فیدیبو نماینده قانونی سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب منطقه خلاق و پایداری

کتاب منطقه خلاق و پایداری
نگاهی به شکل‌گیری عملی،

نسخه الکترونیک کتاب منطقه خلاق و پایداری به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب منطقه خلاق و پایداری

کتاب منطقه خلاق و پایداری (نگاهی به شکل‌گیری عملی)، به عنوان یک کتاب خوب در زمینه برنامه‌ریزی منطقه‌ای و نگاهی متفاوت به روند شکل‌گیری منطقه با توجه به مشکلات موجود دارد. با توجه به این که برنامه‌ریزی منطقه‌ای در کشور ایران با مشکلات زیادی روبرو است، این دیدگاه که خلاقیت بتواند موجب برطرف کردن مشکلات موجود شود بسیار مهم خواهد شد. در این کتاب که با بکارگیری مولفه‌های خلاقیت در جهت بهبود مشکلات زیست‌محیطی مطرح شده است، یک گام بلند و کاربردی به سمت پایداری برداشته شده است. کلیات کتاب فوق دارای چارچوب منظم نظری و عملی بوده که برای درک بهتر موضوع در قالب یک محیط واقعی ارائه می‌شود که می تواند سبب الگوبرداری برای مسائل مشابه باشد. چارچوب منظم نظری و استفاده از منابع معتبر و جدید و بیان ساده آن می‌تواند از نکات مثبت کتاب باشد.

ادامه...
  • ناشر سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 4.87 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۰۶ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب منطقه خلاق و پایداری

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

پیشگفتار

کتاب منطقه خلاق و پایداری (نگاهی به شکل گیری عملی)، با در نظر گرفتن تئوری های منطقه خلاق و پایداری اقدام به ارائه چارچوبی روشن، می نماید. این کتاب با تکیه اصلی به دیدگاه منطقه خلاق، نگاهی به شکل گیری آن در عمل دارد. از این رو در این کتاب علاوه بر نظریه ها، تعاریف، مفاهیم و نمونه های جهانی، به مطالعه و بررسی یک نمونه موردی در داخل ایران نیز پرداخته می شود. این اقدام برای روشن تر شدن حوزه شناخت شناسی از نظریه های به کاربرد شده صورت می گیرد. تا با نگاهی به نمونه ای ملموس از توان سنجی و امکان سنجی شکل گیری منطقه خلاق در داخل ایران دیدی نو به سمت این نوع برنامه ریزی در آینده شود. امیدوارم این کتاب بتواند به سوالات ذهنی شما در حوزه منطقه خلاق و برنامه ریزی منطقه ای پاسخ خوبی بدهد.

با تشکر- احسان درستکار
۱۳۹۶

فصل اول: منطقه خلاق

منطقه

با اینکه همه نگرش گرایان توسعه منطقه ای مایلند به درک فرآیند رشد و رکود منطقه ای فایق آیند، جای تعجب است که توافق اندکی در بین نگرش گرایان در مورد اینکه مناطق چگونه باید تعریف شوند، وجود دارد. فرض برخی نگرش گرایان صرفاً مبتنی بر دلیل مقدم موجودیت یک نهاد اقتصادی و جغرافیایی منسجم که منطقه نامیده می شود، می باشد، در حالی که، دیگران فرضیه خود را مبتنی بر تعریف های آشکار تر قرار می دهند. چند عدد از رویکردهای رایج تر به تعریف منطقه ها در زیر مورد بررسی قرار گرفته اند.
کریستالر(۱) (۱۹۳۳) و لوش(۲) (۱۹۵۴) یک رویکرد ابتدایی برای تعریف یک منطقه ارائه می کنند. در تئوری مکان مرکزی کریستالر و لوش، مناطق به عنوان سیستم های سلسله مراتبی مکان ها یا شهرهای مرکزی تعریف شده اند. هر منطقه دارای تعداد اندکی شهرستان های مرتبه بالاتر بزرگ و تعداد زیادی شهرستان های مرتبه پایین تر کوچک تر می باشد. رتبه یک شهرستان توسط تنوع کالاهایی که ارائه می کند تعیین می شود، که متقابلاً توسط اندازه نسبی بازارها برای کالاهای گوناگون تعیین می شود. چنین فرض شده که شهرستان ها کالا از شهرستان های رتبه بالاتر وارد و به شهرهای رتبه پایین تر صادر می کنند و با شهرهای هم رتبه فعل و انفعال ندارند. یکی از محدودیت های این تعریف سودمندی آن فقط به عنوان راهی برای تعیین ساختار مکانی مناطقی که دارای شرکت های بازاری (برخلاف شرکت های تولیدی) هستند، می باشد (Adedeji, ۲۰۱۱).



