فیدیبو نماینده قانونی گروه انتشاراتی ققنوس و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب شاهنشاهی اشكانی

کتاب شاهنشاهی اشكانی

نسخه الکترونیک کتاب شاهنشاهی اشكانی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب شاهنشاهی اشكانی

باید نشان داد که اشکانیان به عنوان جانشینان راستین هخامنشیان، چگونه توانستند راه ایران‌گرایی را ادامه دهند و بدین ترتیب توانایی مبارزه با سلوکیان، یعنی نمایندگان یونان‌گرایی، و نیز با رومیان را بیابند که در سیاست شرقی خود از نگرش‌های توسعه‌طلبانه اسکندر استفاده می‌کردند. بدین ترتیب به‌رغم کاستی منابع، وظیفه اصلی محققان کشف اقدامات و مقاصد سیاسی اشکانیان است که در برابر دشمن، یعنی روم قدرتمند، با همدستی شهرهای یونانی (همانند سلوکیان در قبل) به ویژه در سرزمین بابل و غالبا در کنار اشراف نیرومند ایرانی، توانستند با تکیه به قشر ایرانی دولت خود بر همه این خطرها غلبه کنند. وظیفه دیگر پژوهشگران کشف مراحل فرایند ایرانی شدن پادشاهی اشکانیان است که از این نظر پیش‌کسوت ساسانیان بودند و محققان قبلاً به خطا ایشان را نخستین احیاگران ایران‌گرایی می‌پنداشتند. امروزه بیش از هر زمان دیگر معلوم شده است که عناصر ایرانی موجود در زبان، در اصطلاحات اداری، در ایدئولوژی و در دین همگی فراورده فعالیت آگاهانه اشکانیان بوده است.

ادامه...
  • ناشر گروه انتشاراتی ققنوس
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 2.39 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۴۸ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب شاهنشاهی اشكانی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



پیشگفتار

تاریخ تحلیل است نه قصه پردازی.
(پل وین، تاریخ نویسی، I، ۶۹)

