کتاب گنجینه نوا اثر مصطفی بلالی مقدم نشر انتشارات علمی و فرهنگی

باید توجه داشت که زبان‌های محدود یا لوتَرها زیرمجموعه فرهنگ شفاهی هستند و جزء فرهنگ مکتوب نیستند؛ به همین دلیل، پژوهش در یک زبان کهن یا لوتَر تاریخی با پیشینه تاریخی بسیار مشکل است. زبان کالْسی هم زبانی در حال خاموشی و با کاربردی محدود است، ولی شناخت آن کمک میکند تا گوشههایی از طرز تفکر نیاکانمان را روشن کنیم و ببینیم که آنها چگونه میاندیشیدند و از دلمشغولیها و غمهای آنان مطلع شویم. با اندک دانشی که فرا گرفتهام، این زبان کهن را گردآوری و تدوین کردم. شاید با کمک یکدیگر بتوانیم از این دستمایه و رهیافت توشهای برای آیندگان آماده کنیم تا آنان نیز آن را کاملتر و گوشههای دیگری از دنیای نیاکانمان را روشن کنند. بدون شک این مجموعه زبانی کامل و بینقص نیست. لوتَر یا لوترا یعنی چه؟ زبانهای محدود و محلی و داخل گروهی هستند که واحد مستقل زبانی نیستند و در آنها حرف یا پیشوندی در ابتدا یا انتهای واژگان زبان مسلط یا معیار آن مردم اضافه یا کم می‌شد. این زبانها را زرگری هم نام نهادهاند. حدودالعالم قدیمیترین مدرک درباره زبان گرگانی را آورده است و درباره آن چنین مینویسد: «ایشان به دو زبان سخن میگویند: یکی به لوتر استرآبادی و دیگری به پارسی گرگانی و صاحب برهان قاطع در شرح واژه لوتَر (lutar) و لوترا (lutrâ) مینویسد که لوتر همان زبان زرگری است که نوعی گفتوگوی مخصوص میان دو کس میباشد به گونهای که دیگران از درک آن عاجزند.