فیدیبو نماینده قانونی سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب منظر صوتی شهر

کتاب منظر صوتی شهر
تعاریف، مدل، نمونه آزمایشی

نسخه الکترونیک کتاب منظر صوتی شهر به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب منظر صوتی شهر

«منظر صوتی» در حوزه‌های دانش گوناگون تعابیر بعضاً متفاوتی دارد. در موسیقی به قطعه‌ای اطلاق می‌گردد که خود ترکیبی از اصوات موسیقایی است. در اکولوژی به آوایی از طبیعت بکر شامل صدای جانداران، باد، باران و... که در محیط‌های طبیعی جریان دارد اطلاق می‌گردد. برای برنامه‌ریزان منظر صوتی با سر و صدا و آلودگی‌های صوتی همراه است و تلقی طراحان محیط و منظر شهری مجموعه اصواتی است که بازگوکننده زندگی شهر در بستر طبیعی آن است. منظر صوتی با تاثیرات احساسی که ایجاد می کنند سبب می‌شوند تا درک ما از محیط شهری «مطلوب» یا «نامطلوب» باشد. با این حال این موضوع کمتر در برنامه‌ریزی و طراحی شهری مورد توجه قرار می‌گیرد و عمده مطلوبیت‌های محیط شهری از قبیل خوانایی، زیبایی و اصالت با ابعاد بصری محیط مورد قضاوت و ارزیابی قرار می‌گیرد. در حالی که برای ایجاد یک محیط شهری مطلوب نیازمند ترکیب اصوات لذت‌بخشی، آرامش بخشی و هویت‌دهنده از محیط طبیعی و محیط اجتماعی هستیم. این کتاب تلاشی است در جهت معرفی جنبه‌های متفاوت منظر صوتی و تاثیرات آن در درک محیط و کاربرد آن در طراحی مناظر شهری که می‌تواند راه گشا برای مطالعات آتی این حوزه از منظرسازی باشد. این کتاب می‌تواند منبع مفیدی برای طراحان محیط شهر، برنامه‌ریزان طراحان شهر، معماران منظر و همه آنهایی باشد که به منظر صوتی شهرشان اهمیت می‌دهند.

ادامه...
  • ناشر سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 4.95 مگابایت
  • تعداد صفحات ۹۶ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب منظر صوتی شهر

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

پیشگفتار

در تهیه و جمع آوری این کتاب از منابع و مآخذ مختلفی استفاده شده است که حتی الامکان سعی شد تا از منابع بروز و معتبر استفاده گردد. از طرفی در این کتاب به صورت اختصاصی به یک نمونه آزمایشی پرداخته شده است و مطالب ارائه شده در این کتاب بر روی نمونه فوق پیاده سازی شده است، تا درک بهتر و اجرایی بودن مطالب ارائه شده در این کتاب مورد آزمایش و امتحان قرار بگیرد. این کتاب سعی دارد تا به مقوله رفاه و ارتقاء کیفیت فضاهای شهری و کاربران از این فضاها بپردازد و بتواند این مقوله را به صورت مشخص دنبال و به مواردی همچون صدا که در فضای شهری نقش مهمی دارد اشاره کند. این کتاب از ابتدا یک چارچوب مشخص را تعیین و دنبال می کند که از تعاریف و مفاهیم پایه و اساسی شروع شده و با ارائه تجارب و مدل های این حوزه ادامه پیدا خواهد کرد و در پایان با آزمایش یک نمونه فضای شهری در تهران در یک فرآیند کاملا علمی پایان می یابد. امید است که کتاب فوق راه گشا در هر چه بهتر ساختن فضاهای شهری در ایران گردد. جا دارد که از تمامی اساتید و دوستانی که ما را در جمع آوری این کتاب هدایت کرده اند تشکر و قدردانی کنیم.

فصل اول: تعاریف، مفاهیم و تجارب

۱-۱- مقدمه

در این فصل به بررسی تعاریف، مفاهیم و تجارب جهانی پرداخته خواهد شد. بدین منظور در ابتدا به ارائه تعاریف و مفاهیم پایه در خصوص ماهیت صدا، ادراک شنیداری و منظرصوتی پرداخته شده است، سپس دیدگاه­ها و نظریه­ها، مدل­ها و روش های متعدد ارزیابی مناظر صوتی ارائه می گردد. در نهایت یافته­های حاصل از مطالعات انجام شده در سایر کشورها تحت عنوان تجارب جهانی بررسی خواهند شد.



