فیدیبو نماینده قانونی نشر نیلوفر و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب سنگ‌‌نبشته‌‌ای برای گور یک جاسوس

کتاب سنگ‌‌نبشته‌‌ای برای گور یک جاسوس

نسخه الکترونیک کتاب سنگ‌‌نبشته‌‌ای برای گور یک جاسوس به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۸,۱۰۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب سنگ‌‌نبشته‌‌ای برای گور یک جاسوس

سنگ‌نبشته‌ای برای گور یک جاسوس از جذاب‌ترین داستان‌های امبلر است و در ادبیات جاسوسی اثری کلاسیک محسوب می‌شود. این کتاب که در ابتدا به صورت پاورقی در روزنامه دیلی اکسپرس چاپ می‌شد جزء ده رمان برجسته تاریخ ادبیات جاسوسی به انتخاب مجله ایندیپندنت است. امبلر با نبوغ منحصر به ‌فرد و طنز استثنایی خود داستانی جذاب و پرکشش را روایت می‌کند که در میان آثار مشابه در گونه تریلر یک سر و گردن بالاتر می‌ایستد. به قول منتقد کتاب روزنامه واشنگتن پست: «کسی که آثار امبلر را نخوانده باشد دلهره واقعی را تجربه نکرده است.

ادامه...
  • ناشر نشر نیلوفر
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 1.75 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۵۲ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب سنگ‌‌نبشته‌‌ای برای گور یک جاسوس

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



۱

سه شنبه، چهاردهم اوت از نیس(۱) وارد سن گاتی ین(۲) شدم. پنجشنبه، شانزدهم، ساعت یازده وچهل وپنج دقیقه صبح یک افسر پلیس که ماموری با لباس شخصی همراهش بود بازداشتم کرد و مرا به کمیسری بردند.
خط آهن مسیر تولون به لاسیوتا(۳)، تا چندین کیلومتر مجاور ساحل قرار گرفته است. در آن حال که قطار از میان بی شمار تونل کوتاه بین راه می گذرد گهگاه منظره ای از دریا، که به نحوی سحرانگیز آبی است، صخره های سرخ و خانه های سفید در میان جنگل کاج به چشم می خورد. انگار مشغول تماشای نمایشی از فانوس جادویی(۴) باشی که در آن متصدی بی تاب دستگاه تصاویری با رنگ های زنده را پیاپی از پیش چشمانت می گذراند. چشم فرصت تماشای تمام جزئیات را ندارد. حتی اگر سن گاتی ین را بشناسی و در جست وجویش باشی چیزی از آن به چشم نمی آید مگر شیروانی قرمز روشن و دیوارهای گچی زرد کمرنگ هتل رزرو(۵).
هتل بر مرتفع ترین نقطه دماغه بنا شده و تراس آن در ضلع جنوبی عمارت قرار دارد. آن سوی تراس صخره ای پرشیب به عمق پانزده متر قرار گرفته. شاخه های درختان کاج که بر صخره پرشیب روئیده اند پایه های طارمی را نوازش می کنند اما از آنجا به بعد بار دیگر صخره های سرخ و مرتفع نمایان می شوند که لابه لا در زمینه درختچه های سبز و خشک پیدا هستند. طرح مبهم شاخه های پیچان چند درختچه گز بر زمینه دریای لاجوردی پیداست. گاهی نم نمِ بارانِ ابری سفید، صخره های فرودست را خیس می کند.
دهکده سن گاتی ین در پناه دماغه کوچکی که محل استقرار هتل است گسترده شده. دیوار خانه ها مانند اغلب دهکده های ماهیگیرنشین دریای مدیترانه یا آبی کم رنگ است یا صورتی گل سرخی. دیواره ی پوشیده از کاجِ صخره ها با شیبی مورب در آن سوی خلیج به ساحل دریا می رسد و لنگرگاه کوچک را از گزند باد میسترال(۶) که گاه با شدت از شمال غربی می وزد محافظت می کند. جمعیت دهکده هفتصد و چهل و سه نفر است. اکثر مردم از راه ماهیگیری روزگار می گذرانند. دهکده دو کافه، سه نوشگاه و هفت مغازه دارد و کمی دورتر از خلیج، یک پاسگاه پلیس قرار گرفته است.
