فیدیبو نماینده قانونی سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب اصول مواد و صنایع نساجی

کتاب اصول مواد و صنایع نساجی

نسخه الکترونیک کتاب اصول مواد و صنایع نساجی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۷,۲۰۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب اصول مواد و صنایع نساجی

مطالبی که در این کتاب خواهید خواند مختصرا به شرح زیر است: بخش اول تحت عنوان "الیاف نساجی و ریسندگی" حاوی ۵ فصل است در زمینه الیاف نساجی، ریسندگی الیاف استیپل، تولید نخ‌های فیلامنتی و خواص نخ‌ها. بخش دوم تحت عنوان " بافندگی تاری- پودی" حاوی ۵ فصل که در زمینه روش‌های طراحی، مقدمات، انواع بافت‌ها و ماشین­آلات بافندگی، بازرسی و کنترل کیفیت و مصارف پارچه‌های تاری- پودی می­باشد. بخش سوم تحت عنوان " بافندگی حلقوی" حاوی ۵ فصل می­باشد در زمینه روشهای طراحی، انواع ماشین­آلات، روش‌های بافت، بازرسی و کنترل کیفیت و مصارف پارچه‌های حلقوی پودی وحلقوی تاری. بخش چهارم تحت عنوان " تکمیل در نساجی" شامل فصلی است در زمینه مواد، روش‌ها و ماشین­آلات رنگرزی، چاپ و تکمیل.

ادامه...

بخشی از کتاب اصول مواد و صنایع نساجی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



بخش اول: الیاف نساجی و ریسندگی

فصل اول: کلیات الیاف نساجی و ریسندگی

۱-۱- مقدمه

محصولات نساجی مصارف روزانه فراوانی دارند. مصارف نهایی سنتی محصولات نساجی شامل پوشاک، منسوجات خانگی و مصارف صنعتی (منسوجات صنعتی) می­باشند. پوشاک شامل لباسهای جین، انواع شلوار، انواع پیراهن، انواع بلوز، البسه زیر، البسه رو و جوراب ها بوده، و منسوجات خانگی شامل ملحفه­ها، حوله­ها، پارچه های مبلی، انواع پرده­ها و فرش ها می­باشند. بیشترین تنوع از محصولات نساجی در بین منسوجات صنعتی دیده می­شود. از منسوجات صنعتی می­توان به جلیقه های ضدگلوله، رگ های مصنوعی، تسمه نقاله­ها و لایه های ویژه زیرسازی راه ها و بسترسازی مکان های رفت­ و آمد وسایط نقلیه ریلی و هوایی اشاره کرد.

۱- ۲- مراحل اصلی تولید در نساجی

تولید بیشتر محصولات نساجی، شامل مراحل تولید الیاف، تولید نخ، تولید یا تشکیل پارچه و رنگرزی و تکمیل می­شود. فرایندهای اصلی در صنعت نساجی در شکل ۱-۱ نشان داده شده است، با این حال ممکن است در تولید برخی از محصولات نساجی استثنائاتی وجود داشته باشد.



شکل ۱-۱- فرایندهای اصلی تولید در صنعت نساجی

رنگ و تکمیل­های شیمیایی می­توانند در جریان فرایندهای مختلف زنجیره تولید به مواد نساجی اضافه شوند.
الیاف بلوک ها یا واحدهای ساختمانی محصولات نساجی هستند. طول الیاف نسبت به عرض (یا ضخامت) آنها بسیار (بی نهایت) بلند می باشد. برای مثال، موی سر انسان یک لیف می باشد. این خاصیت از الیاف (نسبت زیاد طول نسبت به ضخات یا عرض) است که سبب انعطاف پذیری و سهولت در خم شدن و پیچش آنها می شود.

۱- ۳- الیاف نساجی

الیاف نساجی می توانند هم از مواد طبیعی و هم از مواد مصنوعی ساخته شوند (شکل ۱-۲). الیاف طبیعی، الیافی هستند که در طبیعت به شکل لیف وجود دارند. این الیاف می توانند از یکی از سه منشا گیاهی، حیوانی یا معدنی بدست آیند. اما، الیاف مصنوعی بصورت لیف در طبیعت وجود ندارند. الیاف مصنوعی بصورت مواد شیمیایی غیر لیفی در طبیعت یافت می شوند و برای مصارف نساجی باید به شکل لیف درآیند. در تولید الیاف مصنوعی انواع مختلفی از مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرند.