نمودار ۱- گردش کار

۱- ۲- تعاریف و مفاهیم پایه

هدف از مطالب ارائه شده در این بخش اشنایی با مفاهیم پایه به کار رفته، به منظور درک بهتر مطالب و امکان شناخت و اشنایی با مباحث به شیوه­ای عمیق­تر و گسترده­تر می باشد.

۱-۲-۱- تعریف صدا(۱)

ماهیت صدا، شاخه ای از علم فیزیک است که با انعکاس و کیفیت صدارسانی سروکار دارد. یک جسم در حال ارتعاش، حالت ناپایدار موجی شکلی در محیط پیرامون خود که «فراگیره» نامیده می شود پدید می آورد. این امواج هر چه از منبع انتشار دورتر می گردند، انرژی آنها توسط فراگیره جذب و به تدریج از بین می روند. بنابراین، پدیده ای احساسی که توسط یک ارتعاش، گوش انسان را تحریک می نماید، صوت یا صدا نامیده شده و فضایی که در آن این پدیده رخ می دهد، میدان اکوستیکی نامیده می شود (قیابکلو،۱۳۸۹: ۱).
در واقع صوت توسط اختلاف فشار موجود در هوا ایجاد می شود. علاوه بر آن، دو مورد منابع ارتعاشی موجود در هوا و اغتشاش در مایعات، گازها و جامدات نیز باعث تولید صوت می شوند. سرعت صوت بستگی به مشخصات فیزیکی سیالی دارد که صوت در آن انتشار یافته و مستقل از تغییرات فشار آن است (عباس پور،۱۳۷۱: ۷).
از نظر اهمیتی که آکوستیک یا علم صدا دارا می باشد می توان انتظار داشت که این موضوع در تاریخ علوم فیزیک جزو مطالب اساسی به شمار رفته باشد، در صورتی که چنین چیزی نیست، زیرا در قبال تاریخ سایر علوم، تاریخ آکوستیک قسمت از قلم افتاده و مهجوری بیش نیست. یکی از دلایل این مهجوریت تاریخی این است که نظریه اساسی اصلی راجع به انتشار و اخذ صوت از زمانهای بسیار قدیم در تحولات فکر بشری پیدا شده و اسلوب این فکر همان است که امروزه مورد قبول ماست.
شافر(۲) (۱۹۷۷) صداها را به این صورت تعریف می کند: نوت های اصلی یا کلیدی(۳)، صداهای پس زمینه(۴) و صداهای برجسته یا نشانه های صوتی(۵). نت های کلیدی همچون نمونه آن در موسیقی هستند. یعنی نت های که تنالیته بنیادی ترکیب (آهنگ) را می سازند و موسیقی در حول آن شکل می گیرد. صداهای پس زمینه که سیگنال هم نامیده می شوند، وظیفه جلب توجه را دارند. صداهایی که منحصراً به وسیله اجتماع و بیننده های آن مورد توجه قرار می گیرند، نشانه های صوتی خوانده می شوند؛ همچون نشانه ها در منظر بصری(۶). صداهایی که به صورت خاص توسط یک اجتماع و بازدیدکنندگانش در نظر گرفته می شود، نشانه های صوتی نامیده می شوند.
نمونه های طبیعی نشانه های صوتی، شامل صدای آب، چشمه ها، آبشارها و صدای باد و نمونه های فرهنگی شامل زنگ های متمایز همچون زنگ کلیسا و صداهای فعالیت های سنتی و فستیوال ها می باشد (kang and zhang,۲۰۰۷:p۷۲).
درون هر محیطی، غالبا یک تراز صدای محیطی و پس زمینه وجود دارد. تراز این صدا بستگی به فعالیت های درون و اغلب خارج از فضا دارد. یکی از مهمترین دلایل کاهش نسبت پیام به صدای ناخواسته که شنونده را مجبور به تمرکز بیشتر می نماید، وجود همین صدای زمینه است که برخی اوقات بر صدای سخنرانی چیره می شود. هنگامی که گوش در معرض دو یا چند صدای مختلف قرار می گیرد ممکن است یکی از صداها صدای دیگر را پوشش دهد، در این حالت صدای پوشش گرفته شنیده نمی شود یا فقط درصورت دقت و تمرکز شنونده شنیده می شود. در این صورت منحنی آستانه شنوایی در حضور صدای پوشش دهنده جابجا شده است و میزان این جابجایی به محدوده فرکانس دو صدا بستگی دارد (قیابکلو،۱۳۸۹: ۱۴۰). فرکانس ۱۰ تا ۲۰۰۰۰ (ناصری،۱۳۸۶: ۱۵۲) یا شدت صوت ۰ تا ۱۶۵ دسی بل(۷) (قریب، ۱۳۸۳: ۱۴۸) دامنه شنوایی ماست.