تصویر ۱: تئوری ارائه شده توسط کریستالر (۱۹۳۳)، ماخذ: (A Quantum City, ۲۰۱۵) (۳)

یک رویکرد رایج تر در بین تئوریسین های اخیر تعریف منطقه بر حسب یک بازار کار به هم وابسته مکانی یا "گره ای" بوده. بنابر اظهارات هوور(۴) و جیاراتانی(۵) (۱۹۸۵)، مناطق گره ای دارای دو ویژگی می باشند: (۱) یکپارچگی عملکرد درونی آنها به حدی است که جریان های نیروی کار، سرمایه، یا کالای درون خود منطقه رایج تر هستند تا با منطقه دیگر، و (۲) درون منطقه، فعالیت ها به سوی یک نقطه یا گره گرایش دارند، جائی که تسلط یا رتبه گره بر ناحیه پیرامونی مجاور مسلم دانسته شده. بنابراین، تعاریف و مفاهیم مختلفی از مفهوم منطقه توسط افراد مشخص ارائه شده است (Dawkins, ۲۰۰۳). در واقع به دلیل تعدد تعاریف از منطقه نمی توان یک مفهوم واحد از منطقه را ارائه نمود. به همین دلیل فیشر(۶) و وست(۷) این تعاریف را به دو بخش تعریف ذهنی و تعریف عینی تقسیم کرده اند: تعریف ذهنی سعی می کند ماهیت منطقه را از نظر ویژگی های ذهنی نظیر خانه، همسایگی و سایر مکان هایی که فرد در آن فعالیت و عمل می کند، مشخص نماید. در این جا با قبول کشور به عنوان یک منطقه اقتصادی، منطقه به صورت یک پدیده ذهنی تلقی شده و کشور را به قسمت های مختلف تقسیم می کنند. در حالی که در تعریف عینی، برای منطقه یک هویت مستقل قائل می شوند(Fisher ۱۹۶۹; West ۱۹۹۶). عده ای نیز مانند زیولکوویسکی(۸) منطقه را به عنوان گروهی از مردم که با همدیگر در یک محدوده خاص و تحت شرایط به هم پیوسته که به صورت خردمندانه با همدیگر روابط متقابل دارند تعریف می کند. بر مبنای این تعریف منطقه یک پدیده اجتماعی بدون مرز ثابت تلقی می گردد. در واقع منطقه منعطف بوده و به نسبت و خواسته ما از سطح سرزمین قابل تغییر و تامیم است.