شکل ۱ -۲- دو منشا الیاف نساجی

۱- ۴- تولید نخ

نخ ها را می توان به دو دسته عمده نخ های ریسیده شده (Spun yarn) و نخ های فیلامنتی (filament yarn) تقسیم کرد (شکل ۱-۳).
نخ های ریسیده شده از تجمع الیاف کوتاه (staple fibers)ساخته می­شوند و استحکام بخشی این الیاف به وسیله تاب دادن آنها و در عملیات ریسندگی انجام می­شود. نخ های ریسیده شده هم از الیاف طبیعی و هم از الیاف فیلامنتی مصنوعی که بریده شده و بصورت الیاف کوتاه درآمده اند تولید می شوند. نخ های فیلامنت منحصراً از الیاف مصنوعی (فیلامنت های مصنوعی) تولید می شوند و برای ایجاد بعضی خواص در نخ های فیلامنتی، عملیات ویژه ای بر روی آنها انجام می شود. البته فقط یک نوع فیلامنت طبیعی وجود دارد که آن فیلامنت ابریشم است که از آن نخ ابریشم تولید می­شود.



شکل ۱-۳- انواع الیاف مورد استفاده در نساجی

نخ تولید شده (از هر نوع) می تواند براساس چهار ویژگی نمره، تاب، تعداد لاها (تک لا یا چندلا) و زیردست (texture) تقسیم بندی شود. نمره نخ نسبت طول به وزن نخ را نشان می دهد. در بعضی موارد این ویژگی نخ اندازه یا سایز نخ نامیده می شود که تا حدودی بستگی به ضخامت نخ دارد.
تاب سبب به هم فشردن الیاف کوتاه در نخ ریسیده شده و تشکیل ساختمان نخ و استحکام آن می شود. تاب نخ بر اساس جهت تاب و شدت تاب دسته بندی و بیان می شود. تاب نخ با دو جهت تاب راست یا "تاب S" و تاب چپ یا "تاب Z" مشخص می شود (شکل ۱-۴).



شکل ۱-۴- جهت های تاب نخ

شدت تاب نشان دهنده تعداد تاب در طول معینی از نخ می باشد. معمولاً شدت تاب را بر اساس تعداد تاب در طول یک اینچ (TPI) یا تعداد تاب در طول یک متر از نخ (TPM) بیان می کنند.
بعضی از مصارف نیازمند استفاده از نخ های بیش از یک رشته (یک لا) دارند. برای مثال، نخ های دوخت معمولاً از تابیدن چند نخ یک لا به همدیگر تولید می شوند. تعداد نخ های یک لا که به همدیگر تابیده می شوند و یک نخ چندلا را تشکیل می دهند، در واقع نشان دهنده تعداد لاهای نخ های چندلای حاصل می باشند. برای مثال، وقتی سه رشته از نخ های یک لا به هم تابیده می شوند، نخ حاصل، نخ سه لا نامیده می شود.
نخ های فیلامنتی عموماً بعد از اعمال فرایندهایی بصورت اصلاح شده و قابل مصرف درمی آیند. عملیات تکسچرایزینگ، فرایندی است که یک حالت فیزیکی و سطحی یا تکسچر ویژه ای در نخ فیلامنتی ایجاد می کند. این عملیات باعث افزایش حجم نخ و حجیم شدن آن گردیده و قابلیت پوشش نخ را افزایش می دهد. عملیات تکسچرایزینگ به روش های مختلفی مثل روش تاب مجازی، روش تیغه ای (knif-edge)، تجعد در جعبه تراکم (stuffer – box) و روش تجعد دنده ای می تواند انجام شود.
پرسش­های فصل یک
۱- فرش جزء کدامیک از گروه های منسوجات می باشد؟
الف) پوشاک
ب) منسوجات خانگی
ج) صنعتی
د) همه موارد