از چند قرن پیش، تاریخ ایران در فاصله میان سقوط هخامنشیان تا ظهور ساسانیان، یعنی مدت پنج قرن و نیم (۳۲۳ پیش از میلاد تا ۲۲۶ میلادی) را کم ارزش پنداشته اند. وانگهی این دوره تاریخی از دیدگاه یونانی گرایی و به مثابه نتیجه فتح ایران به دست اسکندر کبیر بررسی شده، یعنی عاملی سیاسی که نقشی اساسی در سرنوشت این سرزمین پهناور ایفا کرده است. اما در بخش اعظم این دوره(از حدود ۲۳۸ ق. م تا ۲۲۶ میلادی) دودمان اشکانی، خالق قلمرو پارت ها، وجود داشته و تقریبا بر سراسر ایران فرمان می رانده است. با این حال در نظر پژوهندگان این تاریخ شهرت نامطلوبی دارد. ریشه این داوری را باید در گزارش های نویسندگان باستانی یافت که منابع جدید و معاصر همگی به اتفاق آن ها را تکرار می کنند. مولفان قدیمی اشکانیان را بربرهای نازپرورده یونانی گرا و فاقد توانایی انجام کارهای بزرگ، به ویژه در عرصه فرهنگ، می پنداشتند. اما با توجه به عیوب و کاستی های همیشگی که تقریبا فقط مولفان یونانی و رومی مسبب آن بوده اند، و با توجه به فقدان منابع بومی، چه ادبی و چه کتیبه ای (غیر از سکه های معدودی که پیدا شده)، ساده انگارانه است که به تاریخ ایران در زمان اشکانیان از دریچه چشم یونانیان و رومیان نگاه کنیم، زیرا آن ها پادشاهی اشکانی را نه تنها با قدرت امپراتوری روم بلکه نیز با شاهنشاهی ساسانی مقایسه می کردند و آن را کم ارزش جلوه می دادند. این وضع تاثیر نامطلوبی بر روند توسعه مطالعاتی که می خواسته اند در تاریخ اشکانیان ژرفانگری کنند و آن را در چارچوب تاریخ ایران میان تاریخ هخامنشیان و ساسانیان بگنجانند.(۱)
با این حال به تازگی نشانه های تغییر در نگرش ما نسبت به پارت های اشکانی پدیدار شده است. این امر دلایل متعددی دارد که فقط به وضع منابع، به رغم غنای آن ها، مربوط نمی شود. افزون بر آن، باید به پیشرفت در عرصه نقد منابع و متون مولفان کلاسیک نیز توجه داشت که حاصل تحقیقات پرثمر قرن بیستم است که توانسته اند بسیاری از خطاهای غالبا تکراری در تحقیقات سده های هجدهم و نوزدهم، به خصوص در تفسیر منابع، را اصلاح و رفع کنند.(۲) دریافت های مربوط به سال های آغازین دوره اشکانی به ویژه اشتباه آمیز است، چون این گرایش نادرست در میان محققان قدیمی وجود داشته که هر جا متن با دریافتی که از پیش در ذهن آن ها پذیرفته و قطعی پنداشته می شده، سازگار نبوده آن را «تصحیح» می کرده اند. با وجود این به نظر می رسد که عامل مهم تر در مورد ایران، ترک دیدگاه انحصاری یونانی گرایی باشد. در دهه های اخیر، هر قدر کاوش های باستان شناسی در شرق و به ویژه در ایران بیش تر پیشرفت کرده است، از اهمیت نقش یونانی گرایی لااقل در مورد ایران کاسته شده است، گرچه نفوذ و گسترش آن در تمام عرصه های زندگی آسیای پیشین بسیار زیاد بوده است، فقط جنبه سیاسی آن بخشی از اهمیت خود را حفظ کرده که آن هم به سبب فتح شاهنشاهی هخامنشی به دست اسکندر و اداره آن توسط جانشینان سلوکی اوست. اما ساختار اجتماعی ـ اقتصادی و نیز فرهنگ ایران در برابر فشار یونانی گرایی پایداری کرده و چندان تابع نفوذ فاتحان نشده و شکل های به ارث رسیده از گذشته خود را حفظ کرده است.(۳) بدین سان بازسازی پنج قرن حکومت اشکانیان در ایران باید بر شالوده های متفاوتی استوار گردد، و عناصر تازه ای که تاکنون در پژوهش ها پذیرفته نمی شدند مورد ارزیابی قرار گیرند. ارزش منابع مکتوب جدید، به خصوص کتیبه ها و سکه ها، به رغم اندک بودنشان، باید به درستی شناخته شود.
کاوش های باستان شناختی از دل خاک ایران اشیای بسیار بااهمیتی را بیرون کشیده اند.(۴) این کاوش ها نه تنها در ایران کنونی بلکه در آسیای مرکزی نیز انجام شده که باعث کشف تماس های فراوان ایران با این سرزمین شده است. این رویکرد تازه امکان می دهد به عامل نوینی پی ببریم که بتواند تاریخ اشکانیان را در منظر تاریخی متفاوتی قرار دهد. اما این فقط گام نخست است. هر قدر در نگریستن به اشکانیان عینک یونانی ـ رومی را بیش تر کنار زده ایم، علی رغم کاستی های منابع، معلوم شده که آن ها ارزش های ویژه خود را داشته و از توانایی هایی برخوردار بوده اند که قبل از هر چیز از سیاست بسیار گسترده ایشان پیداست. برخلاف پندار محققان که باعث شده به تاریخ اشکانیان کم توجهی کنند، شاهان اشکانی شخصیت هایی منفعل و تابع سرنوشت نبوده اند. پژوهش های کنونی نویدی هستند برای توسعه پژوهش های آینده. با این حال، از هم امروز تصویری که می توان طرح کلی آن را ترسیم کرد به ما امکان می دهد به پرسشی پاسخ گوییم که هنوز مطرح نشده است: اشکانیان چگونه توانستند بر سلوکیان پیروز شوند و بعدها طی چند قرن چگونه توانستند به مخالفت سیاسی و نظامی با امپراتوری روم بپردازند و حتی بارها آن را به سختی شکست دهند؟ اشکانیان چونان سیاستمدارانی توانا (همانند هخامنشیان پیش و ساسانیانِ پس از خود) در زیر بار سنگین وظیفه دفاع از ایران، چه از جانب آسیای مرکزی و چه از سوی قفقاز، مجبور بودند نیروهای خود را تقسیم کنند تا بتوانند با این خطر دوگانه به مقابله بپردازند.
باید نشان داد که اشکانیان به عنوان جانشینان راستین هخامنشیان، چگونه توانستند راه ایران گرایی را ادامه دهند و بدین ترتیب توانایی مبارزه با سلوکیان، یعنی نمایندگان یونان گرایی، و نیز با رومیان را بیابند که در سیاست شرقی خود از نگرش های توسعه طلبانه اسکندر استفاده می کردند. بدین ترتیب به رغم کاستی منابع، وظیفه اصلی محققان کشف اقدامات و مقاصد سیاسی اشکانیان است که در برابر دشمن، یعنی روم قدرتمند، با همدستی شهرهای یونانی (همانند سلوکیان در قبل) به ویژه در سرزمین بابل و غالبا در کنار اشراف نیرومند ایرانی، توانستند با تکیه به قشر ایرانی دولت خود بر همه این خطرها غلبه کنند. وظیفه دیگر پژوهشگران کشف مراحل فرایند ایرانی شدن پادشاهی اشکانیان است که از این نظر پیش کسوت ساسانیان بودند و محققان قبلاً به خطا ایشان را نخستین احیاگران ایران گرایی می پنداشتند. امروزه بیش از هر زمان دیگر معلوم شده است که عناصر ایرانی موجود در زبان، در اصطلاحات اداری، در ایدئولوژی و در دین همگی فراورده فعالیت آگاهانه اشکانیان بوده است.
طبعا چون منابع موجود نمی توانند به همه پرسش ها پاسخ گویند، ناچاریم با احتیاط تمام به فرضیه ها روی آوریم.(۵) این مناسب ترین روش است، زیرا فرضیه هایی که در این اواخر پیشنهاد می شدند با کشفیات جدید کاوش های باستان شناسی در خاک ایران تایید شده اند. با این حال وقت آن رسیده است که تمام داده هایی را که دانش در اختیار دارد، در کنار هم بچینیم تا نتیجه این ترکیب بتواند در خدمت پژوهش های تازه قرار گیرد. مروری کوتاه بر نوشته های مربوط به تاریخ اشکانیان، عقاید فوق را تایید می کند. این تاریخ، که اکثر کتاب های قدیمی از آن غفلت کرده اند و آن را یا جزو تاریخ سلوکیان یا تاریخ روم گنجانده اند، به برکت سکه های شاهان پارت، که کمیت و کیفیت آن ها نمایانگر جایگاه والای دولت اشکانی است، به تدریج دارد روشن می شود.
ژ. فوی وَیان فرانسوی بر این پایه بود که توانست در قرن هجدهم تاریخ مشهور خود در باره اشکانیان را به زبان لاتینی بنویسد. ((Arsacidarum imperium sive historia Parthorum ad fidem nummorum accomodata, Parisiis, 1725) کتابی که سپس کتاب پ. لونگرو را به دنبال داشت(Annales Arsacidaum, Strasbourg, 1732) آن گاه وقفه ای پیش آمد تا در سال 1850 کتاب سن مارتن به نام Fragments dune histoire des Arsacides(قطعاتی از تاریخ اشکانیان) در پاریس انتشار یافت و به معرفی وضع تحقیقات به ویژه در باره گاهشماری وقایع پارت پرداخت که همیشه موضوعی مورد بحث و اختلاف و تردید بود. در مقایسه با موضع او، دو کتاب زیر به زبان آلمانی یعنی: J.H. Schneiderwirth, Die Parther nach griechisch-römischen Quellen, Progr. Heiligenstadt, 1873 (اشنایدرویرت، اشکانیان بر اساس منابع یونانی ـ رومی)؛ Fr. Spiegel, Iranische Altertumskunde, III, Leipzig, 1878 (اشپیگل، باستان شناسی ایران)، هیچ نکته جدیدی برای روشن کردن مسئله ندارند.