اما آن روز صبح از آنجا که در انتهای تراس هتل نشسته بودم دهکده و پاسگاه پلیس دیده نمی شدند. هوا واقعا گرم بود و جیرجیرک ها در باغ های دیواربه دیوار هتل زمزمه می کردند. با گرداندن سر می توانستم از میان طارمی، پلاژ کوچک هتل رزرو را ببینم. روی ماسه ها دو سایه بان رنگی بزرگ برپا کرده بودند که از زیر یکی از آن ها دو جفت پا بیرون آمده بود. یکی به زنی تعلق داشت و دیگری به مردی. به نظر جوان می رسیدند و پوستشان برنزه شده بود. زمزمه خفیفی که از دور به گوش می رسید نشان می داد که در قسمت سایه دار ساحل مهمانان دیگری هم هستند که به چشم نمی آیند. باغبان که برای محافظت سر و شانه ها در برابر آفتاب، کلاه حصیری بزرگی بر سر گذاشته بود دور لبه قایقی را که وارونه روی سه پایه ای قرار داشت رنگ آبی می زد. یک قایق موتوری دماغه را دور زد و از دور به طرف ساحل آمد. وقتی نزدیک تر رسید توانستم هیکل دیلاق کخ(۷)، مدیر هتل رزرو، را که روی سکان خم شده بود تشخیص بدهم. سرنشین دیگر قایق یکی از ماهیگیران دهکده بود. لابد از سحرگاه به دریا رفته بودند. شاید قرار بود ناهار شاه ماهی داشته باشیم. در دوردست، کشتی اقیانوس پیمای خط هلند ـ لوید راه خود را از بندر مارسی به ویله فرانش(۸) ادامه می داد. همه چیز خوب و آرام بود.
با خودم فکر می کردم که فردا شب چمدانم را می بندم و شنبه صبح زود با اتوبوس به تولون می روم و سوار قطار پاریس می شوم. قطار در اوج گرمای ظهر به نزدیک آرل(۹) خواهد رسید. من سرِ جایم به صندلی سفت چرمی کوپه درجه سه چسبیده ام و دور همه چیز را لایه ای از دود و غبار فرا گرفته است. تا به دیژون(۱۰) برسیم سخت خسته و تشنه خواهم شد. باید یادم باشد که یک بطری آب بردارم. شاید در آن کمی هم شراب بریزم. خوشحالم که به پاریس می روم اما این خوشحالی چندان نخواهد پایید. از سکوی ایستگاه لیون(۱۱) تا مترو راه زیادی است. سنگینی چمدانم را بیشتر حس خواهم کرد. مسیر مترو از نویی(۱۲) به کنکورد(۱۳) است. باید قطار عوض کنم. از ماری دیسی(۱۴) به ایستگاه مونپارناس(۱۵). باز هم باید قطار عوض کنم. از دروازه اورلئان به آلزیا(۱۶). از مترو خارج می شوم. مون روژ. خیابان شاتی یون(۱۷) هتل بردو(۱۸). صبح روز دوشنبه ایستاده جلوی پیشخوان کافه اورینت صبحانه می خورم و بار دیگر سفر با مترو آغاز می شود. از دانفرـ روشرو(۱۹) به اتوال(۲۰) و از آنجا پیاده تا خیابان مارسو(۲۱). تا آن وقت موسیو ماتیس(۲۲) هم باید به آنجا رسیده باشد: «صبح به خیر موسیو وادسی(۲۳). به نظر خیلی سرحال می آیید. این ترم باید دروس انگلیسی مقدماتی، آلمانی پیشرفته و ایتالیایی مقدماتی را بردارید. من انگلیسی پیشرفته را برمی دارم. دوازده دانشجوی جدید داریم. سه تاجر و نه خدمتکار. همه برای درس انگلیسی ثبت نام کرده اند. کسی نیست که بخواهد زبان مجاری یاد بگیرد.» یک سال دیگر.
اما تا آن وقت کاج ها هستند و دریا، صخره های سرخ و ماسه ها. با خیال راحت دراز کشیدم. مارمولکی که بر کف کاشی فرشِ تراس با شتاب می دوید ناگهان زیر آفتاب ایستاد. می توانستم ضربان رگی را که زیر گلویش بود ببینم. دمش به حالت نیم دایره زاویه بین کاشی ها را تقسیم کرده بود. مارمولک ها قدرت خارق العاده ای برای تطبیق شکل خود با محیط دارند.
مشاهده مارمولک باعث شد یاد عکس هایم بیفتم.
