در عبری «آدام و اَدیم»: خاک. در اوستایی «اَیودامَن»: نخستین آفریده. در عربی«آدَم َایداماً: اصلاح شده، آمیخته، گندمگونی، اُلفت و خویشاوندی، وفق دهنده میان اضداد. ابنعباس گوید: «آدم یعنی اَدیم الارض است، چون روی زمین آفریده شده است». اَدَمَ: باطن پوست بدن، لایه درونی پوست، وسیله و واسطه. اَدَمَ اَهلَهُ: سرمشق والگوی خانوادهی خویش شد. برای همین است که میگویند آدم نماینده آغاز تکامل اجتماعی و تاریخ نوع انسان فعلی است؛ نخستین دوره از حیات آدمِ انسان شده؛ نه اولین مخلوق از نوع انسان.
اساطیر و باورهای کهن:
قصه آدم، در متون سومریان مطر شده است، و بعد داستانهای بابلی آن را تکمیل میکند. آپسو و تیامات در اساطیر سومری اصل آدم و حوای تورات و یمه و یمی اوستا و وداها هستند. همچنین کیومرث یا گیومرث در فارسی، گیومرت یا گیومرد در پهلوی، گَیومَرَتَن در اوستایی نام نخستین نمونه انسان در جهانشناسی اساطیری مَزدَیَسنیان و نخستین شاه در شاهنامه است. گیومرث در زبان اوستایی از دو جز گَیو(= زندگانی) و مَرَتَن(= میرنده یا فناپذیر) تشکیل یافته است. در اساطیر مانوی، هُرمُزدَبغ انسان نخستین برابر کیومرث زرتشتی است. در یکی از اساطیر چینی آمده است آفرینش انسانهای نخستین، به ایزد بانوی مادر، نوگوآ نسبت داده شده است. او خود به شکل آدمی بود، جز اینکه به جای پا، دُم اژدها گونهای داشت.