با کشف و ترجمه اسناد خط میخی بابلی در باره اشکانیان، مرحله نوینی در پژوهش ها آغاز شد. این اسناد نظام تاریخ گذاری مورد استفاده دولت پارتیان را برای محققان روشن کردند. این اسناد حاوی تاریخ های سلطنت شاهان پارت بر اساس مبدا تاریخ سلوکیان بود که در بابل به کار می رفت و بنابر آخرین محاسبات از سال ۳۱۱/ ۳۱۰ پیش از میلاد آغاز می شد؛ یا بر اساس مبدا تاریخ اشکانیان، در ایران از سال ۲۴۷/ ۲۴۶ محاسبه می شد. بنابر محاسبات قدیمی، تاریخ ها به ترتیب عبارت بودند از ۳۱۲ /۳۱۱ و ۲۴۸/ ۲۴۷. با این حال با توجه به فقدان یک نقطه اتکای گاهشماری دیگر، استفاده از این نظام تاریخ گذاری دشواری هایی داشت. آ.و.گوتشمید استفاده از این داده ها در فرایند تاریخی را پیشنهاد کرد و خود عملاً در کتاب خود این کار را انجام داد. کتاب او تحت عنوان Geschichte Irans und seiner Nachbarländer (۶) مدت پنجاه سال در مورد تاریخ پارت ها نقش کتاب درسی اساسی را داشت و هنوز نیز ارزشمند است. پس از گوتشمید ــ بی آن که به کتاب ف. یوستی، تاریخ ایران، استراسبورگ، ۱۸۹۶ اشاره کنیم ــ مهم ترین گام را نیلسون دوبواز برداشت و کتاب تاریخ سیاسی پارت(۷) را در ۱۹۳۸ در شیکاگو منتشر کرد. این کتاب ضمن تکیه بیش تر بر تاریخ سیاسی، از منابع جدید یعنی سکه ها و کتیبه های پیدا شده در ایران استفاده کرد. با این حال و علی رغم این افزایش منابع، منبع اصلی کتاب را کماکان مولفان یونانی و رومی تشکیل می دهند و اصولاً مولفان معاصر بازسازی تاریخ پارت های اشکانی را بر این اساس و به خصوص بر اساس دیدگاه رومیان انجام می دهند. در کتاب دوبواز حتی شماره، نام و منشا لژیون های رومی و نام فرماندهان رومی آن ها که در جنگ با پارت ها شرکت داشته اند ذکر می شود. البته نتایج چنین روش و نگرشی نمی توانست رضایت بخش باشد و بایستی منتظر دوره بعدی و رویدادهای جنگ جهانی دوم می ماندیم تا جوهر این بخش از تاریخ ایران و جایگاه آن در تاریخ باستان را بشناسیم. در این جا بی گمان کنار گذاشتن طرز فکر اروپامداری افراطی نقش مهمی داشت. البته این فقط آغاز است و فرضیه ها هنوز وجود دارند، ولی راه تازه ای باز شده است.
دلیل آشکار این امر، انتشار تک نگاری ک. شیپمان است. کتاب او به نام Grundzüge der partischen Geschichte, Darmstadt, 1980 (شالوده های تاریخ پارت)، با وجود آن که همچون آثار پیشین تحت تاثیر منابع یونانی ـ رومی است، از بسیاری جنبه ها کوشیده است تا خود را از عقاید قدیمی که نگرشی کاملاً منفی نسبت به اشکانیان دارند، آزاد سازد.
با این همه، عامل تعیین کننده ای که باب عصر تازه ای را در پژوهش های مربوط به تاریخ اشکانیان گشوده است، کاوش های باستان شناسی و کارهای تحلیلی لوئی واندنبرگ و گروه او هستند. این کاوش ها و کارهای تحلیلی اسناد مکتوب بسیار گرانبها و آثاری از فرهنگ مادی را در اختیار دانش نهاده اند که کشفیات باستان شناسی شوروی به ویژه در شهر «نسای قدیم» را نیز باید به آن ها افزود.
بزرگ ترین تک نگاری در باره مجموع تاریخ ایران مجلد سوم تاریخ ایران به روایت کمبریج، دوره سلوکی ـ پارتی، دوره ساسانی (کمبریج، ۱۹۸۳) است. این کتابی است تالیف نویسندگان مختلف و با عقاید گوناگون که آماده سازی آن بیش از ده سال طول کشیده ولی باز به نوشته های جدیدتر توجهی ندارد. با آن که تاریخ سیاسی بخش اعظم این کتاب را به خود اختصاص داده، در بسیاری موارد برداشت کلاوس شیپمان را دربست می پذیرد و بنابراین جز تکرار مطالب قدیمی چیز دیگری نیست. با این حال بحث بسیار گسترده ای در باره فرهنگ، جریان های مذهبی، خط و ادبیات در آن وجود دارد.
در پایان مایلم به پژوهش های خودم در باره تاریخ اشکانیان اشاره ای کوتاه بکنم که طی پنجاه سال گذشته انتشار یافته اند. من ضمن استفاده از منابع جدید، چه مکتوب و چه باستان شناختی، و به نقد گذاشتن آن ها بنابر اصول علمی، کوشیده ام تاریخ ایران در دوره اشکانی را از دیدگاه ایران بنگرم نه از دیدگاه یونانی ـ رومی. البته پیداست که چنین کاری خصلت فرضی دارد. شالوده اصلی آن مواد جدیدی است که از ایران به دست آمده اند.(۸) من به طور اصولی و روشمند موضعی هوادار ایران گرفته ام و ایران کانون علاقه ام بوده است. از این رو دوره بندی قدیمی تاریخ ایران در زمان اشکانیان را رد کرده ام، یعنی کاری را که قرن ها پیش تاریخ نویسان کرده اند. گرچه با جریان واقعی تاریخ در زمان فرمانروایی ایشان سازگار نبوده، زیرا سیاست اصلی ایشان رجوع به گذشته هخامنشی یعنی به ایران گرایی بوده است. این عوامل هستند که شکلی تازه به تاریخ ایران می بخشند و معلول کنش آگاهانه اشکانیان بوده اند. تاریخی که باید به جای پیوندزدن آن به تاریخ روم، چه در زمان جمهوری و چه امپراتوری، جوهر عمیق آن را بشناسیم.