در این دنیا فقط برای دو چیز ارزش قائلم: یکی دوربین عکاسی ام و دیگری نامه ای از دیک(۲۴) به فن بوست(۲۵) به تاریخ دهم فوریه ۱۸۶۷. اگر کسی حاضر شود برای خرید نامه پول بدهد با کمال میل قبول می کنم اما به دوربینم بیش از این ها علاقمندم و هیچ چیز جز از گرسنگی مردن نمی تواند اغوایم کند که از دوربینم دل بکنم. در عکاسی مهارت چندانی ندارم اما از اینکه وانمود کنم عکاس ماهری هستم لذت می برم. روز قبل یک حلقه فیلم از عکس هایی که در هتل رزرو گرفته بودم به داروساز دهکده داده بودم.(۲۶) البته الان در شرایط عادی حتی فکرش را هم نمی کنم که کسی غیر از خودم فیلم هایم را ظاهر کند. نیمی از لذت عکاسی آماتوری کار در تاریکخانه است. اما آن زمان یک عکاس تجربی بودم و اگر نتایج تجاربم را پیش از ترک سن گاتی ین نمی دیدم دیگر فرصتی برای استفاده از آن ها پیش نمی آمد. بنابراین آن ها را به داروساز سپردم. نگاتیو فیلم باید تا ساعت یازده چاپ و خشک می شد.
ساعت یازده ونیم بود. اگر همین الان نزد داروساز می رفتم پیش از ناهار برای برگشتن، حمام کردن و خوردن یک نوشیدنی اشتهاآور به اندازه کافی وقت داشتم.
از جا برخاستم و قدم زنان از تراس به باغ رفتم و بعد از پله های سنگی باغ وارد جاده شدم. گرما بیداد می کرد طوری که هوا بالای آسفالت جاده موج می زد. کلاه سرم نبود و وقتی به موهایم دست کشیدم احساس کردم که پوست سرم داغ شده است. دستمالی روی سر انداختم و از تپه بالا رفتم. بعد در خیابان اصلی منتهی به لنگرگاه به راه افتادم.
داروخانه خنک بود و بوی عطر و مواد ضدعفونی کننده می داد. هنوز طنین زنگ بالای در فرو ننشسته بود که داروساز پشت پیشخوان ظاهر شد. به چشم هایم خیره شد اما انگار مرا به جا نیاورد.
ــ موسیو؟
ــ دیروز یک حلقه فیلم برای ظهور دادم.
سرش را به آرامی تکان داد: «هنوز حاضر نشده.»
ــ ولی قولش را برای ساعت یازده داده بودید.
بدون تغییر لحن تکرار کرد: «هنوز حاضر نشده.»
چند لحظه ای سکوت کردم. در رفتار او چیزی وجود داشت که حس کنجکاوی را تحریک می کرد. نگاهش که حالت عجیبی داشت از پشت شیشه های قطور عینک روی من ثابت مانده بود. بلافاصله معنی این نگاه را فهمیدم. از چیزی واهمه داشت.
یادم است که از درک معنای آن نگاه جاخوردم. او از من می ترسید، از من که تمام عمر از دیگران ترسیده بودم!
می خواستم بزنم زیر خنده اما عصبانی بودم چون فکر می کردم که می دانم چه اتفاقی افتاده. فیلم را خراب کرده بود.
ــ نگاتیو سالم است؟
سرش را قاطعانه تکان داد: «کاملاً موسیو. مسئله فقط خشک شدن آن است. اگر لطف کنید و اسم و آدرستان را بدهید به محض آنکه نگاتیو حاضر شود می دهم پسرم برایتان بیاورد.»
ــ مهم نیست. بعدا دوباره سر می زنم.
ــ مانعی ندارد موسیو.
انگار خیلی دستپاچه بود. نخواستم به آن فکر کنم. اگر فیلم را خراب کرده و مثل بچه ها دلواپس است تا خبرهای بد را پنهان نگهدارد برای من فرقی نمی کند. خودم را قانع کردم که حاصل تجاربم از دست رفته است.
«بسیار خوب.» اسم و آدرسم را دادم.
موقع نوشتن، اسم و آدرسم را با صدای بلند تکرار کرد: «موسیو وادسی. هتل رزرو» صدایش را پایین آورد و پیش از ادامه صحبت زبانش را دور لب ها چرخاند: «به محض آنکه حاضر بشود برایتان می فرستم.»
از او تشکر کردم و به طرف در مغازه رفتم. از روبه رو مردی می آمد که کلاه حصیری به سر و لباس سیاه مراسم روز یکشنبه را به تن داشت. لباس به تنش زار می زد. پیاده رو باریک بود و چون کنار نرفت زیرلب عذرخواهی کردم و خواستم از کنارش رد شوم. همین که این کار را کردم دستش را روی بازویم گذاشت:
ــ موسیو وادسی؟
ــ بله؟
ــ باید همراه من به کمیسری بیایید.
ــ برای چه؟
ــ فقط برای تشریفات گذرنامه است، موسیو.
رفتارش خشک ولی مودبانه بود.
