فیدیبو نماینده قانونی سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب جغرافیای فرهنگی مردم‌شناسی طبیعی شکار پرندگان

کتاب جغرافیای فرهنگی مردم‌شناسی طبیعی شکار پرندگان

نسخه الکترونیک کتاب جغرافیای فرهنگی مردم‌شناسی طبیعی شکار پرندگان به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب جغرافیای فرهنگی مردم‌شناسی طبیعی شکار پرندگان

شکار جزو اولین نمودها بر تاریخ تمدن بشری است، تا آنجا که برخی نویسندگان معتقدند که عمر شکار به درازای عمر بشر است. از آثار تاریخی و باستانی باقی مانده از گذشته می توان به اهمیت شکار در عهد باستان از جمله ایران باستان پی برد. شغل اصلی بسیاری از اعراب در گذشته شکار بوده است و نخستین خلیفه شکارچی، پس از اسلام، یزیدبن معاویه بود که مجموعه ای از ابزار و ادوات شکار و تفریح را در قصر خود گردآوری نموده بود. بنا بر این شکارگری علاوه بر تامین امرار معاش، از سرگرمی های محبوب بسیاری از جوامع بوده و می تواند با توجه به ابعاد تفریحی، ورزشی و درآمدی از جنبه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی مورد بررسی و تعمق قرار گیرد. در استان گیلان، شکار نیز مانند فعالیت کشاورزی، موجب پدید آمدن رفتار، فرهنگ و باورهای خاصی شده که موضوع اصلی این تحقیق را به خود اختصاص داده است، در پژوهش حاضر سعی بر آن بوده که با استفاده از منابع، مستندات و نقل قول های سینه به سینه، باورها و رفتار های مرتبط با امر شکار را به ویژه در ارتباط با پرندگان، به رشته تحریر در آوریم.

ادامه...
  • ناشر سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی
  • تاریخ نشر
  • زبانفارسی
  • حجم فایل 5.65 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۲۳ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب جغرافیای فرهنگی مردم‌شناسی طبیعی شکار پرندگان

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



فصل اول: تعاریف و مفاهیم شکار

۱-۱- مقدمه

کشور ما ایران، با توجه به توان های طبیعی و زیستگاه های غنی گیاهی و جانوری بستر های مناسبی در زمینه شکار به وجود آورده است. در بین استان های کشور، استان گیلان با بیش از ۳۰۰ گونه از پرندگان، اعم از بومی و مهاجر که در شکارگاه ها، تالاب ها و نوار ساحلی زندگی می کنند، از نظر انواع شکار در مقایسه با سایر مناطق کشور، دارای مزیت نسبی است، از قابلیت های طبیعی استان می توان به تالاب ها، جنگل و ییلاقات استان اشاره نمود که با توجه به تنوع پرندگان، مانند یک موزه طبیعی پرنده شناسی در کشور تجلی یافته است. در تالاب ها انواع مختلف پرندگان آبزی از جمله مرغ سقا، لک لک، غاز و اردک وحشی، مرغابی، قو و... قابل مشاهده اند. در جنگل ها و مزارع برنج استان نیز انواع خاصی از پرندگان حلال گوشت از جمله ابیا، قرقاول، کبک و... زندگی می کنند. شرایط خاص تالاب انزلی و سایر شکارگاه های استان گیلان موجب شده که هر ساله از اوایل ماه شهریور، تعداد بسیار زیادی از پرندگان مهاجر، برای زمستان گذرانی به این استان مهاجرت و سپس از اواسط ماه اسفند، به مقصد اولیه خود مراجعت نمایند، این پدیده از زمان های دور، زمینه شکار را در فصل زمستان برای استان گیلان فراهم نموده است. بنابر این در فصل پاییز، زمانی که مردم از فعالیت مشقّت بار ، کشت، داشت و برداشت محصول برنج فارغ می شوند، فصل شکار آغاز می شود، که خود دارای شیوه ها و روش های خاصی است که در این تحقیق به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش به دنبال اثبات موضوعات زیر می باشد:

۱- استفاده از روش های سنتی شکار پرندگان، می تواند به صورت هدایت شده، موجب حفاظت از نسل پرندگان بومی و مهاجر باشد.
۲- معرفی فرهنگ و آیین های شکار و شکارگری می تواند یکی از جاذبه های مهم جغرافیای فرهنگی در استان گیلان، برای جذب گردشگران داخلی و خارجی محسوب شود.
۳- شکار پرندگان یکی از عوامل تاثیر گذار بر فرهنگ مردم استان گیلان بوده است.

