کتاب آلودگی شیر ذخیره شده مادران شیرده اثر فاطمه طلعتی نشر هورین

استفاده از شیر مادر تأثیر ویژه‌ای بر سلامت نوزادان دارد. شیر مادر بهترین منبع تغذیه‌ی نوزاد و تأمین‌کننده‌ی رشد مناسب بوده و تمامی نیازهای فیزیولوژیک نوزاد و مادر را در بر می‌گیرد. بر طبق تعالیم آسمانی دین اسلام، جایگاه طبیعی نوزاد بعد از تولد، آغوش مادر است و پستان مادر واسطه‌ی انتقال روزی مقرر و هدیه الهی برای شیرخوار می‌باشد. اهمیت این موضوع در آیه‌ی ۲۳۳ سوره‌ی بقره به‌وضوح دیده می‌شود. به‌گونه‌ای که مسئله‌ی رضاع (شیر دادن) را با تعبیراتی کوتاه و فشرده و پرمحتوا مطرح می‌کند. در این مطلب که شیر مادر بهترین غذا برای نوزادان است شکی نیست. مطلبی که حدود ۱۴۰۰ سال پیش در قرآن آمده و امروزه بعد از مطالعات فراوان علمی اثبات‌شده است؛ اما هنوز نکات ناشناخته‌ای در این باره وجود دارد. از آنجایی که شیر مادر برای رشد و تکامل نوزاد انسان، ایده‌آل است و مجامع علمی نیز مدت زمان بین سه ماه آخر بارداری تا ۶ ماه پس از تولد را بحرانی‌ترین دوره برای تغذیه جنین و شیرخوار محسوب می‌کنند، به همین لحاظ سازمان بهداشت جهانی، تغذیه انحصاری با شیر مادر را از بدو تولد تا پایان ۶ ماهگی، مطلوب‌ترین نوع تغذیه عنوان کرده و آن را بسیار با اهمیت می‌داند. امروزه با مطالعات جهانی مشخص‌شده است که هیچ شیری نمی‌تواند جای شیر مادر را بگیرد. سازمان جهانی بهداشت تلاش‌های بسیاری کرده است تا شیردهی از پستان را برای ارتقای سلامت کودکان در تمام کشورهای دنیا پشتیبانی کند و از سوی دیگر اصول صحیح یک شیردهی موفق به مادران آموزش داده‌شده و نگرانی‌های مادران رفع گردد. به‌طوری‌که امروزه تبلیغ شیر خشک و شیشه شیر در کشورهای جهان ممنوع می‌باشد. شیر مادر به‌طور گسترده به‌عنوان منبع ایده‌آل تغذیه نوزاد شناخته‌شده است که مصرف آن به دلیل در دسترس بودن همیشگی، درجه حرارت مناسب، تازه و عاری بودن از آلودگی با باکتری‌ها و در نتیجه کاهش شانس ابتلای به مشکلات گوارشی، به‌عنوان بهترین شیر برای نوزادان توصیه می‌شود. شیر مادر، بهترین تغذیه تا زمانی است که یک کودک بتواند از عهده غذای خود برآید. این مایع فیزیولوژیک برای سلامت و رشد نوزاد رسیده و نارس لازم و ضروری است. شیر مادر دارای پروبیوتیک‌هایی است که باعث کاهش میزان بروز عفونت‌های دستگاه گوارشی و تنفسی می‌شود. شیر مادر میزان بروز انتروکولیت نکروزان و اسهال و همچنین بیماری التهاب روده‌ها در دوران نوزادی و دیابت تیپ ۲ و چاقی را در دوران بزرگسالی کاهش می‌دهد. تغذیه با شیر مادر، میزان بروز عفونت، اختلالات متابولیکی و آسم را در دوران بزرگسالی کاهش می‌دهد. لاکتوز و تری‌گلیسرید موجود در شیر مادر، منبع اصلی انرژی بوده و آمینواسیدهای موجود در آن باعث رشد و تکامل نوزاد می‌شود. تغذیه نوزاد نارس با شیر مادر باعث تکامل سیستم ایمنی، سیستم حسی- عصبی و گوارش می‌شود. گزارشاتی نشان می‌دهد که تغذیه نوزاد نارس با شیر مادر باعث کاهش میزان ابتلای نوزاد به عفونت می‌شود. بستری شدن نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، پس از ترخیص از بیمارستان؛ کمتر می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد که تغذیه با شیر مادر با ضریب هوشی کودکان در سنین بالاتر مرتبط است. به‌علاوه نتایج تحقیقات حاکی از آن است که میزان فشارخون و کلسترول خون بزرگسالانی که در دوران نوزادی از شیر مادر تغذیه نموده‌اند، نسبتاً پایین‌تر است. طب سنتی دارای ریشه‌ای عمیق در تاریخ کشورمان بوده و هدف پزشکی و وظیفه‌ی اصلی پزشک را حفظ تندرستی انسان و یا همان حفظ الصحه دانسته و درمان را در اولویت بعدی قرار داده است. در طب سنتی دوران حیات انسان بر اساس مزاج آن دوره، به چندین مرحله تقسیم می‌شود که برای هر مرحله، دستورات بهداشتی در نظر گرفته‌شده است. در این راستا رهنمودهای بسیاری در مرحله‌ی رشد انسان از جمله تولد نوزاد، تغذیه‌ی نوزاد با شیر مادر را ارائه می‌کند. در همین رابطه محمدحسین عقیلی خراسانی در کتاب خلاصه الحکمه عقیده دارد که نبایستی نوزاد تازه متولد شده به جز شیر مادر با خوراک دیگری تغذیه شود و نیز به لزوم تغذیه‌ی نوزاد با آغوز و مزایایی که برای نوزاد در پی دارد اشاره می‌نماید:" باید از ابتدا بدون خوراندن چیز دیگری مانند کره و غیره چنان که رسم است از پستان مادر شیر خورد چه شیر اول که ماک و آغوز است هم اندکی لینت دهد و فضلات مجتمعه را که مامیزه (مدفوعی که در ۳-۲ روز اول آغاز تولد از نوزاد انسان دفع می‌شود) باشد دفع نماید و هم خود به سهولت منجذب گردد و تقویت کند".