کتاب هزار و یک شب: شبانه‌های ایرانی اثر ابراهیم اقلیدی نشر مرکز

در حکایت‌ها آورده‌اند که خسرو انوشیروان، روزی سوار بر اسب رهسپار شکار شد و در حین تاختن به دنبال آهویی در آن حوالی، دهی دید و چون بسیار تشنه بود، تصمیم گرفت تا در خانه‌ای را بکوبد و از صاحب خانه درخواست یک کاسه آب کند. بر این اساس وی با کوبیدن در یکی از خانه‌ها به دختری برمی‌خورد. دختر برای خسروپرویز یک کاسۀ آب، که یک نی‌ نیشکر در آن فشرده، می‌آورد. خسرو انوشیروان با مشاهدۀ این کار دختر با خود می‌اندیشد خراج مردم دهی که یک نیشکر آن کاسه‌ای آب را شیرین کند چرا باید این‌قدر کم باشد. بار دوم انوشیروان به در خانۀ آن دختر رفته و کاسه‌ای آب طلب می‌کند. اما این بار دختر با تعلل برای او آب می‌آورد و علت این تعلل را این‌گونه شرح می‌دهد که برای آوردن یک کاسه آب مجبور شدم این بار سه نی را بفشارم و در ادامه می‌گوید؛ از خردمندان شنیده‌ام وقتی نظر شاه نسبت به مردم یک کشور برگردد برکت از زندگی آنها رخت برمی‌بندد. انوشیروان با این حرکت دختر تصمیمش، مبنی بر زیاد کردن مالیات ده، را تغییر داده و دختر را به همسری خویش درمی‌آورد. «شبانه‌های ایرانی» عنوان مجموعۀ داستان‌های مجلد حاضر است که از کتاب «هزار و یک شب» برگرفته شده است. داستان‌های این کتاب از شب سیصد و پنجاه و هشتم آغاز شده و در شب هفتصد و سی و هشتم به پایان می‌رسد.