در گذشته نه چندان دور شکار برای بسیاری از مردان گیلان زمین، به عنوان شغل دوم محسوب می شده است، به عبارت دیگر با توجه به فصلی بودن بخش کشاورزی در استان، به ویژه در رابطه با زراعت برنج، شکار حیوانات و پرندگان، راهی برای کسب درآمد و گذران زندگی مردم بوده است، چرا که با فروش آن در بازارهای سنتی و محلی، بسیاری از مایجتاج زندگی خود را تهیه می کردند. اما به مرور زمان با توسعه شهر نشینی، ابعاد اقتصادی آن برای مردم منطقه، کم رنگ تر شده و زمینه های ورزشی یا تفریحی شکار گسترش یافته است. به دنبال اثرات ناشی از تخریب محیط زیست و کاهش سطح جنگل و تالاب در استان، به تدریج ابعاد تفریحی یا ورزشی شکار نیز با محدودیت مواجه شده و بسیاری از آداب و سنن مربوط به شکار منسوخ گشته اند، لذا معرفی و شناساندن این فرهنگ در حوزه مردم شناسی طبیعی، برای ماندگاری و معرفی به نسل های آینده ضرورت یافته و انگیزه چنین پژوهشی را پدید آورده است.
هدف اصلی این کتاب بررسی آداب، رسوم و باورهای فرهنگی در مقوله شکار پرندگان است در این زمینه گروه تحقیق در نظر دارد با دخالت درحوزه مردم شناسی طبیعی در رابطه به مبحث شکار پرندگان، مواردی را به شرح ذیل مورد بررسی قرار دهند:

۱ – شیوه های سنتی شکار پرندگان
۲- شکارگاه های سنتی پرندگان شکار
۳ – قوانین و مقررات مربوط به شکار پرندگان
۴ - ابزار و لوازم مورد استفاده در شکار پرندگان
۵ - لباس و پوشش شکارچیان
۶– قواعد، رسوم، عادات و عرف مربوط به شکار پرندگان
۷- افسانه ها، ضرب المثل ها و ترانه های موجود در ارتباط با پرندگان شکار