ــ بهتر نیست اول گذرنامه ام را از هتل بردارم؟
جوابم را نداد و در حالی که پشت سرم را نگاه می کرد با بی اعتنایی سری تکان داد. دستی بازوی دیگرم را محکم چسبید. سرم را برگرداندم و ماموری اونیفورم پوش را دیدم که پشت سرم جلوی در مغازه ایستاده بود. داروساز غیبش زده بود.
دست ها با حرکتی نه چندان ملایم مرا به جلو هل دادند.
گفتم: «سر در نمی آورم.»
مردی که لباس شخصی به تن داشت در چند کلمه گفت: «به زودی می فهمی. راه بیفت!»
لحنش دیگر مودبانه نبود.

۲

تا رسیدن به کمیسری کسی چیزی نگفت. مامور اونیفورم پوش بعد از آنکه گفت اختیار تام دارد چند قدم عقب رفت و اجازه داد من با مامور لباس شخصی جلوتر از او قدم بردارم. از این بابت خوشحال شدم چون دلم نمی خواست مرا مثل یک جیب بر از وسط دهکده پیاده ببرند. همان طور که انتظار می رفت چند نفر با کنجکاوی وراندازمان کردند و حتی از دو رهگذر متلکی راجع به ویولن به گوشم خورد.
زبان عامیانه فرانسه بسیار پیچیده و نامفهوم است چنان که تشبیه ساختمان کمیسری پلیس به ویولن بسیار دور از ذهن به نظر می رسد.
این ساختمان واقعا بدقواره در سن گاتی ین مکعب ترسناکی از بتون سیاه است با پنجره هایی کوچک که بی شباهت به چشم نیستند. چندصدمتر دورتر از دهکده و نزدیک خلیج قرار گرفته و آن قدر بزرگ هست که تشکیلات پلیس منطقه ای را که سن گاتی ین مرکز آن است در خود جای دهد. واقعیت این است که سن گاتی ین یکی از کوچک ترین روستاهای منطقه است و اهالی آن بیشتر از اهالی روستاهای دیگر مطیع قانون هستند اما در عین حال دور از دسترس ترین روستای منطقه هم هست و به همین دلیل از طرف مقامات مسئول چندان مورد توجه قرار نمی گیرد.
اتاقی که مرا درونش بردند جز یک میز و چند نیمکت چوبی وسیله دیگری نداشت. مامور لباس شخصی بی درنگ از آنجا رفت و مرا با مامور اونیفورم پوش که کنارم روی نیمکت نشسته بود تنها گذاشت.
ــ خیلی طول می کشد؟
ــ صحبت کردن ممنوع است.
از پنجره بیرون را نگاه کردم. می توانستم سایه بان های رنگین را در آن سوی خلیج در پلاژ هتل رزرو ببینم. به این ترتیب دیگر برای آب تنی فرصتی نداشتم اما شاید می توانستم در راه برگشت نوشیدنی اشتهاآوری در یکی از کافه ها بنوشم. همه چیز عذاب آور بود.
ناگهان محافظ من فریاد زد: (Attention!»(۲۷»
در باز شد و مردی میانسال که قلمی پشت گوش گذاشته بود به درون آمد. کلاه به سر نداشت و دگمه های اونیفورمش را هم نینداخته بود. با دست اشاره کرد که خارج شویم. مامور همراه من یقه اش را مرتب، اونیفورمش را صاف و کلاهش را راست کرد. بازویم را با فشاری غیرضروری گرفت و مرا به طرف اتاقی در انتهای راهرو راند. چند ضربه آرام به در زد و آن را باز کرد. بعد مرا به درون اتاق هُل داد.
زیر پایم قالی نخ نمایی را احساس کردم. روبه رویم مردی عینکی شبیه کاسبکارها پشت میزی پوشیده از کاغذ نشسته بود. خودِ کمیسر بود. کنار میز مردی بسیار چاق با دست های درهم قلاب شده و پیراهن ابریشمی قهوه ای کم رنگ در یک صندلی کوچک فرو رفته بود. غیر از باریکه ای موی سیخ سیخ ولی آراسته دور سر و بالای گردن گوشتالویش، بقیه سرش تاس بود. پوست صورتش شل و در قالب چین های کلفتی آویخته بود و گوشه های دهانش را هم با خود به طرف پایین کشیده بود. بفهمی نفهمی به قضات شباهت داشت. پلک هایش سنگین و چشمانش به طرزی غیرطبیعی کوچک بودند. عرق از سرورویش جاری بود و دائم با دستمال دور گردنش را خشک می کرد. سعی داشت به من نگاه نکند.
کمیسر پرسید: «جوزف وادسی؟»
ــ بله.
کمیسر به ماموری که کنارم ایستاده بود سری تکان داد. مامور از اتاق خارج شد و در را به آرامی پشت سرش بست.