۱- ۲- ۲- شدت صوت

شدت صوت، یکی از مشخصه های امواج صوتی می باشد. شدت، یک ویژگی فیزیکی صدا است که بیشترین قرابت را با تجربه روانشناختی رسایی دارد و با یک مقیاس لگاریتمی در دسی بل (db اندازه گیری می شود. افزایش سه دسی بل شدت صدایی را که ما می شنویم دو برابر می کند (مک اندرو،۱۳۹۳: ۹۵).
شدت صوت یا بلندی، میزان فشار بر آستانه شنوایی(۸) است که معمولا شدت سروصدا را بر حسب واحد فشارصوتی یا بر حسب وات بر سانتی متر مربع تعیین می کنند. ولی چون بکار بردن این واحدها مشکل می باشد برای تسهیل امر در عمل از واحد دسی بل استفاده می شود که معادل یک دهم بل است. از نظر محاسبه دسی بل با لگاریتم شدت صوت بر حسب وات بر سانتی متر مربع متناسب می باشد و در حقیقت معادل کمترین مقدار انرژی است که گوش قادر به درک و شنیدن آن است (پاکزاد،۱۳۹۳: ۸۰).
بر اساس مطالعات انجام شده اصواتی که شدت آنها بین ۵۵-۳۵ دسی بل هستند، تقریبا صداهای طبیعی می باشد که برای انسان آزاردهنده نمی باشد و به نظر صدای عادی و معمولی می آید. همچنین حد قابل تحمل سروصدا در کار فکری ۷۵ دسی بل و در کار غیرفکری ۸۵ دسی بل پیشنهاد گردیده است. علی رغم این تغییرات باید توجه داشت که بسته به نوع فضا و توقعاتی که از آن داریم، نوع و میزان صداهای قابل تحمل در فضا می تواند متفاوت باشد. غالبا در یک میدان محلی توقع آرامش و سروصدای کم داریم، در حالی که در یک میدان شهری وجود صداهای متنوع، مطلوب تر خواهد بود (پاکزاد،۱۳۹۳: ۸۰).