یادداشت مترجم

یوزف ولسکی لهستانی که اکنون دهه نهم عمر پر بار خود را می گذراند، قدیمی ترین، و بی گزاف، بزرگ ترین کارشناس تاریخ اشکانی در جهان است. او از دهه ۱۹۳۰ تاکنون بیش از پنجاه کتاب و مقاله در باره اشکانیان انتشار داده و بسیاری از نظریه های آغازین او در باره اشکانیان با کشفیات بعدی باستان شناختی، به خصوص در نسای ترکمنستان، تایید شده است. متاسفانه از این اشکانی شناس بزرگ تاکنون اثری به زبان فارسی ترجمه نشده بود و مترجم از ناشر محترم سپاسگزار است که این اثر را برای ترجمه در اختیار او قرار داده است.

کوته نوشت ها

AAASH: Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae

Acata Iran.: Acta Iranica

AMI: Archaeologische Mitteilungen aus Iran

ANRW: Aufstieg und Niedergang der römischen Welt, Teil II/ Principat, Berlin - New York, 1974 -

Arch. orient.: Archiv orientální

CAH: The Cambridge Ancient History, 1 sted., vol. IX-XI, Cambridge, 1932-1936; 2nd ed., VII l, Cambridge, 1984.

C.H. of Iran: The Cambridge History of Iran, III l, Cambridge, 1983.

Ce. R.D.A.C.: Centro di ricerche e di docomentazioni sull' antichità classica

CRAI: Comptes Rendus de l'Académie des Inscriptions et Belles Lettres

Enc. Brit.: Encyclopaedia Britannica

Enc. Iran.: Encyclopaedia Iranica

FGH: Fragmenta Historicorum GraecorumــC. Müller

Iran. Ant.: Iranica Antiqua

Journ. d. Sav.: Journal des Savants

Journ. Numism.: Journal Numismatique

Journ. of Numism.: Journal of Numismatics

Journ. of Hellen. Stud.: Journal of Hellenic Studies

Journ. Juristic Papyr.: Journal of Juristic Papyrology

Mém. Délég. Arch. Franç. Mémoires de la Délégation Archéologique Française

Num. Chron.: Numismatic Chronicle

Or. Lov. Per.: Orientalia Lovaniensia Periodica

R.E.: Realencyclopaedie der classischen Altertumswissen schaft, I. ReiheــII. 
Reihe, 1894 -

Rev. Arch.: Revue Archéologique

Rev. Num: Revue Numismatique

Rom. Imp. Coin.: H. Mattingly et E.A. Sydenham, The Roman Imperial Coinage, I-V, London, 1923-

SEHHW: M. Rostovtzeff, The Social and Economic History of Hellenistic World, I-III, Oxford, 1941

St. Cl. Or.: Studi classici ed orientali

St. Iran.: Studia Iranica

Syll. Insc. Graec3: Sylloge Inscriptiorum Graecarum3

V.D.I.: Viestnik Drievniej Istorii

Y.Cl.St.: Yale Classical Studies

Z.f.A.: Zeitschrift für Assyriologie

نظرات کاربران درباره کتاب شاهنشاهی اشكانی

اشکانیان مجهول در تاریخ کهن بوممان را با این کتاب تا حدودی دریابید که شاید اساتید تاریخمان هم اینگونه نشناسندش
در 11 ماه پیش توسط هادی نوروزی
این یکی از معتبرترین کتاب ها در زمینه اشکانیان است. کاش این را برای تخفیف می گذاشتید و معرفی می کردید
در 1 سال پیش توسط آرمین هاشمی