فیدیبو نماینده قانونی نشر نی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب پديده‌شناسی

کتاب پديده‌شناسی

نسخه الکترونیک کتاب پديده‌شناسی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب پديده‌شناسی

کتاب حاضر توسط یکی سرشناس‌ترین چهره‌های فلسفی معاصر فرانسه با هدف بررسی و سنجش فلسفه پدیده‌شناسی و ارتباط آن با سایر حوزه‌های معرفت برشته تحریر در آمده است. مؤلف در بخش اول کتاب توضیحات فشرده‌ای پیرامون بعضی مفاهیم کلیدی پدیده‌شناسی نظیر، ماهیت، تقلیل، من استعلایی، جهان زندگی و غیره ارائه می‌کند. سپس در بخش دوم که هدف اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد رابطه پدیده‌شناسی را با شاخه‌های مختلف علوم انسانی نظیر روانشناسی، روانکاوی، جامعه شناسی و تاریخ بررسی می‌نماید و به ویژه می‌کوشد تا جایگاه پدیده‌شناسی را در سیر اندیشه فلسفی غرب مشخص کند. باید متذکر شد که توضیح و تقریر مفاهیم بنیادی پدیده‌شناسی در بخش نخست کتاب در اغلب موارد با حداکثر ایجاز و فشردگی همراه است و صرفا به عنوان مقدمه‌ای برای بخش دوم کتاب محسوب می‌شود و چه بسا برای خوانندگانی که با این مکتب فکری هیچ سابقه آشنایی ندارند تا حدی دشوار جلوه کند. بنابراین ضروری است در کنار مطالعه این کتاب برخی منابع دیگر را نیز که به توضیح مفاهیم ویژه پدیده‌شناسی اختصاص دارند مطالعه نمایند تا از مجموع آنها ثمره مطلوب حاصل آید.

ادامه...
  • ناشر نشر نی
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 1.15 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۳۴ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب پديده‌شناسی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

توضیح مترجم

کتاب حاضر توسط یکی سرشناس ترین چهره های فلسفی معاصر فرانسه با هدف بررسی و سنجش فلسفه پدیده شناسی و ارتباط آن با سایر حوزه های معرفت برشته تحریر در آمده است.
مولف در بخش اول کتاب توضیحات فشرده ای پیرامون بعضی مفاهیم کلیدی پدیده شناسی نظیر، ماهیت، تقلیل، من استعلایی، جهان زندگی و غیره ارائه می کند. سپس در بخش دوم که هدف اصلی کتاب را تشکیل می دهد رابطه پدیده شناسی را با شاخه های مختلف علوم انسانی نظیر روانشناسی، روانکاوی، جامعه شناسی و تاریخ بررسی می نماید و به ویژه می کوشد تا جایگاه پدیده شناسی را در سیر اندیشه فلسفی غرب مشخص کند.
باید متذکر شد که توضیح و تقریر مفاهیم بنیادی پدیده شناسی در بخش نخست کتاب در اغلب موارد با حداکثر ایجاز و فشردگی همراه است و صرفا به عنوان مقدمه ای برای بخش دوم کتاب محسوب می شود و چه بسا برای خوانندگانی که با این مکتب فکری هیچ سابقه آشنایی ندارند تا حدی دشوار جلوه کند. بنابراین ضروری است در کنار مطالعه این کتاب برخی منابع دیگر را نیز که به توضیح مفاهیم ویژه پدیده شناسی اختصاص دارند مطالعه نمایند تا از مجموع آنها ثمره مطلوب حاصل آید. در بعضی موارد برای کمک به درک بهتر مطلب توضیحاتی توسط مترجم به صورت پانوشت آمده است که با علامت (م) از پانوشتهای متن اصلی کتاب متمایز شده است. این کتاب تاکنون یازده بار به چاپ رسیده و ترجمه فارسی آن از روی آخرین چاپ تجدید نظر شده انجام گرفته است.



مقدمه

۱. مرلوپونتی(۱) می نویسد «در خود ماست که وحدت پدیده شناسی و معنای حقیقی آن را پیدا خواهیم کرد» و جنسن(۲) از سوی دیگر «پوچی ادعای ارائه تعریفی عینی از پدیده شناسی» را یادآوری می کند. اما حقیقت آن است که برای این «نهضت» و این «سبک» نمی توانیم معنایی قایل شویم مگر اینکه به آن احاطه درونی پیدا کنیم و مسوولیت سوالی را که مطرح می کند بر عهده خود بگیریم. همین مطلب درباره مارکسیسم یا مکتب دکارت نیز صادق است. این امر رویهمرفته بدان معناست که فلسفه نباید صرفا همچون رویدادی آنهم «از بیرون» درک شود، بلکه باید بمثابه اندیشه، یعنی بمثابه مسئله، آفرینش، آمد و رفت، بازنگری شود. عینیت راستین، عینیتی که هوسرل خواستار آن بود، همین است؛ اما پدیده شناسی به نفع گونه ای ذهن گرایی ساده اندیش ــ نظیر ذهن گرایی جنسن که طبق آن تاریخ نگار با توصیف فلان اندیشه در تحلیل نهایی فقط اندیشه خود را به آن قالب می کند ــ شهادت نمی دهد.