۲- کدامیک از موارد زیر معمولاً اولین فرایند از تولید در صنعت نساجی می باشد؟
الف) تولید نخ
ب) تولید الیاف
ج) تولید پارچه
د) رنگرزی و تکمیل

۳- نخی که از تابیدن چند رشته نخ حاصل می شود چه نام دارد؟
الف) نمره
ب) تکسچرایزینگ
ج) چندلا
د) درجه

۴- کدامیک از عبارات زیر در خصوص تکسچرایزینگ صحیح نمی باشد؟
الف) تکسچرایزینگ سبب افزایش حجم نخ های فیلامنتی می شود.
ب) تکسچرایزینگ به روش های مختلفی امکان پذیر است.
ج) تکسچرایزینگ سبب افزایش قابلیت پوشش نخ می شود.
د) معمولاً فیلامنت ها قبل از تولید الیاف تکسچره می شوند.

۵- کدامیک از عبارات زیر صحیح نیستند؟
الف) نخ های ریسیده شده (spun yarn) از تاب دادن فیلامنت ها برای فشردن آنها به یکدیگر تولید می شوند.
ب) نخ ها می توانند به دو دسته نخ های فیلامنتی و نخ های ریسیده شده تقسیم شوند.
ج) نخ های ریسیده شده می توانند از فیلامنت های بریده شده تولید شوند.
د) نخ های ریسیده شده می توانند از الیاف طبیعی تولید شوند.

