کتاب تاملی بر جرم تصرف غیرقانونی در اموال دولتی اثر مسلم دوستی نشر انتشارات قانون‌یار

در عرصه‌ تقنین قوانین به نوع خاصی از افراد و موضوعات،نظر ویژه‌ای‌ مبذول و قوانین مربوط به آنها در وضعیتی خاص تبیین می‌شود.از آن جمله است‌ وضعیت کارکنان و کارمندان دولت که به واسطه‌ی ارتباط با حاکمیت از حمایتی ویژه‌ برخوردار و بر مبنای همین حمایت و به تبع آن کسب اعتبار،متولی انجام امور دولتی‌ می‌شوند.حال اگر آنها از حمایت مورد نظر سوء استفاده کنند و در راستای وظایف‌ شغلی خود مرتکب تخلف شوند،به موجب قوانین مربوط به«تعدیات مأمورین دولت» قابل پیگرد و مجازاتند.در کنار جرائمی چون ارتشاء و اختلاس می‌توان از جرم‌ «تصرف غیر قانونی در وجوه و اموال دولتی و عمومی»به عنوان یکی از بارزترین و شایعترین مصادیق در این خصوص نام برد که به واسطه آن،کارمندانی که وجوه و اموال دولتی یا عمومی سپرده شده به آنها،بر حسب وظیفه‌شان را بدون قصد تملک،به‌ نفع خود یا دیگری مورد استفاده‌ی غیر مجاز قرار دهند،به موجب قوانین موجود، مستوجب تحمل کیفر خواهند بود. انسان به لحاظ داشتن ویژگیهای خاص خود به عنوان موجودی دارای احتیاجات طبیعی و اجتماعی شامل علائق و خواسته های جسمی و روحی، ناگزیر از زندگی با افراد انسانی دیگر و در نتیجه تشکیل اجتماعات بشری است. در همین راستا افراد با جذب و درونی کردن ارزشهای حاکم بر گروه متشکله، به نوعی به کنترل خود می پردازند و به منظور دستیابی به اهدافی که به تنهایی قادر به تامین آنها نیستند، حامی ایجاد نوعی قدرت بیشتر، به واسطه هم زیستی مسالمت آمیز می باشند.. لاجرم انسان، اجابت خواسته هایش را تنها در ظرف اجتماع می جوید که این زندگی اجتماعی بعد از پشت سر گذاشتن دوران ابتدایی با توجه به تکامل جوامع بشری در نقش های اجتماعی جلوه گر شده و بر همین اساس در دوره تکامل و انسجام، برای هر فرد وظایفی در نظر می گیرند و به منظور اجرای صحیح این وظایف، آنها را تحت کنترل و نظارت قرار می دهند. به عبارت دیگر با تقسیم وظایف، هر کس به انجام امری خاص می پردازد و از این رهگذر، گذران زندگی می کند. در همین راستا، برخی جایگاهها و موقعیتها ذاتاً مستعد و مهیّای آنند که صاحبان آنها را در ورود به عرصه ی فساد و تباهی یاری کنند. از جمله این موقعیت ها که می توان از آن به عنوان یکی از «آستانه های ورود» به عرصه ی ارتکاب جرم نام برد، «اشتغال به مشاغل دولتی» و تکیه و پشت گرمی به اعطای عالیترین نوع قدرت و اختیار از سوی دولت به کارمندان است که موجب می شود متاسفانه برخی از آنان برای رسیدن به اهداف و خواسته های شخصی خویش از آن قدرت و اختیار اعطایی، سوء استفاده کنند. نتیجه آنکه: اعطای چنین اختیاراتی به آنان، اگر بدون نظارت و کنترل لازم بر عملکردشان همراه باشد، موجبات اشاعه و گسترش تخلف را در دستگاههای اداری فراهم می آورد و کم کم این پدیده در سطوح مختلف جامعه نیز رسوخ و زیانهای فراوان و جبران ناپذیری را به دولت و امکانات ملی وارد می کند. لذا قوای مقننه بسیاری از کشورها به هنگام وضع قوانین، به منظور جلوگیری از ارتکاب و همچنین برخورد با سوء استفاده کارمندان دولت از جایگاه شغلی و پایگاه حکومتی خود، برای آنان محدودیتهایی قائل می شوند.