پادکست جرات و حقیقت | مهمان: میر سبحان سادات؛ روانشناس حوزه نوجوان
میزبان حسن حقپناه | تهیهکننده سیدمیلاد ناظمی
در چهارمین قسمت از ویژهبرنامه «جرات و حقیقت» که بهدنبال شرایط بحرانی و جنگ اخیر تولید شده، به مسئله «تابآوری در نوجوانان» پرداختیم؛ اینکه نوجوانها در مواجهه با شرایط پرابهام، استرسزا و پیشبینیناپذیر، چگونه فکر میکنند و چطور میتوانند از این وضعیت عبور کنند. . در شرایطی که فضای اطراف آدمها ناامن، ناپایدار یا پر از ابهام میشود—مثل موقعیتهای جنگی، بحرانهای اجتماعی یا حتی تنشهای شدید در زندگی—یکی از اولین سوالهایی که ذهن همه را درگیر میکند این است: «آخرش چی میشه؟» این سوال فقط مختص بزرگسالها نیست؛ نوجوانها هم دقیقاً درگیر همین ابهام هستند، حتی در خیلی از مواقع شدیدتر. چون هنوز ابزارهای ذهنی و تجربه کافی برای تحلیل و مدیریت این شرایط را ندارند، فشار روانی بیشتری را تحمل میکنند.
.
استرس، اضطراب، بیقراری، ناتوانی در برنامهریزی و حتی سردرگمی در تصمیمگیری، بخشی از تجربه روزمره آنها در چنین موقعیتهایی است. اینجاست که مفهوم «تابآوری» بهعنوان یک مهارت کلیدی وارد میشود. تابآوری یعنی توانایی ادامه دادن، سازگار شدن و حفظ تعادل روانی در دل شرایط سخت. این مهارت، چیزی نیست که فقط در زمان جنگ به درد بخورد. برعکس، یکی از پایهایترین تواناییهایی است که در تمام طول زندگی به کار انسان میآید. زندگی همیشه طبق برنامه پیش نمیرود؛ شکستها، تغییرها، فشارها و موقعیتهای غیرمنتظره بخش طبیعی مسیر زندگی هستند. کسی که تابآوری دارد، در برابر این اتفاقها نمیشکند، بلکه انعطاف نشان میدهد و خودش را با شرایط جدید تطبیق میدهد.
.
به همین دلیل، یکی از مهمترین وظایف ما—چه به عنوان والد، چه مربی یا هر بزرگسال تأثیرگذار—این است که کودکان و نوجوانان را «تابآور» تربیت کنیم. یعنی به آنها یاد بدهیم چطور احساساتشان را بشناسند، چطور با ترس و اضطراب مواجه شوند، چطور در دل ابهام تصمیم بگیرند و چطور امید و حرکت را حفظ کنند.
.
اگر بخواهیم نسل آینده را برای مواجهه با دنیایی پیچیده و غیرقابل پیشبینی آماده کنیم، هیچ چیز مهمتر از این نیست که به آنها تابآوری را یاد بدهیم.
.
جرات و حقیقت در «استودیو گوشواره» تولید میشود و از«بوستان بهشت مادران» به خاطر مشارکتشان در این قسمت ممنون هستیم.