برنامه ریزی

در دهه اول قرن بیست و یکم، اهداف و ماهیت برنامه ریزی مورد بحث و مجادله بوده است. این مسئله در سراسر قرن گذشته مشهود بوده و انتظار می رود که این روند در دهه های بعدی نیز ادامه داشته باشد. لذا لازم است تا قبل از آنکه سایر نکات منطقه و منطقه خلاق بیان گردد به تعریف درست و واحدی رد خصوص برنامه ریزی دست یابیم. این یک حقیقت است که برنامه ریزی شهری یک علم نیست، یعنی یک میدان تحلیلی، بلکه یک شیوه است، یعنی یک میدان کاربردی، که ارتباط جدایی ناپذیر با حوزه سیاسی دارد (Lagopoulos, ۲۰۰۹: ۱۳۵). پچی هیلی(۹) (۱۹۹۶) اشاره می کند، در طی پنجاه سال گذشته، دو گرایش عمده مشخصه تاریخ برنامه ریزی شهری و کشوری بوده اند. از یک سو، یک گرایش به سوی مرکز گرایی و غیر- سیاسی کردن تصمیم گیری و همچنین افزایش نقش و قدرت متخصصین فنی در کار بوده. و از سوی دیگر، درخواست هایی برای مشارکت در تصمیم گیری، تقاضا برای پاسخگویی از سوی سیاستمداران و مسئولین محلی و افزایش انتقاد از تخصص فنی وجود داشته. این دو گرایش که تفاوت بسیار با یکدیگر دارند، به عنوان رویکردهای بالا به پایین و پایین به بالا برنامه ریزی نامگذاری شده اند (Murray et al.، ۲۰۰۹: ۴۴۴).
برنامه ریزی همیشه بین شیوه های کنترل فیزیکی یا کاربری اراضی و مجموعه گسترده تری از فعالیت ها با هدف هدایت آینده مکان ها یا قلمروهای منطقه ای در نوسان بوده است (کلانتری و همکاران، ۱۳۹۱: ۵۴). بنابراین، برنامه ریزی همواره جهت گیری آینده نگری داشته و به طور عمیق به روابط اهداف و تصمیمات همه جانبه توجه دارد که گاهاً با رویکرد های مجزا در مناطق متفاوت نمایانگر می شوند.

منطقه بندی(۱۰)

تقسیم یک سرزمین به مناطق مشخص با مرزهای معین را منطقه بندی می گویند. منطقه بندی با توجه به هدف مورد نظر بر اساس شاخص یا شاخص هایی انجام می گیرد که بتواند هدف اصلی را تحقق بخشد. مرزهای سیاسی و اداری، معیارهای طبیعی، ویژگی های اقتصادی، شرایط اجتماعی و الگوهای فرهنگی معیارهایی هستند که بر اساس آنها شاخص های منطقه بندی تدوین و به اجراء گذاشته می شوند (کلانتری و همکاران، ۱۳۹۱: ۱۶).



نقشه ۱: نمونه ای از منطقه بندی در ایالات آمریکا، ۲۰۱۵. ماخذ: http: //www. mercersburg. org

به عنوان مثال یک نمونه (نقشه ۱)(۱۱) از منطقه بندی در ایالات آمریکا را ملاحظه می فرمایید. منطقه بندی به نسبت شرایط و معیارهای مد نظر در سرزمین قابل سطح بندی بوده و می تواند شکلی متفاوت به نسبت مقیاس سرزمین از خود نشان دهد. به عبارت دیگر، در شاخص فرهنگی در پهنه سرزمین شاهد یک نوع منطقه بندی باشیم و در شاخص اقتصادی در همان پهنه شاهد یک نوع دیگر از منطقه بندی باشیم.

خلاق

شاخه خلاق بسیار مفهوم گسترده ای را در بر می گیرد چون در هر حوزه و رشته ای خلاق و خلاقیت برداشتی جدید دارد. در حوزه های اجتماعی با تغییرات الگویی تا در حوزه های کالبدی و ساختاری در شهر و منطقه با اعمال سیاست ها و فرهنگ های جدید قابل مشاهده است. نکته ای که مفهوم خلاق را در شاخه ها و حوزه های مختلف متمایز می کند، تفکر خلاق یا همان ذهن خلاق می باشد که سرچشمه ی تمامی ایده ها و رفتارهای برتر جدید و نو می باشد. همه افراد به طور یکسان خلاق نمی باشند، تعریف سنتی روانشناختی از خلاق و خلاقیت شامل دو قسمت؛ اصالت و کاربردی بودن می باشد. شما نمی توانید خلاق باشید مگر در صورتی که چیزی بیاورید که در گذشته انجام نشده است. در اداره ثبت اختراعات آمریکا یک معیار سومی مشخص در تصویب حق مالکیت معنوی می باشد که برای محصولات و ایده های پدید آمده مخترعان خلاقیت وجود دارد، این ایده خلاق به طور آشکار نباید گسترش چیزی باشد که در حال حاضر وجود دارد(۱۲).

