتی در روزنامه تایمز به‌عنوان روزنامه‌نگار اقتصادی کار کرد.

 این تجربیات، در سبک نوشتاری او بی‌تاثیر نیست و در آثارش معمولا با سبکی روبه‌رو هستیم که در عین روان بودن، کنترل‌شده و دقیق است و اطلاعات را با زمان‌بندی مناسب در اختیار مخاطب، قرار می‌دهد.

هاوکینز پس از بازگشت به لندن در سال‌های جوانی، در دانشگاه آکسفور در رشته فلسفه، سیاست و اقتصاد تحصیل کرد. او حتی کتابی با موضوع توصیه‌های مالی برای زنان با عنوان الهه پول نیز نوشته بود که نشان می‌دهد مسیر حرفه‌ای او از ابتدا محدود به رمان‌نویسی نبوده است.

اما شهرت جهانی او بیش از هر چیز به‌خاطر انتشار کتاب دختری در قطار است؛ اثری که نام او را در سطح بین‌المللی مطرح کرد و جایگاهش را در میان نویسندگان پرفروش تثبیت نمود.

کتاب دختری در قطار در سال ۲۰۱۵ منتشر شد و برای سیزده هفته متوالی، در صدر فهرست کتاب‌های پرفروش‌های نیویورک تایمز قرار گرفت. همچنین در سال ۲۰۱۶ برای دو هفته، دوباره به رتبه اول این فهرست رسید. همچنین این کتاب به زبان‌های متعددی ترجمه شد و توجه خوانندگان زیادی را از سراسر دنیا جلب نمود.

از دیگر آثار شناخته‌شده پائولا هاوکینز می‌توان به رمان درون آب اشاره کرد که این کتاب هم فضایی رازآلود و چندلایه دارد.

چرا باید کتاب دختری در قطار را بخوانیم؟

روایت پرتعلیق و حساب‌شده دارد

داستان از همان صفحات اول پرسشی جدی ایجاد می‌کند و ذهن مخاطب را تا پایان درگیر نگه می‌دارد.

فقط یک رمانِ جناییِ ساده نیست

خواننده در کنار فضای معمایی، با مسائل روان‌شناختی، بحران هویت، حافظه مخدوش و روابط آسیب‌دیده هم روبه‌رو می‌شود.

شخصیت اصلی رمان شخصیتی خوشایند به معنای مرسوم نیست

اما واقعی و خاکستری است. او آسیب‌پذیر، سردرگم و در بسیاری لحظه‌ها ناتوان است. همین ویژگی‌ها باعث می‌شوند مخاطب با شخصیتی روبه‌رو شود که از قالب‌های رایج در رمان‌ها فاصله دارد.

به‌جای قهرمان‌سازی، تصویری ملموس از شخصیت اصلی داستان ارائه می‌دهد که زیر فشار شکست‌های شخصی، انتخاب‌های اشتباه و نگاه دیگران در حال فروریختن است.

داستان از زاویه دید چند راوی روایت می‌شود

این ساختار باعث می‌شود مخاطب هر بخش از ماجرا را از نگاه متفاوتی ببیند و مدام در قضاوت خود تجدیدنظر کند.

نمونه موفق یک رمان با سبکِ راوی غیرقابل اعتماد است.

این کتاب کاری می‌کند که خواننده به دیده‌ها، شنیده‌ها و حتی برداشت‌های خود شک کند؛ همین ویژگی از مهم‌ترین نقاط قوت رمان است.

فضای داستان کاملا ملموس و روزمره است.

ماجرا از دل زندگی عادی، خانه‌های حاشیه خط آهن و روابط معمولی آغاز می‌شود و همین نزدیکی به زندگی در دنیای واقعی، تعلیق را مؤثرتر می‌کند.

بعد از پایان هم در ذهن می‌ماند.

چون موضوع کتاب فقط کشف یک راز نیست؛ درباره اعتماد، خیانت، خودفریبی و تصویری است که آدم‌ها از یکدیگر می‌سازند.

جایگاه و شهرت جهانی آن اتفاقی نیست.

استقبال گسترده مخاطبان، حضور طولانی در فهرست‌های پرفروش و اقتباس سینمایی موفق نشان می‌دهد که کتاب دختری در قطار اثری مهم و اثرگذار در ژانر خود است.

کتاب دختری در قطار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

1. علاقه مندان به مطالعه‌ی رمان‌های معمایی و جنایی

2. مخاطبانی که به مطالعه‌ی کتاب‌هایی با روایت چند زاویه‌ای علاقه دارند.

۳. افرادی که مایل به خواندن رمانی با شخصیت‌های پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی هستند.

۴. افرادی که خواهان مطالعه‌ی کتاب‌هایی درباره روابط انسانی، خیانت، سوءظن و حقایق پنهان هستند.

5. برای خواننده‌هایی که از تغییر زاویه دید و کنار هم گذاشتن تکه‌های پراکنده‌ی یک ماجرا، لذت می‌برند.

6. مخاطبانی که دوست دارند پس از خواندن کتاب، نسخه سینمایی آن را هم ببینند و تفاوت‌ها را بررسی کنند.

بخشی از کتاب دختری در قطار

هیچ‌وقت نفهمید شاید آدمی وجود داشته باشه که برا چیزی که نداره و هرگزم نخواهد داشت، ماتم بگیره.

من هرگز به خوشبختی‌ا‌ش غبطه نمی‌خورم، فقط آرزو می‌کنم این خوشبختی می‌تونست با من باشه.

من اشتباهات و شکست‌هاش رو می‌بخشیدم، چون خودم به‌اندازه‌ی کافی خطاکار بوده‌م.

خرید کتاب دختری در قطار

برای مطالعه و خرید کتاب دختری در قطار به‌صورت قانونی و سریع، می‌توانید به سایت فیدیبو مراجعه و عنوان کتاب را در این سایت جستجو کنید. فیدیبو امکان ددسترسی فوری، خرید با قیمت مناسب و دسترسی به بهترین نسخه‌ انواع کتاب‌ها را برایتان فراهم کرده است.

پیشنهادهایی برای دوست‌داران کتاب

• کتاب درون آب نوشته‌ی پائولا هاوکینز- ناشر: نشر هیرمند
• کتاب دختر گمشده نوشته‌ی نا فِرانته – ناشر: انتشارات کتاب خورشید
•  کتاب پیش از آن که بخوابم نوشته‌ی اس جی واتسون– ناشر: نشر آموت