۱- ۲- ۳- منابع صوتی

مردم واکنش های احساسی به محیط ساخته شده نشان می دهند و محیط صوتی یکی از مهمترین عوامل موثر در تجربه مردم از تجربه مکان ها می باشد.
منابع صدا در یک فضای باز شهری را می توان در دو بخش در نظر گرفت که شامل صداهای فعال و صداهای منفعل می باشند. صداهای فعال با صداهای فعالیت ها در فضا ارتباط می یابند، همانند رقص گروهی، و صداهای منفعل با صداهای عناصر منظر صوتی همانند فواره ها ارتباط می یابند. به عنوان یک صدای فعال، موسیقی زنده همواره رایج می باشد. افراد فقط به موسیقی علاقه مند نیستند، اما با فعالیت های بازیگران جذب می شوند. در این مورد، نوع موسیقی (برای مثال موسیقی پاپ و موسیقی کلاسیک) مسئله ی مهمی نیست.
گرچه وقتی موسیقی از طریق بلندگو پخش می شود، نوع موسیقی و نیز سطح صدا باید با دقت در نظر گرفته شود (kang and zhang,۲۰۰۷:p۷۹).
برای معرفی صداهای منفعل، می توان از بسیاری از ویژگی های طراحی با صداهای مطلوب استفاده کرد که برای اهداف زیبایی شناختی و کارکردی می باشند. صدای آب برای بیشتر افراد مطلوب می باشد، اما توجه خاصی باید به نرخ جریان آب نیز بشود. نرخ جریان ویژگی آب نباید همیشگی باشد. اگر در یک سطح و به صورت دائمی حفظ شود بسیاری از افراد، علاقه شان را از دست می دهند که بر اتخاذ روانشناختی آنها تاثیر می گذارد که زمان را کم می کند. از صداهای فعال و منفعل می توان برای پنهان کردن سرو صدا استفاده کرد. در این مورد، گرچه سطح کلی صدا، کاهش نمی یابد و یا ممکن است افزایش یابد، افراد احساس می کنند که محیط صوتی، با آرامش تر می باشد (kang and zhang,۲۰۰۷:p۸۰).
به طورکلی منابع متداول تولید سروصدا در شهرها عبارتند از:
- هواپیما (فرودگاه)، خودروها، موتورسیکلت ها، راه آهن، مترو
- ماشین آلات راه سازی، ساختمان سازی و صنعتی
- سیستم تهویه مطبوع، کولر، جاروبرقی، سشوار، پنکه، دستگاه تایپ، چاپگرها
- صدای کوبیدن میخ، استفاده از دریل، راه رفتن با کفش هایی با پاشنه سخت روی سطوح چوبی و یا کشیدن اثاثیه روی کف طبقات ساختمان و.....

مقدمه

در ارتقاء یا تنزل کیفیت زندگی شهری در مقیاس های گوناگون از شهر گرفته تا محلات و فضاهای شهری متنوع، عوامل مختلف زیست محیطی، کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و... تاثیرگذارند. منظر یکی از این عوامل است که می توان آن را جامع و دربرگیرنده ی دیگر عوامل دانست. منظر آن بخش از محیط یا فرم شهر است که بر روی کنش و واکنش شخص و نتایج اعمال وی موثر است. در واقع در منظر شهری است که بخشی از اطلاعات محیط بالقوه به کیفیتی مسقیما محسوس (و یا اطلاعات بالفعل) تبدیل می شود. عناصر منظر شهری را می توان به سه دسته فعالیت های انسانی، عوامل کالبدی و عوامل غیرکالبدی تقسیم نمود. صدا یکی از عوامل غیرکالبدی سازنده ی منظر شهری می باشد. اصوات موجود در فضاهای شهری هرچند مانند دیگر پدیده های کالبدی و انسانی توجه شهروندان را جلب نکرده و ممکن است مورد توجه قرار نگیرند یا حتی افراد به وجود آنها عادت کرده و متوجه آنها نشوند اما می توانند در جذابیت یک فضای شهری و ارتقای کیفی آن یا دفع کنندگی فضا موثر بوده و بر ادراکات و احساسات شهروندان تاثیر بگذارند. در بیشتر مطالعات صورت گرفته در مورد منظر شهری، موضوع اصلی مورد بحث، منظر بصری و کالبدی شهر بوده و تاثیر عوامل صوتی چندان مورد توجه نبوده است. برای مثال گوردون کالن در کتاب "گزیده ی منظر شهری" آورده است: «منظر شهری» هنر یکپارچگی بخشیدن بصری و ساختاری به مجموعه ی ساختمان ها، خیابان ها و مکان هایی است که محیط شهری را می سازند. این عدم توجه به نقش صوت باعث شده امروزه اکثر صداهایی که در فضاهای شهری به گوش می رسد صداهای ناخوشایند حاصل از ترافیک، فعالیت های ساختمانی، کارگاه ها و کارخانه ها، تعمیرگاه ها و... و در کل غلبه ی آلودگی صوتی باشد. از این رو مساله ی مهم پرداختن به تاثیر صوت در کیفیت زندگی شهری و ارائه ی راهکارهایی جهت اصلاح و ارتقای منظر صوتی شهرها و محلات و فضاهای شهری می باشد.

نظرات کاربران درباره کتاب منظر صوتی شهر