۱ -۲- تعاریف و مفاهیم

۱-۲-۱- جغرافیای فرهنگی
جغرافیای فرهنگی موضوعات مرتبط با توزیع،چرا چیزها کجا هستند و (شیوه های ؛ مربوط به کنش؛ نظامهای زندگی؛ پرسشهای معنا؛ و مفاهیم قدرت را نشان می دهد. (اتیکنسون و همکاران، ۱۳۹۵) فرهنگ در زندگی ما نقش بسیار حیاتی ایفا می کند و شناخت یک جامعه یا گروه انسانی، تنها با شناخت آن ممکن است. دانش جغرافیای فرهنگی نیز در صدد شناخت فرهنگ و فضای جغرافیایی و تعامل این دو حوزه است. (لشکری تفرشی و همکاران ۱۳۹۵) جغرافیای فرهنگی می کوشد تا ویژگی های فرهنگی یک سرزمین و اثرات متقابل فرهنگ مادی و معنوی انسان و محیط زیست را در ارتباط با جغرافیای آن سرزمین کشف، بیان و تحلیل نماید. (پاملاشومر و همکاران،۱۳۹۲)
مردم شناختی: عبارت از شناخت آداب و اخلاق مردمان بوده و علمی است که انسان را در سلسله حیوانات مورد مطالعه قرار می دهد و از نِژادهای مختلف انسان، طرز زندگی آنان و وضعیت اجتماعی مردم کشورهای مختلف بحث می کند. (یعقوبی،۱۳۸۶، ص۱۵)
انسان فرهنگ، یعنی فضای زندگی انسانی، را می سازد و مردم شناختی، انسان را از منظر فرهنگ می نگرد. مردم شناختی رابطه انسان را با محیط زیست، با سایر انسان ها و نیز با ماورائ طبیعت، یعنی با آنچه که در ذهن او به جهانی ورای جهان خاکی مربوط می شود، مورد مطالعه قرار می دهد (اصلاح عربانی، ۱۳۸۴، ص۴۲۳).
شکار: هر حیوانی که آن را با تیر بزنند یا با دام بگیرند شکار گفته می شود (بهشتی، ۱۳۶۵ ، ص۶۵۳).
شکار عبارت است از تیر اندازی به پستانداران، پرندگان و خزندگان قابل شکار یا تعقیب کردن آنها به هر کیفیت و طریق. (شاحیدر، ۱۳۷۳، ص۹)
تعریف عملیاتی از شکار: عبارت است از تعقیب، کشتن و یا گرفتن حیوانات و پرندگان، که ممکن است به عنوان یک شغل یا ورزش و تفریح محسوب شود.
شکارچی: عنوان "شکارچی" در این تحقیق به افرادی تعلق گرفته، که از شکار به عنوان امرار معاش یا شغل دوم، بعد از شغل کشاورزی، ماهیگیری و یا هر شغل دیگری استفاده می کردند. به عبارت دیگر افرادی که برای تفریح و سرگرمی دست به شکار می زدند، مورد نظر قرار نگرفته اند.
وسیله شکار: وسیله شکار در واقع وسایلی است که به منظور شکار توسط انسان ساخته شده باشد مانند وسایل تیراندازی، تفنگ و انواع تور یا دام، و یا موجودات جاندار مانند پرندگان خانگی یا شکاری و یا سگ شکاری باشد، که شکار چی برای سهولت در امر شکار، از آن ها استفاده کرده و یا آن ها را به همین منظور تربیت کرده باشد.
ابزار شکار: ابزار شکار می تواند شامل انواع سنگ، چوب، اشیاء فلزی، غیر فلزی و یا پارچه ای و پلاستیکی مانند تشت، طناب، نخ، هسته میوه و یا هر چیزی باشد که به صورت طبیعی موجود بوده و یا آنکه با اصلاح و تغییر شکل در امر شکار یا به کار گرفتن وسایل شکار مورد استفاده قرار می گیرند.
آیین ها: رسم ها وروش های آدابی، که در زندگی فرهنگی مردم یک منطقه وجود دارد. (ملکیان، ۱۳۸۷، ص۷)
باور: یعنی اعتقاد، ایمان و عقیده افراد همان گونه که هستند. در واقع باور همان اندیشه و تفکری است که ما نسبت به مردم، جامعه و اشیا داریم و این اندیشه آن چنان قوی است که تغییر آن سخت است. مهم اینجاست که باورها به صورت ناخودآگاه بر رفتار و کنش ما تاثیر می گذارند. باورها ذره ذره از لحظه ای که توانایی تشخیص در فرد بروز می نماید، شکل می گیرند. باورها، مالک و فرمانده ی وجود ما و ایجاد کننده ی رفتارهای ما هستند. آن ها نادیدنی و لمس نشدنی اند و بیش تر به صورت ناخودآگاه عمل می کنند. در بسیاری از موارد، باورها با حقایق، مشابه و یکسان تلقی و تصور می شوند درحالی که حقایق، پدیده هایی هستند که اتفاق افتاده اند اما باورها، انواعی از تعمیم ها درباره ی مسائلی است که اتفاق خواهند افتاد.
افسانه: افسانه عبارت است از داستان های ساختگی در باره افراد یا قهرمانان و یا حتی موجودات و جانوان تخیلی، که به صورت شفاهی و یا مکتوب نسل به نسل منتقل شده باشد، برخی از افسانه ها ممکن است از یک واقعیت یا پدیده تاریخی ریشه گرفته باشد و با بزرگ نمایی و پردازش به یک افسانه تبدیل شده و در باور یا فرهنگی مدرم جای گرفته باشد.
حوزه فرهنگی گیلان: حوزه فرهنگی گیلان عبارت است از منطقه ای که ساکنان آن بیشترگیلک زبان بوده و شغل کشاورزی را پیشه خود قرار داده اند، این حوزه، از نظر تقسیمات سیاسی و اداری دارای ۱۶ شهرستان می باشد.



تقدیم به
خدایی که آفرید
جهان را، نبات را،حیوان را،انسان را، عقل را، علم را، معرفت را، عشق را و به کسانی که عشقشان را در وجودمان دمید.