خلاقیت

خلاقیت بدلیل کمک به فائق آمدن بر مشکلات پیچیده، تضمین رضایت در زندگی و بهبود پیشرفت حرفه ای، توانایی مهمی در فرآیند یادگیری- آموزشی به حساب می آید. خلاقیت ترکیبی از ایده های مانوس(۱۳) در روش های نامانوس شامل اکتشاف و گاهی اقات تحول فضاهای مفهومی در اذهان مردم می باشد (Boden, ۲۰۰۴: xi). خلاقیت توانایی است که می تواند خود را در هر قسمت از زندگی انسان نشان دهد و در هر سطح وجود داشته باشد. از زندگی روزمره گرفته تا مطالعات علمی. این فرآیند کلی است که باعث ایجاد شاهکارهایی در حوزه هنری می شود و همچنین یک نگرش و سبک رفتاری است. 
(San, ۱۹۹۳) همان طور که (David Bohm (۱۹۹۸ آن را در کتاب خود با نام "درباره خلاقیت" این گونه توصیف می کند، "به عقیده من توصیف آن (خلاقیت) دشوار است، خلاقیت در رشته های مختلف نمود متفاوتی دارد، خلاقیت در حوزه آموزش تحت عنوان "کشف"، در دنیای تجارت به عنوان "ابتکار"، در حوزه ریاضیات تحت عنوان "حل مسئله"، در حوزه موسیقی تحت عنوان "اجرا" یا "قطعه" توصیف می شود (Reid & Petocz, ۲۰۰۴).
خلاقیت یکی از مهارت های مهمی است که در همه افراد کم و بیش وجود دارد، از جنبه اجتماعی شرط مهمی به حساب می آید، به علاوه در حل مشکلات پیچیده زندگی، ایجاد رضایت از زندگی و خود شناسی نیز نقش دارد. این حقیقتی انکار ناپذیر است که کشفیات خلاقانه جایگاه مهمی در پیشرفت های یک اجتماع دارند. خلاقیت می تواند راه حل تبدیل هنر به زندگی، یک راه جدید برای تفکر کردن، همچنین به عنوان یک خط مشی از سیاست گذاران و برنامه ریزان منطقه ای، مقامات شهری و حتی صاحبان صنایع می باشد (Vickery, ۲۰۱۱: ۱).
پژوهشگران که خلاقیت را مفهومی می دانند که باید حداقل از چهار بعد بررسی شود، اظهار داشتند که خلاقیت زمانی می تواند مفهومی یکپارچه داشته باشد که هر چهار بعد آن یعنی فرد خلاق، فرآیند خلاق، محصول خلاق و عامل موثر خلاق کاملا مشخص شوند (تصویر ۲) (Woodman & Schoenfold ۱۹۸۹، Money ۱۹۶۳, Mackinnnon ۱۹۷۰).



تصویر ۲: ابعاد خلاقیت؛ ماخذ: Woodman & Schoenfold ۱۹۸۹، Money ۱۹۶۳, Mackinnnon ۱۹۷۰

خلاقیت برای اثبات خود به قدرتی تبدیل می شود که باید هنگام برخورد با موقعیت مناسب در فرد وجود داشته باشد، و در هر فرد کم و بیش وجود دارد، خواه هنرمند، خواه دانشمند باشد (Rouquette, ۱۹۹۲). برخی پژوهشگران خلاقیت را یک فرآیند می دانند.

نظرات کاربران درباره کتاب منطقه خلاق و پایداری