کتاب نگارش نمایشنامه گام به گام اثر مارش کسدی نشر آواژ

تئاتر در سرزمین ما، به صورتی که هست، یک هنر وارداتی است. در زبان این تئاتر، واژه‌ها و اصطلاحاتی وجود دارند که برای ایجاد ارتباط دست اندرکاران با یکدیگر به کار گرفته می‌شوند. طبیعتاً، عمدۀ این واژه‌ها، شکل فراگیر و بین‌المللی آنهاست. واژه‌هایی که اگر قرار باشد معادل فارسی برای آنها در نظر گرفته شود، ضمن احترام به فرهنگستان زبان و ادب فارسی، یا نامأنوس از آب در می‌آیند یا حتماً باید به صورت توضیحی آنها را ارائه کرد. با این توصیف و با این نگرش که واژه‌های تخصصی بین‌المللی در ایران از دیرباز کاربردی صریح و قابل فهم برای مخاطبان متخصص داشته‌اند، دلیلی ندارد که به کار گرفته نشوند و صرفاً به خاطر «پرداختن به زبان اصیل فارسی»، شکل دور از ذهنی بسازیم و به خواننده تحمیل کنیم. دقت کنید که هنوز واژه‌ای معادل «تئاتر» ساخته نشده است. هرچه گفته شده، یا ناقص است یا شکل توضیحی دارد. هنوز کسی نتوانسته واژۀ «درام» را به درستی ترجمه کند. درام، یا «دراما»، هم به معنای نمایشنامه است، هم نمایش و هم نوعی نمایش «ملودارم». اصولاً نباید اصراری هم در ترجمۀ چنین واژه‌ای یا واژه‌های مشابه باشد. «زبان» برای ایجاد ارتباط است. علائمی که در این میان برای چنین ارتباطی به‌کار می‌روند، فقط بهانه‌اند. همین ‌قدر که واژه‌های بین‌المللی قابل فهم و ارتباط برای همگان باشند، دیگر چه جای آن دارد که با فارسی کردن آنها این ارتباط را مشکل‌تر کنیم؟ البته هستند استادانی که برای معادلسازی واژه‌های تئاتر زحمات قابل تحسینی بر خود هموار کرده‌اند. نگارنده صمیمانه امیدوار است که نتیجۀ این زحمات بتواند روزی فراگیر شود و جای استفاده از واژه‌های بین‌المللی را بگیرد. زبان به کار گرفته شده در این ترجمه، به‌گونه‌ای است که برای کمآشنایان نسبت به فن نمایشنامه‌نویسی، کاملاً روان و قابل درک باشد. مهم نیست که معلومات تحصیلی شما در چه حدی است، اما همین‌قدر که به کار نمایشنامه‌نویسی از خود علاقه نشان داده و گه‌گاه هم قلمی زده باشید، از این کتاب بهرۀ قابل توجه خواهید برد و چنانچه بتوانید مطالعات خود را در کنار یک مربی کارآزموده انجام دهید، تردید نکنید که خیلی سریع مدارج ترقی را طی خواهیدکرد و به خلاقیت مطلوب دست خواهید یافت. تمام تلاش شما باید بر این واقعیت استوار باشد که دست هر گونه نمایشنامۀ خارجی، به عنوان دست حاکم بر تئاتر ما، کوتاه شود. باید به روزی برسیم که کمتر کسی رغبت کند به سراغ نمایشنامه‌نویسان خارجی برود. پرداختن به فرهنگ مرز و بوم خودمان، حال و هوا و عشق دیگری دارد. این کتاب فقط اشارهای دارد، شتاب از شماست. اصل کتاب دارای هشت فصل است، اما فصل هشتم حذف شد. این فصل می‌گوید که وقتی نمایشنامهتان را نوشتید، آن را چطور به بازار اجرایی برسانید یا با کدام ارگان تماس بگیرید که خواهان کار شما باشند. منتهی، اشکال در اینجاست که محتوای این فصل مربوط به جامعۀ آمریکایی است و مثلاً گفته شده چطور خود را به تهیه‌کننده‌کنندگان تئاتر در «برودوی» برسانید یا چگونه با فلان تشکیلات نمایشی ایجاد ارتباط کنید. بنابراین در جامعۀ ما کاربرد ندارد و به همین دلیل، از ترجمۀ این فصل صرف نظر شد. توضیح آنکه، برای نگارش این کتاب، از رسم‌الخط فارسی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، که در سال ۱۳۸۱ انتشار یافت، استفاده شده است. -بخشی از پیش سخن مترجم-