ــ کارت شناسایی.
کارت را از کیف بغلی ام درآوردم و به او دادم. کمیسر دسته کاغذی را به طرف خود کشید و شروع به نوشتن کرد.
ــ سن؟
ــ سی ودو.
ــ این طور که می بینم معلم زبان هستید.
ــ بله.
ــ در استخدام کدام موسسه اید؟
ــ مدرسه زبان برتران ماتیس(۲۸). پاریس، منطقه ۶، خیابان مارسو، پلاک ۱۱۴.
در حالی که کمیسر یادداشت می کرد نگاهی به مرد چاق انداختم. چشمانش را بسته بود و با دستمال صورتش را باد می زد.
کمیسر با لحنی تند پرسید: «اینجا چکار می کنید؟»
ــ برای تعطیلات آمده ام.
ــ تبعه یوگسلاوی هستید؟
ــ خیر. تبعه مجارستانم.
کمیسر با خشم به من نگاه کرد. قلبم فرو ریخت. باز باید توضیح بلندبالای همیشگی را درباره ملیت و شاید بیشتر انکار تابعیتم ارائه می دادم. این توضیح همیشه باعث می شد بدبینی شان نسبت به من بیشتر شود. کمیسر کاغذهای روی میزش را با عصبانیت زیرورو کرد. بعد ناگهان آهی از رضایت کشید و چیزی را در برابر چشمانم تکان داد.
ــ خب موسیو، در این مورد چه توضیحی دارید؟
وقتی فهمیدم منظورش از «این» گذرنامه ام است جاخوردم چون فکر می کردم گذرنامه ام در هتل و درون چمدانم است. معنایش این بود که پلیس اتاقم را در هتل جست وجو کرده است.
اضطراب وجودم را فرا گرفت.
ــ منتظر توضیحاتتان هستم موسیو. چطور تبعه مجارستانید در حالی که از گذرنامه یوگسلاوی استفاده می کنید؟ آن هم گذرنامه ای که ده سال است اعتبار ندارد؟
از گوشه چشم نگاهی به مرد چاق انداختم و دیدم که از بادزدن خودش دست کشیده است. بار دیگر جوابی را که از بر داشتم تکرار کردم.
ــ من متولد ژابادکا(۲۹) در مجارستان هستم. پس از معاهده تریانون(۳۰) در سال ۱۹۱۹ ژابادکا به خاک یوگسلاوی ملحق شد. در ۱۹۲۱ به عنوان دانشجو به دانشگاه بوداپست رفتم. به همین خاطر گذرنامه یوگسلاوی گرفتم. وقتی هنوز در دانشگاه بودم پدر و برادر بزرگم در جریان اعتراضات سیاسی توسط پلیس یوگسلاوی دستگیر و تیرباران شدند. مادرم در دوران جنگ مرده بود و من هم دوست و خویشاوند دیگری نداشتم. به من توصیه کردند که سعی نکنم به یوگسلاوی برگردم. اوضاع در مجارستان خیلی بد بود. در سال ۱۹۲۲ به انگلستان رفتم و همان جا ماندم. تا سال ۱۹۳۱ در مدرسه ای نزدیک لندن، آلمانی تدریس می کردم تا آنکه اجازه کارم لغو شد. من هم مثل خیلی از خارجی های دیگر بودم که آن زمان اجازه کارشان لغو شده بود. وقتی موعد اعتبار گذرنامه ام سررسید برای دریافت گذرنامه جدید به سفارت یوگسلاوی در لندن رفتم. اما آن ها از صدور گذرنامه جدید امتناع کردند و گفتند که دیگر شهروند یوگسلاوی نیستم. پس از آن برای اخذ تابعیت از انگلستان اقدام کردم اما چون اجازه کار نداشتم نمی توانستم در انگلستان کاری پیدا کنم. به پاریس رفتم. پلیس فرانسه به من اجازه اقامت داد با این شرط که اگر از فرانسه خارج بشوم دیگر حق بازگشت نداشته باشم. از آن وقت تا به حال برای تابعیت فرانسه درخواست داده ام.
به هر دوی آن ها نگاه کردم. مرد چاق سیگاری برداشته بود. کمیسر با انگشت روی گذرنامه بی مصرف من ضربه ای زد و به همکارش نگریست. داشتم کمیسر را نگاه می کردم که مرد چاق به حرف آمد. صدایش باعث شد از جا بپرم چون از آن لب های کلفت، آرواره غول آسا و هیکل تنومند صدایی بسیار نازک و زنگدار بیرون می آمد.
