کتاب وجدان کاری معلم اثر زهرا رضایی آدریانی نشر بید

موفقیت یا شکست هر جامعه به آموزش بستگی دارد و معلمان در قلب هر سیستم آموزشی قرار دارند. در نتیجه برای داشتن جامعه‌ای موفق باید به معلمان توجه بیشتری شود (مرغزارو مرزبان، ۲۰۱۸). معلم یکی از عناصر کلیدی و مهم نظام آموزش وپرورش و به خصوص مدرسه است که باید دارای شایستگیها و صلاحیتهای لازم باشد تا بتواند این شغل مهم را بر عهده بگیرد (طاهری و هویدا، ۱۳۹۸). اداره کلاس در امر تعلیم و تربیت بسیار حائز اهمیت است و از گذشته‌های دور نیز به منزلۀ یکی از مسئولیت‌های اساسی معلم به حساب می‌آمده است؛ چراکه مهارتهای اداره کلاس و چگونگی تدریس معلم بر رفتار، احساس، تفکر و یادگیری‌های دانش آموان تأثیر اساسی می‌گذارد (خدری خانآبادی و پورشافعی، ۱۳۹۲). مدیریت کلاس درس یکی از مهم‌ترین مسایل در موقعیت‌های یاددهی-یادگیری و در واقع یکی از معیارهای تحقق تدریس اثربخش است مدرسان و مربیان تا زمانی که نتوانند کلاس درس خود را به درستی سازماندهی و مدیریت نمایند، قادر نیستند توجه و تمرکز خود را به فرایند یاددهی- یادگیری معطوف نموده و یک محیط و جو مساعد برای یادگیری به وجود آورند (جعفری و همکاران، ۱۳۹۶). ولفگانگ وگلیکمن (۱۹۸۰) مدیریت کلاس درس را کلیه تلاش و کوشش معلم برای سرپرستی فعالیت‌های کلاس شامل تعاملات اجتماعی رفتار دانش‌آموزان و یادگیری تعریف می‌کنند (فلاح تفتی، رادپرور، مبرزاخانی میانجی و فلاح تفتی، ۱۴۰۱). ولفگانگ وگلیکمن (۱۹۸۶) سه سبک مدیریتی از کالس درس ارائه دادند که شامل: رویکرد مداخله گرایانه، رویکرد تعامل گرایانه و رویکرد غیرمداخله گرایانه است. در این پیوستار با عبور از طیف مداخله‌گرایی به سمت غیر مداخلهگرایی، میزان کنترل کلاس و دانش آموز کمتر؛ مشارکت و مسئولیت دانش آموز در کلاس درس بیشتر می‌گردد (دارابی گرگلانی، سبزه و موسی پور، ۱۴۰۱). بهبود عملکرد در کلاس درس متکی به جمع آوری و تقویت دانش از رویدادهای خاص کلاس درس است. در کلاس‌های درس، معلمان با چالش‌هایی از جمله محیط‌های شلوغ و سخت مواجه می‌شوند که در آن باید دانش و مهارت‌های حرفه‌ای را کسب و توسعه دهند. ابهام در رویدادهای کلاس درس، توسعه دانش و مهارت‌ها را برای معلمان برای مدیریت یادگیری بسیار سخت‌تر می‌کند (ولف و همکاران، ۲۰۲۰). مطالعات متعددی نشان داده که بدرفتاری شاگردان در کلاس درس شایع‌ترین نگرانی مدرسان تازه کار و با تجربه است که بیش از ۵۰ درصد وقت کلاس صرف حل مسایل انضباطی و کنترل کلاس درس میگردد و حتی مدرسانی که از مهارتهای تدریس خوبی هم برخوردار هستند، باز هم از احتمال بروز بد رفتاری شاگردان و عدم توانایی آنها در کنترل موثر کلاس درس بیمناک هستند. یک نظام مدیریت اثر بخش، کلاس‌های سازمان یافته‌تر و یادگیری معنادار ایجاد میکند. مدرسان می‌توانند با مدیریت صحیح کلاس درس، روش‌های نوین تدریس (روش‌های فراگیر محور و آموزش‌های مشارکتی) را به کار گرفته و در نتیجه کارآیی تدریس خود را افزایش، مشکلات رفتاری فراگیران را کاهش، و با کنترل موثر بر کلاس درس به بهبود یادگیری فراگیران کمک نمایند (جعفری و همکاران، ۱۳۹۶). رهبر فکور هماهنگ و صادقانه کارها را بدست می‌گیرد و عمل رهبری با ایجاد محیطی امن برای ابراز عقاید و به اشتراک گذاری مفروضات کارکنان مدرسه شروع می‌کنند (کرامت، ۱۳۹۳). -بخشی از پیشگفتار-