کتاب از استدلال به سوی بلاغت اثر جمیل حمداوی نشر انتشارات نظری

بلاغت عربی تاریخی طولانی دارد و سالیان درازی پیش از ظهور اسلام، شاعران و خطیبان عرب‌زبان از آن بهره‌مند بودند، اما مبنای دقیق پیدایش این علم پس از ظهور اسلام و در زمینۀ دفاع از بلاغت قرآن کریم و درک معنای آن شکل گرفته است و تاکنون نیز در خدمت این هدف بوده است، اما به تدریج به شاخۀ مستقلی تبدیل گردید و وارد زمینۀ آموزش شد. بلاغت سنتی با فلسفه‌ای خاص به زبان و جهان می‌نگریست و این نگرش متأثر از ذهنیت کلاسیک فلسفۀ یونان بوده است. در نتیجه اصول و ریشه‌های آن بر پایۀ همان فلسفه بود. اما در دوران معاصر تلاش‌های زیادی برای نوسازی بلاغت صورت گرفته است. از همین رو اصطلاح «بلاغت جدید» به دایرۀ اصطلاحات فراگیر پژوهشگران معاصر عرب افزوده شده است. اصطلاح «بلاغت جدید» اصطلاحی است که عمدتا در مطالعات معاصر اروپا ظهور کرده است و به بازنگری بلاغت ارسطو و یونان پرداخته و با رویکرد جدیدی به آن نگاه کرده است. این اصطلاح از اواخر قرن نوزدهم میلادی تا به امروز بخش قابل‌توجهی از گفتمان بلاغی معاصر را به خود اختصاص داده است. هدف این نوع بلاغت این است که تمام یا بخشی از بلاغت سنتی را مورد بازخوانی قرار دهد و پیشنهادهای جدیدی را جهت بهبود بلاغت سنتی ارائه دهد. کتاب «از استدلال به سوی بلاغت جدید» در راستای نگاهی نو به بلاغت نگارش یافته است. این کتاب از  دو فصل تشکیل شده است: در فصل اول نویسنده به بررسی انواع استدلال در نظریه‌های سنتی و جدید پرداخته است، از جمله نظریه‌های استدلال زبانی، نظریۀ استدلال جدلی، نظریۀ سنتی استدلال بلاغی ارسطو، نظریۀ جدید استدلال بلاغی نوارسطوها، نظریۀ استدلال گفتاری یا زبانی، نظریۀ استدلال منطقی طبیعی، نظریۀ استدلال پراگماتیک و در فصل دوم خاستگاه و ماهیت بلاغت سنتی و جدید را مورد بررسی قرار داده است و به رویکردهای جدید بلاغی از جمله رویکرد زبانی، رویکرد گفتاری، رویکرد پراگماتیک، رویکرد نشانه‌شناسی، رویکرد زبانی، رویکرد سبکی، رویکرد استدلالی پرداخته است.