گفت: «جرم پدر و برادرتان چه بود که به خاطر آن تیرباران شدند؟»
طوری شمرده و آهسته حرف می زد که انگار می ترسید صدایش تَرَک بردارد. وقتی شروع به جواب دادن کردم سیگارش را عین سیگار برگ روشن کرد و حلقه ای از دود را به سر سیگار روشن فرستاد.
گفتم: «آن ها عضو حزب سوسیال دمکرات بودند.»
کمیسر آهی کشید. انگار همه چیز حالا روشن شده بود.
با دلخوری گفت: «خب، این توضیح می دهد که چرا...»
اما مرد چاق با بلند کردن دست مانع ادامه حرف او شد. دستش کوچک و متورم بود. با لایه ای چربی روی مچ، مثل دست بچه ها. به آرامی گفت: «موسیو وادسی، شا چه زبان هایی تعلیم می دهید؟»
ــ آلمانی، انگلیسی و ایتالیایی. گاهی هم مجاری. اما نمی فهمم این سوالات چه ارتباطی به گذرنامه من دارند.
حرفم را نشنیده گرفت.
ــ شما ایتالیا هم بوده اید؟
ــ بله.
ــ کی؟
ــ در کودکی. همیشه تعطیلات را آنجا می گذراندیم.
ــ در رژیم فعلی هم آنجا رفته اید؟
ــ به دلایل معلوم خیر.
ــ آیا در فرانسه کسی را می شناسید که اهل ایتالیا باشد؟
ــ یکی را در محل کارم می شناسم. مثل خودم معلم است.
ــ اسمش چیست؟
ــ فیلیپینو روسی(۳۱).
دیدم که کمیسر اسم را یادداشت کرد.
ــ دیگر چه کسی؟
ــ هیچ کس.
کمیسر پرسید: «موسیو وادسی. شما عکاس هستید؟»
ــ بله، یک عکاس آماتور.
ــ چند تا دوربین عکاسی دارید؟
ــ یکی.
این دیگر خیلی مضحک بود.
ــ مارکش چیست؟
ــ زایس کنتاکس(۳۲).
کشوی میزش را باز کرد.
ــ همین است؟
دوربینم را شناختم.
با خشم گفت: «بله و دلم می خواهد بدانم شما به چه حقی وسایل شخصی مرا از اتاقم برداشته اید. لطفا آن را به من برگردانید.» دستم را برای گرفتن دوربین دراز کردم.
کمیسر دوربین را در کشو گذاشت و گفت: «غیر از این دوربین دیگری ندارید؟»
ــ قبلاً که گفتم. خیر.
نیشخندی حاکی از پیروزی بر چهره کمیسر نشست و بعد بار دیگر کشو را باز کرد.
ــ خب، پس موسیو وادسی عزیز. برای فیلم سینماتوگرافی که به داروساز دهکده داده بودید تا ظاهر کند چه توضیحی دارید؟
به چشمانش خیره شدم. بین دست هایش نگاتیو ظاهر شده فیلم من قرار داشت که به داروساز داده بودم. از جایی که نشسته بودم می توانستم زیر نور پنجره یک دوجین از عکس هایم را تشخیص بدهم. تمام عکس ها از مارمولک ها گرفته شده بودند. کمیسر هنوز نیشش باز بود. به شدت به خنده افتادم.
با رفتاری بزرگوارانه گفتم: «این طور که می بینم شما از عکاسی سررشته ای ندارید. این فیلم سینماتوگراف نیست.»
ــ نیست؟
ــ نه. قبول دارم که کمی شبیه آن است ولی فیلم سینماتوگراف یک میلی متر باریک تر است. این یک حلقه فیلم استاندارد سی وشش تایی ۲۴ در ۳۶ میلی متر است. مخصوص دوربین کنتاکس.
ــ پس این عکس ها را با همان دوربینی گرفته اید که در اتاقتان بود؟
ــ البته.
مکثی طولانی برقرار شد. دیدم که نگاه هایی با هم ردوبدل کردند. بعد مرد چاق پرسید: «کی به سن گاتی ین رسیدید؟»
ــ روز سه شنبه.
ــ از کجا؟
ــ نیس.
ــ چه ساعتی نیس را ترک کردید؟
ــ با قطار ساعت نه وبیست ونه دقیقه آمدم.
ــ چه ساعتی به هتل رزرو رسیدید؟
ــ درست قبل از شام. حدود ساعت هفت.
ــ ولی قطار نیس ساعت سه ونیم به تولون می رسد. اتوبوس سن گاتی ین هم ساعت چهار حرکت می کند. قاعدتا باید ساعت پنج می رسیدید. برای چه این قدر تاخیر داشتید؟
ــ مسخره است.