۲.  پدیده شناسی هوسرل در بحران ذهن گرایی و خردستیزی (پایان قرن ۱۹ و آغاز قرن ۲۰) نطفه بست. باید این اندیشه را در تاریخش نشاند، آنگونه که خود در آن نشسته است. این تاریخ، تاریخ ما نیز هست.پدیده شناسی علیه مکتب اصالت روانشناسی، علیه پراگماتیسم، علیه مرحله ای از اندیشه غربی به تفکر و مبارزه برخاسته است.پدیده شناسی از آغاز تاملی درباره شناخت یا نوعی شناخت شناسی بود و چنین باقی مانده است؛ «بین الهلالین نهادن»(۳) مشهور آن نخست عبارت بود از طرد یک فرهنگ و یک تاریخ و بازنگری هر دانشی تا صعود به نا ـ دانستنی(۴) ریشه ای. با این همه، این امتناع از میراث بری، این «جزمیت» (به تعبیر غریب خود هوسرل) در میراثی ریشه دارد. از اینرو تاریخ بر پدیده شناسی احاطه دارد و هوسرل از آغاز تا پایان کار خویش از این نکته آگاه بوده است. اما قصد و غرضی غیر تاریخی در پدیده شناسی وجود دارد؛ به همین دلیل است که ما پدیده شناسی را از طریق تاریخش بررسی می کنیم و آن را در مباحثه اش با تاریخ ترک می گوئیم.

۳.  پدیده شناسی با مکتب دکارت قابل مقایسه است و مسلما به خوبی می توان از این راه به آن نزدیک شد:پدیده شناسی، تاملی منطقی است با هدف فراتر رفتن از عدم یقین های منطق به سوی زبان یا لوگوسی که طارد عدم یقین باشد. امید دکارت به خلق ریاضیاتی کلی(۵) نزد هوسرل دوباره متولد می شود.پدیده شناسی البته فلسفه، آنهم فلسفه ای ما بعد کانتی، است زیرا از نظام سازی متافیزیکی پرهیز می کند؛ فلسفه ای قرن بیستمی است که سودایش اعاده رسالت علمی این قرن با بنیادکردن شروط علم آن بر شالوده های نوین است: پدیده شناسی می داند که شناخت در علم انضمامی یا «تجربی» متبلور می شود، اما مایل است بداند تکیه گاه این شناخت علمی کجاست. این همان نقطه عزیمت و محل ریشه گرفتن آن، یعنی داده های بیواسطه شناخت است. کانت قبلاً شروط پیشین شناخت را پژوهش کرده بود؛ اما صفت «پیشین» از قبل درباره راه حل پیشداوری کرده است.پدیده شناسی حتی طالب این اقنوم(۶) هم نیست. سبک سوالی آن، ریشه یابی آن و ناتمامی ذاتیش از همین جا ناشی می شود.

۴. چرا «پدیده شناسی»؟ ـ این اصطلاح به معنی مطالعه «پدیده ها» ست، یعنی آنچه که بر آگاهی پدیدار می شود، آنچه که «داده» شده است. هدف جستجوی این «داده»، یعنی «خودِ چیز»ی است که مشاهده می کنیم، که درباره آن می اندیشیم، که از آن سخن می گوئیم، در عین پرهیز از فرضیه سازی چه درباره رابطه میان پدیده و موجودی که این پدیده به آن تعلق دارد، و چه درباره رابطه پدیده با منی که این پدیده برای او پدیده است. برای ساختن فلسفه ای در باب جوهر ممتد یا برای ساختن فلسفه ای در باب مکان بمثابه صورتِ پیشینَ حساسیت نباید از خود قطعه موم فراتر رفت، بلکه باید به آن مقید ماند و بدون پیش فرض، آن را همانطور که خود را عرضه می کند فقط توصیف کرد. بدین ترتیب در بطن تامل پدیده شناسی لحظه ای بحرانی، نوعی «انکار علم»(۷) [مرلوپونتی] شکل می گیرد که عبارتست از خودداری از تبیین(۸): زیرا تبیینِ سرخی این آباژور دقیقا به معنی چشم پوشی از این نکته است که این همان سرخیی است که بر سطح این آباژور گسترده شده و در زیر حباب آن من به سرخی فکر می کنم؛ بلکه عبارتست از تلقی آن بمثابه نوساناتی با شدت معین، یعنی قرار دادن «چیزی» بجای آن، یعنی تبدیل آن به شیئی برای فیزیکدان که دیگر ابدا «خود همان چیز» برای من نیست. همیشه امری ما قبل تاملی(۹)، یک نااندیشیده(۱۰)، امری مقدم بر حمل و اسناد(۱۱) وجود دارد که تامل و علم بر آن استوار می شود و هر گاه [علم]بخواهد دلیلی برای خود اقامه کند تردستانه از آن استفاده می کند.
بدین ترتیب دو چهره پدیده شناسی را درک می کنیم: از یکسو اعتمادی عمیق به علم، اراده را برمی انگیزد تا پایه های علم را بطوری مستحکم استوار کند تا تمامی بنای آن را ثبات بخشد و از بحران جدیدی جلوگیری نماید. اما از سوی دیگر برای انجام این عملیات باید از خود علم بیرون رفت و در چیزی غوطه ور گردید که علم «معصومانه» در آن غوطه ور است. هوسرل با انگیزه ای عقل گرایانه به امر ماقبل عقلی(۱۲) می پردازد. اما تاملی نامحسوس می تواند از این امرِ ماقبل عقلی امری ضد عقلی(۱۳) و از پدیده شناسی سنگری برای عقل ستیزی بسازد. از هوسرل تا هایدگر(۱۴) نه تنها نوعی توارث بلکه گونه ای جهش نیز در کار است. گزارش ما در پی آن نیست که این ایهام را، که در بطن تاریخ این مکتب مندرج است، پاک کند.