مادر را، مقدسترین واژه ها در لغت نامه دل، پدر را، نمودی از بردبار ی و عطوفت همسررا، نشانه لطف الهی در زندگی و فرزندان، همراهان همیشگی و پشتوانه های زندگی

پیشگفتار

راز و رمز پویای علم و کشف معانی بدیع و تجلی جلوه های شهودی معرفت کیمیایی است که آسمان علم به برکت آن انسان دربند خاک را به معراج حضور می خواند.و چه خرم علمی که از چشمه ی معارف سیراب شود.
شکار جزو اولین نمودها بر تاریخ تمدن بشری است، تا آنجا که برخی نویسندگان معتقدند که عمر شکار به درازای عمر بشر است. از آثار تاریخی و باستانی باقی مانده از گذشته می توان به اهمیت شکار در عهد باستان از جمله ایران باستان پی برد. شغل اصلی بسیاری از اعراب در گذشته شکار بوده است و نخستین خلیفه شکارچی، پس از اسلام، یزیدبن معاویه بود که مجموعه ای از ابزار و ادوات شکار و تفریح را در قصر خود گردآوری نموده بود. بنا بر این شکارگری علاوه بر تامین امرار معاش، از سرگرمی های محبوب بسیاری از جوامع بوده و می تواند با توجه به ابعاد تفریحی، ورزشی و درآمدی از جنبه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی مورد بررسی و تعمق قرار گیرد.
در استان گیلان، شکار نیز مانند فعالیت کشاورزی، موجب پدید آمدن رفتار، فرهنگ و باورهای خاصی شده که موضوع اصلی این تحقیق را به خود اختصاص داده است، در پژوهش حاضر سعی بر آن بوده که با استفاده از منابع، مستندات و نقل قول های سینه به سینه، باورها و رفتار های مرتبط با امر شکار را به ویژه در ارتباط با پرندگان، به رشته تحریر در آوریم.
در راستای اهداف مذکور جمع آوری اطلاعات از دو طریق انجام شده است:
الف ـ روش اسنادی یا کتابخانه ای: به صورت مرور منابع ، اسناد و مدارک موجود در کتابخانه های عمومی استان و ادارات مرتبط به صورت فیش برداری و استفاده از آمار و جداول.
ب ـ عملیات میدانی: از طریق مشاهده مستقیم، مصاحبه، تهیه عکس و تصاویر که در نهایت، با جمع بندی، گروه بندی و تفسیر اطلاعات به دست آمده به نتیجه گیری پرداخته شده است.

کتاب حاضر بخشی از طرح پژوهشی با عنوان "مردم شناسی طبیعی (مرحله اول شکار پرندگان)" است که اینجانب به عنوان مجری طرح و مدیر پروژه به کارفرمایی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان در سال ۱۳۸۹ به تصویب شورای پژوهشی و در سال ۱۳۹۰ به پایان رسید.

این کتاب در پنج فصل به شرح ذیل تدوین گردیده است
فصل اول شامل: شامل تعاریف و مفاهیم مرتبط با آیین های شکار است.
فصل دوم ادبیات تحقیق: دیدگاهها و مبانی نظری شکار می باشد
فصل سوم به معرفی قلمرو تحقیق و موقعیت جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی منطقه مورد مطالعه پرداخته است.
فصل چهارم، کتاب را شامل: پرندگان شکار، مناطق شکار، قوانین شکار، وسایل و ابزار شکار، لباس شکار، روش ها و آیین های سنتی شکار، روش های استفاده از گوشت شکار، باورها و اعتقادات شکار، باورهای مربوط به پرندگان ، افسانه های مربوط به پرندگان، ترانه های مربوط به پرندگان و ضرب المثل های مربوط به پرندگان شکار می باشد.
فصل پنجم نیز نتیجه گیری و پیشنهادات است.
امید است با تدوین این کتاب ، ضمن معرفی و شناسایی هویت اصیل گیلان از منظر جغرافیای فرهنگی به جوانان این خطه، در زمینه معرفی یکی دیگر از جاذبه های طبیعی استان گام برداریم تا زمینه شکوفایی اقتصادی و توسعه پایدار در مناطق شمالی کشور فراهم آید.

دکترپری موسی پور میاندهی
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان
پاییز ۱۳۹۶

نظرات کاربران درباره کتاب جغرافیای فرهنگی مردم‌شناسی طبیعی شکار پرندگان