بی درنگ سرش را بالا آورد. نگاه چشمان ریزش تهدیدآمیز بود.
ــ به سوال من جواب بدهید. چرا تاخیر داشتید؟
ــ بسیار خوب. چمدانم را در ایستگاه تولون گذاشتم و برای قدم زدن به بارانداز رفتم. قبلاً تولون را ندیده بودم و تا ساعت شش که اتوبوس بعدی حرکت می کرد وقت داشتم.
یقه کتش را از داخل با دستمال پاک کرد.
ــ موسیو وادسی حقوقتان چقدر است؟
ــ ماهی هزاروششصد فرانک.
ــ زیاد نیست. نه؟
ــ متاسفانه همین طور است.
ــ اما کنتاکس دوربین گرانی است.
ــ دوربین خوبیست.
ــ شک ندارم اما می خواهم بدانم چقدر برای آن پول داده اید؟
ــ چهار یا پنج هزار فرانک.
سوت آرامی کشید.
ــ یعنی معادل سه ماه حقوقتان. نه؟
ــ بله. عکاسی سرگرمی من است.
ــ سرگرمی گرانی است! این طور که پیداست باید با ماهی هزاروششصد فرانک، بیشتر صرفه جویی کنید. تعطیلات در نیس، بعد هم اقامت در هتل رزرو! از توان ما پلیس های فقیر خارج است. نه کمیسر؟
کمیسر خنده تلخی سر داد. حس کردم صورتم سرخ شده است.
گفتم: «برای خرید دوربین مدتی پس انداز کردم. برای این تعطیلات هم باید بگویم بعد از پنج سال این اولین مسافرتم است. برای این هم مدت ها پس انداز کرده بودم.»
کمیسر با پوزخند گفت: «مسلم است.»
پوزخند کمیسر باعث شد از کوره در بروم. با عصبانیت فریاد زدم:
ــ به اندازه کافی توضیح دادم. حالا نوبت من است که از شما توضیح بخواهم. دقیقا از من چه می خواهید؟ حاضرم درباره گذرنامه ام به سوالات شما جواب بدهم. در این مورد حق دارید از من سوال کنید. اما حق ندارید اموال شخصی ام را بی اجازه بردارید. حق ندارید درباره جنبه های خصوصی زندگی ام پرس وجو کنید. در مورد نگاتیوهایی که اصرار دارید آن ها را مرموز جلوه بدهید باید بگویم تا اینجا فقط معلوم شده که عکس گرفتن از مارمولک ها ممنوع است. خب، آقایان. من مرتکب خلافی نشده ام. سخت گرسنه ام و الان هم در هتل وقت ناهار است. لطفا همین الان دوربین، عکس ها و گذرنامه ام را پس بدهید.
چند لحظه سکوت مرگباری حکمفرما شد. از یکی به دیگری نگاه کردم. هیچ یک تکان نخوردند.
گفتم: «بسیار خوب.» و به طرف در رفتم.
مرد چاق گفت: «یک دقیقه صبر کنید.»
ایستادم: «خب؟»
ــ لطفا وقت ما و خودتان را تلف نکنید. مامور پشت در نخواهد گذاشت که از اینجا خارج شوید. چند سوال دیگر هم هست که باید از شما بپرسیم.
با ناراحتی گفتم: «شاید بتوانید به زور نگهم دارید ولی نمی توانید وادارم کنید به سوالاتتان پاسخ بدهم.»
مرد چاق به آرامی گفت: «طبیعی است. این را قانون تصریح کرده است. اما می توانیم به شما توصیه کنیم که به سوالات ما پاسخ بدهید به خاطر خودتان.»
چیزی نگفتم.
مرد چاق نگاتیوها را از روی میز کمیسر برداشت و آن ها را رو به نور گرفت و در حالی که با انگشت به آن ها اشاره می کرد گفت: «دو دوجین عکس که همه شبیه هم هستند. حالا که فکرش را می کنم متوجه می شوم که جالب است. شما این طور فکر نمی کنید؟»
با لحنی تند گفتم: «به هیچ وجه. پیداست که شما چیزی درباره عکاسی نمی دانید یا مثل یک تماشاگر عادی به این عکس ها نگاه می کنید وگرنه متوجه می شدید که جهت نور در هر عکس با دیگری متفاوت است و در هر عکس سایه ها شکل متفاوتی دارند. در واقع آنچه در عکس ها دیده می شود کوچک ترین اهمیتی ندارد. آنچه مهم است نحوه نورپردازی و ترکیب بندی نور و سایه است. در هر صورت اگر من دوست داشته باشم از مارمولک های خوابیده زیر نور آفتاب صدها عکس بگیرم فکر نمی کنم به شما ربطی داشته باشد.»