پیشگفتار

صنایع نساجی از نظر مواد، روش های تولید، ماشین آلات و تجهیزات تولید، محصولات و زمینه های مصارف منسوجات و محصولات تولیدی و همچنین پراکندگی جغرافیایی بسیار گسترده بوده و این صنایع از جهات گوناگون بطور پیوسته در حال توسعه می­باشند.
الیاف که مواد اولیه صنایع نساجی هستند از منابع مختلف می­توانند بدست آیند یا به صورت مصنوعی ساخته یا تولید شوند. منابع الیاف طبیعی محدود هستند، از اینرو و با توجه به روند رو به رشد جمعیت و اختصاص زمین های زیر کشت گیاهان صنعتی به گیاهان غذایی نظیر غلات و همچنین برای دست یابی به ویژگیهای مخصوص برای الیاف نساجی، پژوهشگران مبادرت به تحقیق در زمینه تولید الیاف مصنوعی کرده و در نهایت این تحقیقات منجر به تولید انواع الیاف مصنوعی توسط صنایع تولید الیاف نساجی شده است.
بی­شک، اولین مصارف منسوجات در تهیه پوشاک، البسه و منسوجات خانگی بوده است. رفتار و خواص ویژه منسوجات، یعنی انواع نخ ها، پارچه­ها و لایه­های ساخته شده از الیاف سبب شده است که امروزه منسوجات کاربردهای فراوانی در صنایع دیگر و مصارفی غیر از تولید لباس، پوشاک و منسوجات خانگی داشته باشند.
از مصارف غیرپوشاکی و غیرخانگی منسوجات می­توان به پارچه های بادبان های دریانوردی، روکش صندلی اتومبیل، پارچه های ویژه زیرسازی راه و راه­آهن، پارچه های مورد مصرف در پزشکی و جراحی، انواع ژئوتکستایل ها، پارچه های ویژه سایبان و چادرهای صحرایی اشاره کرد. یکی از ویژگیهای مهم منسوجات و محصولات صنایع نساجی عمومیت داشتن مصرف محصولات این صنایع می باشد. چون منسوجات در همه زمان ها و مکان ها و برای همه افراد و کلیه صنایع، کاربرد داشته و در بعضی مصارف عملکرد ویژه منسوجات سبب استفاده از آنها می­شود بطوریکه هیچ ماده یا ساختمانی به غیر از منسوجات قابلیت استفاده در آن مصارف را ندارد.
بنا به گستردگی زمینه های مواد، صنایع، روشهای تولید و مصارف منسوجات و همچنین فراگیر بودن محصولات صنایع نساجی، آموزش و تربیت متخصصان در سطوح مختلف حرفه­ای و علمی و همچنین کسب دانش علمی و تخصصی برای افراد شاغل در حوزه­های مختلف مواد و صنایع نساجی ضروری است.
در راستای سیاستهای آموزش عالی کشور مقاطع و شاخه­های مختلف در زمینه علوم و تکنولوژی نساجی و در قالب مهندسی نساجی در دانشگاهها دایر بوده و دانشجویان زیادی در این مقاطع و شاخه­ها همه ساله جذب دانشگاهها یا از آنها فارغ­التحصیل می­شوند و بر این اساس،دروس مختلفی برای تدریس در مقاطع و شاخه­های مهندسی نساجی تعریف شده و تدریس می­شوند. متناسب با دروس شاخه­های مهندسی نساجی یا فرایندهای مختلف در صنایع نساجی بعضا کتابهایی نیز نوشته یا ترجمه و چاپ و منتشر شده است.
اما رشته­های نساجی یا منسوب به نساجی و منسوجات، مثل رشته­های طراحی پارچه و پوشاک، مشاغل و حرف مرتبط با نساجی و منسوجات نظیر بازرگانی و تجارت پارچه و منسوجات و طراحی و قداندای انواع پوشاک و دوخت و دوز منسوجات، مشاغلی در کارخانجات و واحدهای تولیدی نساجی و مدیریت ها و سرپرستی ها در سطوح مختلف واحدهای صنعتی نساجی وجود دارند که افراد شاغل در آنها لزوما در زمینه شاخه­های مهندسی نساجی تحصیل نکرده و/یا تخصص ندارند. از طرفی فارغ­التحصیلان شاخه­های مختلف رشته مهندسی نساجی اطلاعاتی در زمینه شاخه­های غیر تخصصی خود نداشته یا اطلاعات آنان در حد یک مهندس حرفه­ای نیست. از اینرو، ضروری بود مطالبی مناسب و متناسب افراد و مشاغل فوق در زمینه مواد، روشها، ماشین­آلات، منسوجات و محصولات نساجی تهیه و در قالب کتابی تدوین و چاپ و منتشر گردد. لذا این کتاب تحت عنوان" اصول مواد و صنایع نساجی" و در قالب ۴ بخش و ۱۶ فصل که در برگیرنده همه مطالب در زمینه مواد و صنایع نساجی می­باشد تدوین شده است. مطالبی که در این کتاب خواهید خواند مختصرا به شرح زیر است:
بخش اول تحت عنوان "الیاف نساجی و ریسندگی" حاوی ۵ فصل است در زمینه الیاف نساجی، ریسندگی الیاف استیپل، تولید نخ های فیلامنتی و خواص نخ ها.
بخش دوم تحت عنوان " بافندگی تاری- پودی" حاوی ۵ فصل که در زمینه روش های طراحی، مقدمات، انواع بافت ها و ماشین­آلات بافندگی، بازرسی و کنترل کیفیت و مصارف پارچه های تاری- پودی می­باشد.
بخش سوم تحت عنوان " بافندگی حلقوی" حاوی ۵ فصل می­باشد در زمینه روشهای طراحی، انواع ماشین­آلات، روش های بافت، بازرسی و کنترل کیفیت و مصارف پارچه های حلقوی پودی وحلقوی تاری.
بخش چهارم تحت عنوان " تکمیل در نساجی" شامل فصلی است در زمینه مواد، روش ها و ماشین­آلات رنگرزی، چاپ و تکمیل.
واژه­ها، لغات و اصطلاحات انگلیسی متناسب با مطالب این کتاب جمع­آوری شده و در قالب واژه­نامه­ای انگلیسی- فارسی در آخر کتاب گنجانده شده است که برای یادگیری و تطابق اصطلاحات فارسی و انگلیسی بسیار مفید می­باشد.
لازم می­دانم از خانم فاطمه کاظمی­آبجهان که عهده­دار حروفچینی و صفحه­آرایی این کتاب بودند تشکر و قدردانی نمایم.

میررضا طاهری اطاقسرا
تهران- دوم اسفند ۱۳۹۴

نظرات کاربران درباره کتاب اصول مواد و صنایع نساجی