۵. تامل پدیده شناختی به ویژه از نظر علوم انسانی برای ما جالب است و این تصادفی نیست. در پژوهش به دنبال داده بی واسطه ای که مقدم بر هر گونه موضوع پردازی علمی(۱۵) و جواز آن باشد پدیده شناسی از سبک بنیادی، یا ماهیتِ، آگاهی از این داده، که همان قصدیت(۱۶) [حیث التفاتی] است پرده برمی گیرد. به جای آگاهی سنتی «هضم کننده»، یا لااقل بلعنده جهان خارج (مثلاً نزد کند یاک)(۱۷)، پدیده شناسی نوعی آگاهی را به صورت «انفجار به سوی(۱۸)» (سارتر)(۱۹) فاش می کند، که اگر رابطه ای با جهان نباشد هیچ نیست. از این پس آیا روشهای عینی و تجربی که از فیزیک الگو می گیرند و در روانشناسی و جامعه شناسی بکار می روند به طرزی ریشه ای ناکافی نیستند؟ آیا لااقل نباید ایضاح و روشن سازی نحوه های مختلف «درهم تنیدگی آگاهی با جهان» را آغاز کرد؟ مثلاً قبل از درک امر اجتماعی(۲۰) بمثابه موضوع [اوبژه]، که تصمیمی است با خصلتی متافیزیکی، بدون شک ضروری است معنای «در ـ جامعه ـ بودن» را برای آگاهی روشن کرد و در نتیجه ساده دلانه از خود این واقعیت بازپرسی نمود. بدین ترتیب موفق می شویم تناقضهای اجتناب ناپذیر ناشی از طرح این مسئله جامعه شناختی را برطرف کنیم: پدیده شناسی درصدد نیست جانشین علوم انسانی شود بلکه می کوشد مسئله مورد بحث آنها را تدقیق و با این کار نتایجشان را گزینش کند و پژوهش هایشان را سمت و سویی دوباره بخشد. ما می کوشیم این راه را یکبار دیگر بپیمائیم.

۶.  آیا باید بر اهمیت پدیده شناسی تاکید کرد. پدیده شناسی مرحله ای از اندیشه «اروپایی» است و همانطور که هوسرل در کتاب بحران(۲۱)، نشان می دهد همین تلقی را از خود دارد. ما باید معنای تاریخی آن را تثبیت کنیم، گرچه اینکار یکبار برای همیشه میسر نیست، زیرا در حال حاضر پدیده شناسان مختلفی وجود دارند، و نیز به این دلیل که معنایش در حال صیرورت و بمثابه امری تاریخی، ناتمام است. در واقع از هایدگر تا فینک(۲۲) از مرلوپونتی تا ریکور(۲۳) از پو(۲۴) یا توناس(۲۵) تا لویناس(۲۶) تکیه های مختلفی وجود دارد که احتیاط ما در آغاز سخن را توجیه می کند. با این حال همانطور که ژان وال(۲۷) بدرستی نشان می دهد سبک پدیده شناسی مشترکی وجود دارد. اما چون در این جا نمی توانیم اختلافات خفیف یا حادی را که فارق این فیلسوفان است، مگر به مناسبت معینی، مشخص کنیم، می کوشیم بطور اخص همین سبک مشترک را بشناسیم، البته پس از این که حق هوسرل را به عنوان آغاز کننده ادا کردیم.

نظرات کاربران درباره کتاب پديده‌شناسی