ــ توضیح زیرکانه ای بود وادسی. خیلی زیرکانه. حالا بهتان می گویم چه فکر می کنم. نظر من این است که شما به بیست وشش عکس آخر علاقه ای نداشتید و اگر آن ها را گرفتید به خاطر آن بود که می خواستید زودتر حلقه فیلم تمام شود تا ده تای اول را ظاهر کنید.
ــ ده تای اول؟ راجع به چه حرف می زنید؟
ــ اگر بخواهید بیش از این نقش بازی کنید وقت ما را تلف کرده اید.
ــ من واقعا نمی دانم منظورتان چیست.
مرد چاق به زحمت خود را از صندلی بیرون کشید و کنارم ایستاد.
ــ نمی دانید؟ درباره ده عکس اول... ممکن است برای من و کمیسر توضیح بدهید برای چه آن عکس ها را گرفته اید؟ مطمئنم که برای ما جالب است!
با انگشت به سینه ام زد: «وادسی، نور بود یا شکل متفاوت سایه ها که باعث شد به استحکامات پایگاه دریایی تولون علاقمند شوید؟»
دهانم از تعجب باز ماند.
ــ شوخی می کنید! عکس های اول حلقه فیلم آن هایی هستند که روز قبل از ترک نیس از کارناوالی که آنجا راه افتاده بود گرفتم.
با لحنی مطمئن گفت: «می پذیرید که این عکس ها را شما گرفته اید؟»
ــ من که خودم این را گفتم.
ــ بسیار خوب. لطفا آن ها را نگاه کنید.
نگاتیو را برداشتم، آن را رو به نور گرفتم و عکس ها را با انگشت آرام آرام رد کردم. مارمولک. مارمولک. مارمولک. بعضی از عکس ها امیدوارکننده بودند. مارمولک. باز هم مارمولک. ناگهان نگاتیو را نگهداشتم. نگاهی به آن ها انداختم. هر دو مشغول تماشای من بودند.
کمیسر با تمسخر گفت: «ادامه بده وادسی. سعی نکن خودت را متعجب نشان بدهی.»
چیزی را که چشمانم می دید باور نمی کردم. باز هم به نگاتیو نگاه کردم. چند عکس پشت سرهم از بخشی از نوار ساحلی بود که قسمتی از آن با چیزی که به ترکه ای شباهت داشت و نزدیک به عدسی دوربین بود تار شده بود. چیزی در عکس ها دیده می شد که شبیه به نواری کوتاه و خاکستری بود. عکس بعدی که نزدیکتر و این بار از زاویه دیگری گرفته شده بود باز هم همان نوار خاکستری را نشان می داد. در یک سوی نوار چیزهایی شبیه دریچه دیده می شد. باز هم چند عکس دیگر. دو عکس دیگر باز هم از همان زاویه و عکس بعدی از بالا و نزدیکتر گرفته شده بود. بعد از آن ها سه عکس دیگر بود که توسط جسم سیاهی جلوی عدسی دوربین کاملاً تار شده بودند. لبه جسم نامشخص بود و مثل یک تکه پارچه طرح مبهمی بر خود داشت.
در عکس بعدی نمای مبهمی نزدیک به دوربین دیده می شد که به سطحی بتونی شباهت داشت. آخرین عکس بیش از حد نور دیده بود و فقط یک گوشه اش واضح بود. از انتهای چیزی گرفته شده بود که به لوله بتونی پهنی شباهت داشت. عکس ها نماهای عجیبی داشتند و چند لحظه ای از دیدنشان مات و مبهوت شدم. دست آخر متوجه شدم که به چه چیز نگاه می کنم. تصاویری که پیش چشمم بودند لوله های بلند و برّاق توپ های ساحلی را نشان می دادند.

ترجمه این کتاب را به پاس بیش از نیم قرن تلاش بی دریغ برای خدمت به فرهنگ این مرز و بوم، به استادانم منوچهر حسن زاده، پرویز علی بیک و یاران صدیقش در انتشارات مروارید تقدیم می کنم.

ر. آ.

نظرات کاربران درباره کتاب سنگ‌‌نبشته‌‌ای برای گور یک جاسوس

نسبت به شاهکارهای آگاتا کریستی پیش پا افتاده بود:
در 9 ماه پیش توسط نیلز
من دوستش داشتم
در 1 ماه پیش توسط الهه دهقانی
:)
در 5 ماه پیش توسط سیدرضا موسوی خواه
خوب بود. انگار آدم یه فیلم سیاه و سفید مربوط به دهه ی ۳۰ قرن بیستم رو تماشا می کرد.
در 8 ماه پیش توسط afs...far